HABER MERKEZİ - Trump ile İran arasında savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakat protokolü imzalandı. Antlaşma Lübnan cephesinde kalıcı ateşkes, Hürmüz Boğazı’nın açılması, yaptırımların kaldırılması ve nükleer program konusunda yeni düzenlemeler öngörüyor.
ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasında Ortadoğu’daki çatışmaları sona erdirmeyi hedefleyen mutabakat protokolü Fransa’da imzalandı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde Versailles Sarayı’nda gerçekleşen imza töreninde Trump, anlaşmayı imzaladığını basın mensuplarına doğruladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron tarafından yayımlanan görüntülerde Trump’ın anlaşmayı Macron’un yanında imzaladığı, ardından iki liderin anlaşmayı kutladığı görüldü. Macron, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Bu anlaşma kalıcı bir barışın yolunu açıyor ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlıyor” dedi.
HÜRMÜZ AÇILACAK, ABLUKA KALKACAK
Washington ve Tahran tarafından kamuoyuna açıklanan protokole göre, ABD, İran ve müttefikleri tüm cephelerde, Lübnan dahil olmak üzere, askeri operasyonları derhal ve kalıcı biçimde durduracak. Taraflar birbirlerine karşı savaş başlatmama, güç kullanmama ve tehditte bulunmama taahhüdünde bulundu.
Mutabakat kapsamında İran ve ABD, en geç 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak için müzakereleri tamamlamayı hedefliyor. Sürenin tarafların ortak kararıyla uzatılabileceği belirtiliyor.
Anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı yeniden ticari gemi trafiğine açılacak. İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari geçişlerin güvenliğini sağlayacak. Anlaşmaya göre; gemi trafiğinin derhal başlayacağı ve mayın temizleme çalışmalarının ardından 30 gün içinde tamamen normale dönecek.
Yine anlaşmaya göre; ABD, 13 Nisan’da İran limanlarına yönelik başlattığı deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen kaldıracak. Ayrıca ABD nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde İran çevresindeki askeri varlığını geri çekmeyi de taahhüt etti.
YAPTIRIMLAR KALKACAK, 300 MİLYAR DOLAR DESTEK VERİLECEK
Protokole göre; ABD ve bölgesel ortakları, İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir yatırım ve destek programı hazırlayacak.
ABD, nihai anlaşma çerçevesinde İran’a yönelik tek taraflı ve uluslararası yaptırımları kaldırmayı kabul etti. Bu süreç tamamlanana kadar İran’ın dondurulmuş mali varlıklarının kullanımına izin verilecek. Ayrıca İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatına yönelik muafiyetler sağlanacak; bankacılık, sigorta ve taşımacılık işlemlerinin önündeki engeller geçici olarak kaldırılacak.
NÜKLEER PROGRAM
Anlaşma kapsamında İran, nükleer silah geliştirmeyeceği yönündeki taahhüdünü yineledi. İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde belirlenecek bir mekanizmayla çözüme kavuşturulacak. Nihai anlaşmaya kadar İran mevcut nükleer programını değiştirmeyecek, ABD ise yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgeye ek askeri güç göndermeyecek.
