Programın açılışında konuşan Özkan, hem Newroz’un hem de Ramazan Bayramı’nın Ortadoğu’da süren çatışmaların son bulmasına vesile olması temennisinde bulundu. Özkan, Kürtler başta olmak üzere bölge halklarının eşit, özgür ve barış içinde bir arada yaşamasının önemine dikkat çekerek, bayramların bu umudu büyütmesini diledi. Ayrıca, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğüne kavuşmasının ve kalıcı barışın tesis edilmesinin Newroz’un ruhuyla birleşmesi gerektiğini ifade etti. Özkan, yoğun süreçte programa katılan Elyakut’a teşekkür ederek sözü konuğuna bıraktı.
Elyakut ise programa teşekkür ederek sözlerine Ramazan Bayramı ve Newroz’u kutlayarak başladı. Yaklaşık 35 dakika süren programda Elyakut, Newroz’un tarihsel arka planına değindi. 1990’lı yıllarda Newroz’un yasaklarla karşı karşıya kaldığını hatırlatan Elyakut, Kürt halkının tüm baskılara rağmen büyük bedeller ödeyerek Newroz’u sahiplendiğini vurguladı. 2000’li yıllarda da benzer yasakların sürdüğünü belirten Elyakut, Amed Newrozlarının her zaman bir final niteliği taşıdığını ve Kürt sorununun çözümünün tartışıldığı önemli bir zemin haline geldiğini ifade etti.
Dünyanın dört bir yanından Kürtlerin Amed Newrozu’na akın ettiğini dile getiren Elyakut, bu yılki kutlamalara ilişkin beklentilerin çok daha yüksek olduğunu söyledi. Elyakut, “Bu yıl Newroz, hepimizin umudu olan Sayın Abdullah Öcalan’ın doğrudan halkıyla buluştuğu bir Newroz olsun istiyoruz. Mektup ya da video değil, bizzat Amed’de halkına hitap etmesi milyonlar için büyük bir umut olacaktır” dedi.

27 Şubat 2025’te Öcalan tarafından ortaya konulan “demokratik toplum paradigması”na da değinen Elyakut, bu sürecin Newroz’la birlikte somut adımlara dönüşmesi gerektiğini belirtti. Elyakut, Kürt sorununun çözümü, kalıcı barışın sağlanması ve demokratik bir toplumun inşası için Newroz’un önemli bir eşik olabileceğini ifade etti.
Amed Newrozu için hazırlıkların büyük ölçüde tamamlandığını belirten Elyakut, milyonlarca yurttaşı kutlamalara davet etti. Günlerdir yoğun bir emekle çalışan herkese teşekkür eden Elyakut, “Cejna gelê me pîroz be” diyerek sözlerini tamamladı.

“8. Gün” programı Med Gündem’in YouTube kanalı üzerinden canlı yayınlandı. Yayını kaçıran izleyiciler programın tamamını kanal üzerinden izleyebiliyor. Programda DEM Parti Amed İl Eşbaşkanı Abas Şahin de konuk olarak yer alacaktı; ancak teknik bir sorundan dolayı katılamadı.

Yayında Halepçe’nin tarihsel boyutları, uluslararası siyasetin rolü, Kürtlerin tarih boyunca yaşadığı kırılmalar ve Ortadoğu’daki güncel gelişmeler sert ve duygusal bir dille ele alındı.

Programın açılışında Özkan, Halepçe’nin yalnızca bir katliam değil, insanlık tarihine kazınmış bir soykırım olduğunu vurgulayarak, “Bu karanlık günü Kürtlere yaşatanları lanetliyor, yaşamını yitirenleri saygıyla anıyoruz. Bir daha hiçbir halkın kimliği, dili ve inancı nedeniyle böylesi bir yıkımı yaşamaması için mücadele etmek insanlık görevidir” dedi.
“Bu sadece katliam değil, soykırımdır”

Programa konuk olan Gazeteci-Yazar Ramazan Öztürk, katliamın hemen ardından bölgeye giderek çektiği fotoğraflarla Halepçe’de yaşananları dünya kamuoyuna duyuran isimlerden biri olarak tanıklıklarını paylaştı.
Öztürk, kente ulaştığında karşılaştığı manzarayı şöyle anlattı:
“Evlerin içinde aileler birlikte yaşamını yitirmişti. Sokaklarda tek bir ses yoktu. Şehir ölümün sessizliğine gömülmüştü. Bu sadece bir katliam değil, açık bir soykırımdı. İnsanlığın en karanlık yüzlerinden biriyle karşılaştık.”
Çektiği fotoğrafların uluslararası basında geniş yankı uyandırdığını ancak buna rağmen dünya kamuoyunun uzun süre sessiz kaldığını belirten Öztürk, bu sessizliğin Kürt halkı açısından derin bir güvensizlik yarattığını ifade etti.
Hafıza mücadelesi ve adalet arayışı
Öztürk, yıllar boyunca hazırladığı haber dosyaları, sergiler, kitaplar ve belgesellerle Halepçe’nin unutulmaması için mücadele ettiğini vurgulayarak, yaşananların yalnızca geçmişte kalmış bir trajedi olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
“Halepçe yalnızca Kürtlerin değil, tüm insanlığın ortak hafızasında yer almalıdır. Bu acı unutulursa benzer trajedilerin yaşanmasının önüne geçmek zorlaşır” diyen Öztürk, yüzleşme ve adalet arayışının hâlâ sürdüğünü dile getirdi.
Uluslararası siyasete sert eleştiri
Katliamın ardından uluslararası güçlerin tutumu da yayında kapsamlı biçimde değerlendirildi. Öztürk, küresel aktörlerin çoğu zaman bölge halklarının yaşadığı acılardan çok stratejik çıkarlarını öncelediğini savunarak, Kürtlerin tarih boyunca savaşlar ve krizler sırasında yalnız bırakıldığını ifade etti.

Kürtlerin tarihsel yalnızlığı ve çıkar dengeleri
Öztürk, Kürtlerin modern tarihte yaşadığı kırılma anlarını da paylaştı: İran’da kurulan Mahabad Kürt Cumhuriyeti’nin yıkılması, 1. ve 2. Körfez savaşlarında ağır bedeller ödemeleri, Güney Kürdistan’daki özerklik ve Rojava’daki deneyimler. Öztürk, “Kürtlerin doğal ve demokratik hak talepleri söz konusu olduğunda dünya, AB, ABD ve bölgesel aktörler çoğu zaman geri adım atıyor; buna karşılık çıkarları söz konusu olduğunda birleşiyorlar” dedi.
Öztürk, tüm bu süreçlerden ders çıkaran Kürtlerin diplomatik ve barışçıl mücadelelerini sürdürdüğünü belirtti.
Güncel çatışmalar ve barış vurgusu
Yayında Ortadoğu’da devam eden savaşlar, bölgesel gerilimler ve küresel güç dengeleri de değerlendirildi. Halepçe’nin hatırlanmasının yalnızca geçmişle yüzleşmek değil, gelecekte benzer acıların yaşanmaması için ortak bir bilinç oluşturmak anlamına geldiği ifade edildi.
“8. Gün” programı Med Gündem’in YouTube kanalı üzerinden canlı yayınlandı. Yayını kaçıran izleyiciler programın tamamını kanal üzerinden izleyebiliyor.

9 Mart 2026’ta canlı yayında Bitlis’in tarihsel ve güncel siyasi yapısı, yerel yönetimlerdeki demokratik süreçler, bölgedeki ekoloji mücadelesi, HES ve baraj projeleri ile su politikaları ele alındı. Konuklar hem tarihsel perspektifi hem de güncel siyasi ve ekolojik gelişmeleri ayrıntılı biçimde ele aldı. Program, Med Gündem YouTube kanalından canlı yayınlandı ve yaklaşık 1 saat 5 dakika sürdü.

Hüseyin Olan: Bitlis, Kürt siyaseti için kritik bir merkez

DEM Parti Bitlis Milletvekili Hüseyin Olan, Bitlis’in Kürt siyasi hareketindeki önemini uzun bir tarihsel perspektifle anlattı. “Bitlis, Serhat ve Botan bölgeleri arasında bir köprü konumundadır. Bu coğrafi strateji, bölgenin hem Osmanlı hem de Cumhuriyet döneminde siyasi ve ekonomik açıdan merkezi bir rol oynamasını sağlamıştır” dedi.
Olan, kentin tarihini örneklerle açıkladı: “1500’lerden 1900’lere uzanan süreçte Şeref Hanlar, İdris Beyler ve Şeyh Said ayaklanmalarında Bitlis, Kürt ulusal mücadelesinin merkezlerinden biri olmuştur. 1914’teki ayaklanmalar ve 1920’ler boyunca yaşanan direnişler, Bitlis’in sadece coğrafi değil, tarihsel ve kültürel bir öneme sahip olduğunu gösteriyor.”
Halkın iradesinin zaman zaman engellendiğini belirten Olan, kayyım uygulamaları ve yerel meclislerdeki müdahaleleri eleştirdi. “Seçimle gelen iradeyi korumak ve demokratik süreçleri güçlendirmek öncelikli taleplerimizdendir. Bitlis’in demokratik yapısı, tarih boyunca devletin asimilasyon baskısına rağmen kendini korumuştur” ifadelerini kullandı.
Olan, ayrıca yerel yönetimlerde halkın temsilinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı: “İl Genel Meclisi’nde eşit temsiliyeti sağlamak ve yatırım planlarının halkın denetimine sunulması, demokratik süreçlerin işlerliğini gösterir. İktidar halkın kendi yönetme iradesini kabullenmekte zorlanıyor, biz de bu dengeyi korumaya çalışıyoruz.”

Derya Akyol: Ekoloji mücadelesi yaşamın tüm alanlarını kapsıyor

MEH Eş Sözcüsü Derya Akyol, ekoloji mücadelesini yalnızca doğayı korumakla sınırlamamanın önemini vurguladı: “Ekoloji, toplumla iç içedir. Doğa ve sosyal yaşam birbirinden ayrı düşünülemez. Ekolojik yıkım kültürel mirası, köyleri, kentleri ve halkın yaşam biçimini doğrudan etkiler.”
Akyol, örgütlenme biçimlerini de ayrıntılı şekilde anlattı: “Biz Van, Amed ve yakında Mardin ile Şanlıurfa’da kent ekoloji meclisleri kurmayı planlıyoruz. Bu yapılar, dernekler, platformlar ve kent meclisleri aracılığıyla halkla birlikte çalışıyor. Amacımız sadece çevresel müdahaleleri görünür kılmak değil, aynı zamanda halkın karar süreçlerine katılımını sağlamak ve mücadeleyi toplumsallaştırmaktır.”
Örnekler vererek süreci somutlaştırdı: “Köylerde ve kentlerde ekolojik sorunlara dair farkındalık oluşturuyoruz, halkın katılımını sağlıyoruz. Bu sayede ekoloji mücadelesi sadece bir çevre mücadelesi olmaktan çıkarak, yaşamın her alanına dokunan bir toplumsal hareket hâline geliyor.”

Erdoğan Ödük: Ekolojik yıkımın politik ve güvenlik boyutu

Ödük, bölgedeki ekolojik tahribatın ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve güvenlik boyutlarının olduğunu vurguladı: “1990’lardan itibaren ekolojik müdahaleler yalnızca sermaye odaklı değil, aynı zamanda politik ve güvenlik stratejileriyle de bağlantılıdır. Köylerin boşaltılması, kültürel mirasın yok edilmesi, insanların göçe zorlanması bunun açık göstergesidir.”
Baraj ve HES projelerine dikkat çeken Ödük, somut örnekler verdi: “GAP kapsamında yüzlerce köy sular altında kaldı, tarihi ve kültürel alanlar yok edildi. Muş’taki Alparslan Barajı ve Cizre’de planlanan Merdifteresi Barajı, bölgedeki ekolojik yıkımın ve yerleşim alanlarının değiştirilmesinin somut örnekleridir. Fırat ve Dicle havzalarındaki su politikaları, bölge halkı için sadece ekolojik değil, aynı zamanda güvenlik açısından da ciddi tehditler oluşturuyor.”
Ödük, ekoloji mücadelesinin stratejisini şöyle özetledi: “Mezopotamya Su Forumu, paneller ve diğer etkinliklerle hem ekolojik yıkımı görünür kılmaya çalışıyoruz hem de halkla birlikte karar alarak mücadeleyi sürdürüyoruz. Ekoloji hareketi, toplumun katılımı olmadan başarılı olamaz. Bu nedenle farkındalık yaratmak ve halkın iradesini sürece dahil etmek kritik önemde.”
Program boyunca konuklar, Bitlis’in tarihsel ve güncel siyasi konumunu, yerel yönetimlerde demokratik süreçlerin önemini, ekoloji mücadelesinin toplumsallaştırılması gerekliliğini ve su politikalarının bölge halkı üzerindeki etkilerini kapsamlı bir biçimde ele aldı.

Belediyeye ait Kadın Emeği Çarşısı’nda düzenlenen etkinliğe Eş Başkan Berivan Gülşen Sincar, belediye meclis üyeleri ve çok sayıda kadın katıldı. “Direnişle özgürleşiyor, demokratik toplumu örüyoruz” sloganıyla gerçekleştirilen buluşmada kadınlar bir araya gelerek hem üretim yaptı hem de dayanışma mesajı verdi.
Renkli ip ve kumaşlarla yapılan örgü çalışmasında kadınlar kolektif emeğin gücünü ortaya koydu. İlmek ilmek örülen çalışmalar, yalnızca bir el emeği ürünü değil; aynı zamanda eşitlik, özgürlük ve birlikte üretme iradesinin simgesi oldu.
Etkinlikte konuşan Eş Başkan Sincar, kadınların tarih boyunca toplumsal dönüşümün öncüsü olduğunu belirterek, “Kadınların dayanışması büyüdükçe eşit ve özgür bir yaşamın zemini daha da güçleniyor. Kadın emeğini görünür kılan ve üretimi destekleyen çalışmalarımız artarak sürecek” dedi.
Kadınlar ise 8 Mart’ın yalnızca bir anma günü değil, aynı zamanda mücadele ve dayanışmayı büyütme günü olduğuna dikkat çekerek, benzer etkinliklerin yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
Kayapınar Belediyesi’nin düzenlediği örgü buluşması, kadın emeğinin görünürlüğünü artırırken, demokratik ve eşit bir toplum inşasında kadınların rolünü bir kez daha ortaya koydu.

Dün akşam Med Gündem’de Gazeteci Hamza Özkan’ın sunduğu 8. Gün programının canlı yayınına Silvan Belediyesi Eş Başkanı Sevim Biçiçi, Bağlar Belediyesi Eş Başkanı Sıraç Çelik ve Hani Belediyesi Eş Başkanı Hamdullah Demir katıldı. Eş başkanlar, ilçelerinde ve Amed genelinde kar yağışı süresince yürütülen çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Eş başkanlar, il genelinde kurulan Afet Kriz Merkezi koordinasyonunda belediye emekçileriyle birlikte gece gündüz sahada olduklarını belirterek, özellikle acil olan yolların öncelikli olarak açıldığını ifade etti. Ana arterler ve hastane güzergâhlarının temizlenmesinin ardından sokak araları ve kaldırımlarda da bugün itibarıyla temizlik çalışmalarına başlandığı kaydedildi.
Halkın gösterdiği sabır için teşekkür eden eş başkanlar, kar yağışı sırasında yetişilemeyen ve eksik kalınan yerlerde yapılan eleştirilerin yerinde olduğunu vurguladı. “Halkımıza bir kez daha teşekkür ederiz” diyen eş başkanlar, belediyelerin tüm imkânlarıyla çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
Yeni yıl temennilerini de paylaşan eş başkanlar, 2026 yılının başta Sayın Öcalan’ın özgür olduğu, kalıcı barışın yeşerdiği ve daha çok özgürlüklerin konuşulduğu bir yıl olması dileğinde bulundu.

Programın sonunda Gazeteci Hamza Özkan, yayına katılan eş başkanlara teşekkür ederek çalışmalarında başarılar diledi ve yeni yıllarını kutladı. Özkan, 2025 yılının tüm acıların yaşandığı bir yıl olarak geride kaldığını ifade ederek, 2026 ve sonraki yılların acıların yaşanmadığı yıllar olmasını temenni etti.
Özkan, Sayın Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı çağrının kalıcı barışa evrilmesini dileyerek, yılın ilk gününde 81 ilin karın beyazlığıyla örtülmesinin barışı simgelediğini söyledi. “Nasıl ki bugün 81 il karın beyazlığına büründüyse, aynı beyazlıkta kalıcı barışın yeşerdiği yıllar diliyoruz” diyen Özkan, herkesin yeni yılını kutladı.
Özkan ayrıca, 2026 yılının ilk gününde özgür basın çınarlarından Hüseyin Alkol’ün vefat haberinin derin üzüntü yarattığını belirterek, “Bizler Hüseyin Hocamızın öğrencileri olarak özgür basın kalemini hep yaşatacağız” dedi. Alkol’e rahmet, ailesine ve sevenlerine sabır diledi.
Programda son olarak Van’ın Çatak ilçesinde meydana gelen çığ sonucu yaşamını yitiren anneye rahmet, yaralılara ise acil şifalar temennisinde bulunuldu.

Yürüyüşçüler, Urfa, Adıyaman, Antep güzergâhlarının ardından bugün Adana ve Mersin’den yola çıkarak Ankara’ya doğru ilerliyor. Yol boyunca geçtikleri kentlerde açıklamalar yaparak, sloganlar eşliğinde taleplerini dile getiriyorlar.

KESK Eş Genel Başkanı Ahmet Karagöz, yürüyüşün demokratik talepler için bir hak arayışı olduğunu vurguladı: “Barışı savunmak, Kürt sorununun demokratik çözümünü istemek, kamusal hizmetlerin parasız ve anadilde sunulmasını talep etmek, kadın ve doğa haklarını savunmak suç değildir. Mücadelemiz daha yaşanabilir bir ülke ve dünya için sürecek.”

BES Amed Şube Eşbaşkanı Güneş Özel ise yürüyüşün yalnızca ihraç edilenlerin değil, “adalet, demokrasi ve emeğin onuru için mücadele eden herkesin yürüyüşü” olduğunu ifade etti.

Yürüyüşçüler, Med Gündem YouTube kanalında yayınlanan 8. Gün programına bu akşam saat 20:00’de canlı bağlantıyla https://youtube.com/live/jmDoAS6oQ8w katılarak hem yolculuk izlenimlerini hem de mücadelelerini aktarıyor.

Med Gündem, KHK’lilerin yıllardır süren adalet arayışını ve mücadelesini yakından takip etmeye devam ediyor. Yürüyüşçüler, 17 Ekim’de Ankara’ya ulaşarak taleplerini bir kez daha kamuoyuna ve yetkililere duyuracak.

9 Ekim Komplosu ve Öcalan

27 yıl önce, 9 Ekim 1998’de gerçekleştirilen komplonun günümüz Ortadoğu politikalarıyla doğrudan ilişkili olduğunu vurgulayan Genç, bu olayın yeni güç odakları üzerinden Ortadoğu’nun yeniden düzenlenmesine zemin hazırladığını ifade etti. Sayın Abdullah Öcalan’a dönük komplonun ardından Öcalan, Suriye’yi terk etme kararını açıklarken, kalması halinde bunun bir dünya savaşını başlatacağını dile getirmişti.

Komplo gecesi atılan füzelerin İsrail’den yönlendirildiğini belirten Genç, bu durumun uluslararası bir komplonun ilk işaret fişeği olduğunu söyledi. “9 Ekim komplosu sadece PKK’ye veya Öcalan’a dönük bir saldırı değil, günümüz Ortadoğu’nun temellerini etkileyen kritik bir süreçtir” dedi. Öcalan, Suriye’yi terk ederken Avrupa’yı seçtiğini ve barış ile demokratik çözüm yolunu tercih ettiğini kaydetti. Komplo öncesinde, 1 Eylül Dünya Barış Günü’nde Öcalan barış ateşkesi ilan etmişti. PKK ateşkese büyük ölçüde uymuş, ancak 9 Ekim’de uluslararası ağlar devreye girmişti. 15 Şubat 1999’a kadar süren bu süreç, Kürt meselesinde şiddet yerine siyasal ve barışçıl çözümün önünü açtı.

PKK ve Ateşkes Süreçleri

PKK’nin birlikte yaşam formunu güncelleyerek ilan ettiği ilk ateşkes 1993 yılında gerçekleşmişti. Bu süreçte Türkiye, PKK ile ilk defa bir ateşkes ve müzakere masası fikriyle tanıştı. Ancak devlet mekanizmasındaki güç odaklarının tepkisi nedeniyle süreç kesintiye uğradı. Ateşkes sonrası köyler boşaltıldı, binlerce kişi göç etmek zorunda kaldı ve Kürt meselesi kültürel ve sosyal alanlarda etkisini göstermeye başladı. 9 Ekim 1998’de ilan edilen 1 Eylül ateşkesi ve dağdan gelen barış gruplarıyla yürütülen süreç, Türkiye’de askeri vesayet ile ilk defa doğrudan karşı karşıya gelinmesini sağladı.

Genç, Sayın Öcalan’ın Türkiye’ye verilmesinin ardından devlet yapısı, örgütün dağılacağını öngördü ve dağdan gelen barış gruplarını cezalandırdı. 2002 Kasım’ında AKP iktidarı ile başlayan süreç, askeri vesayetin Kürt meselesindeki hâkimiyetinin sivil bürokrasi ve istihbarata kaymasına zemin hazırladı. 1999 ile 2001 yılları arasında başlayan Oslo görüşmeleri ve çözüm süreci, devlet ile PKK’nin üçüncü bir ülke gözetiminde bir araya gelerek müzakere yapmalarını sağladı. Bu dönem, Kürt meselesinin ilk defa askeri vesayet dışında ele alınmasını ve meşruluk alanlarının genişlemesini işaret ediyor. Genç, bu sürecin Türkiye’nin barış ve çözüm tarihindeki önemine dikkat çekerek, 9 Ekim komplosunun sadece bir günün olayı değil, günümüz Ortadoğu ve Kürt meselesi perspektifi açısından bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Kürt Sorununu Çözmeyen Rejim Krizini Yaşar

“Kürt Sorununu Çözmeyen, Rejimini de Çözer” Kürt sorununa ilişkin barış girişimleri ve çözüm süreçlerini değerlendiren Yüksel Genç, Türkiye’de yaşanan siyasal dönüşümlerin temelinde “çözülemeyen Kürt meselesi”nin bulunduğunu söyledi.

Genç, AKP iktidarının doğuşunda bile bu çözümsüzlüğün etkili olduğunu belirterek, “Askeri vesayet yıkılırken Kürt meselesindeki çözümsüzlük AKP’nin önünü açtı. Erdoğan’ın 2005 Diyarbakır konuşması, aslında Cumhuriyet’in 80 yıllık Kürt politikalarıyla yüzleşmenin başlangıcı gibiydi” dedi.

“Çözümsüzlük rejim değiştiriyor” Genç, 2009 Oslo sürecinin başarısızlığıyla şiddetin yeniden tırmandığını, bunun da Türkiye’yi yeni bir çıkmaza sürüklediğini ifade etti: “Her akamete uğrayan barış süreci şiddeti büyüttü. 2013–2015 süreci de bu kırılmaların ardından geldi. Kürt meselesi çözülemedikçe, rejimler değişti; hükümetleri değil rejimleri çözen bir soruna dönüştü.”

“PKK her defasında iyi niyet gösterdi” 1999’da Türkiye’ye gelen 1. Barış Grubu’nun içinde yer alan Genç, bu girişimlerin Kürt hareketinin “fedakâr ve cesur adımları” olduğunu söyledi: “Biz silahlarımızı yere bırakarak geldik. Bu sembolik bir adımdı ama barışa hazır olduğumuzu gösteriyordu. O zaman sesimizi duysalardı, bugün yüz binlerce can kaybı yaşanmazdı.”

Demokratik Cumhuriyet ve Barış Dili

“Demokratik Cumhuriyet hâlâ tek çözüm” Genç, bugünkü koşullarda da Demokratik Cumhuriyet tezinin geçerliliğini koruduğunu belirterek şunları kaydetti: “Kürtlerin, Türklerin ve diğer toplulukların kolektif kimlik haklarının tanındığı yeni bir Türkiye formatı dışında çözüm yok. Silahsızlanma da ancak böyle bir ortamda mümkün olur.”

“Egemen dil hâlâ ayrıştırıcı” Sürecin önündeki en büyük engelin “dil” olduğunu vurgulayan Genç, siyaset ve medyada barış dilinin zayıf kaldığını söyledi: “Ayrıştırıcı, inkârcı dil hâlâ çok güçlü. Hükümet çevrelerinden muhalefete kadar bu dilin rantı sürüyor. Barış istiyorsak önce dili değiştirmemiz gerekiyor.”

Genç, Kürt sorununun demokratik ve barışçıl yollarla çözülmemesi durumunda, Türkiye’nin bir kez daha rejimsel krizlerle karşılaşabileceği uyarısında bulundu.

Med Gündem Notu

Med Gündem Haber Portalı, her hafta üç farklı konulu canlı yayın, röportajlar ve kapsamlı haberlerle takipçilerine her hafta bir belediyeyi veya farklı konuları duyurmayı sürdürecektir.

💬 “Dayanışma bulaşıcıdır” diyenlerden ve inananlardanız. Med Gündem’i takip etmek gönüllülük esasına dayanır. Dayanışmayla ortak emeklerimizi görünür kılmak, bu inancı büyütmektir. Çünkü dayanışma bulaşıcıdır!

🔗 Bizi takip edin:
🌐 medgundem.com
📌 Facebook: facebook.com/medgundem
📌 Twitter (X): twitter.com/medgundem
📌 Instagram: instagram.com/medgundem
📌 YouTube: youtube.com/channel/UCmKlsa826_a9G30R7r884Xw

📌 Programı kaçıranlar, yayının tamamını Med Gündem YouTube kanalında buradan https://www.youtube.com/watch?v=mXaHYwjdxAk&t=3321s izleyebilirler.

Eşbaşkanlar, 2. Hilar Tarih, Kültür ve Gastronomi Şöleni’nin 4 – 5 – 6 Ekim 2025 tarihlerinde gerçekleşeceğini duyurarak tüm halkı bu büyük buluşmaya davet etti.

Eşbaşkan Şiyar Güldiken, bin yıllık kültürel mirasın önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Bu topraklarda yerleşik hayatın ve kültürün öncülük ettiği tarihe tanıklık ediyoruz. Medeniyetin toprakla buluştuğu, hayvanların evcilleştirildiği, tohumun yeşerdiği bu tarihi alanı müzik ve gastronomiyle buluşturuyoruz. Tüm halkımızı 3 gün sürecek şölene davet ediyoruz.”

Eşbaşkan Birsen Azak Bayar ise kadın emeğini vurgulayarak, “Kadınlar neolitikten bugüne emek verdi. Çayönü’nde 12 bin yıl önce insanlık tarihi kuruldu. Bu festivalle geçmişimizi öğrenip geleceğimizi inşa etmeyi amaçlıyoruz. Herkesi bu buluşmaya bekliyoruz” dedi.

Festival Programı

📌 4 Ekim 2025 Cumartesi – Açılış (Hilar)

10:00 Açılış töreni ve konuşmalar

11:00 Sinevizyon gösterisi

12:00 Hilar Mağaraları & Çayönü kazı alanları gezisi

15:00 Buğdayın ekmek, üzümün pekmez olma süreci

16:00 Panel: Neolitik dönemde kadının yeri

19:00 Dengbêj divanı & Jin Ma konseri (Yenişehir)

📌 5 Ekim 2025 Pazar (Yenişehir)

10:00 Gastronomi çadırı açılışı (Park Orman)

11:00 Yöresel ürün tanıtımı (peynir)

13:00 Makam Dağı ve Enüş Peygamber Türbesi ziyareti

16:00 Ma Müzik çocuk atölyesi

19:00 Yerel sanatçılar & Mehmet Atlı konseri

📌 6 Ekim 2025 Pazartesi (Yenişehir)

11:00 Gastro Mezopotamya (Park Orman)

12:00 Panel: Tohum Kadın Kooperatifi ve Ekoloji Derneği üreticileri

14:00 Çocuk yemek yarışması atölyesi

19:00 Final konserleri: Xecê & Xêro Abbas

Ergani Belediyesi, üç gün boyunca tarih, müzik, gastronomi ve kadın emeğinin buluşacağı bu büyük şölene tüm halkı Hilar’a ve Yenişehir’e davet ediyor.

Sincar, festival ve etkinliklerin yalnızca birer kültürel organizasyon olmadığını, aynı zamanda “halkın kayyum döneminde yaşadığı kültürel kırılmaları onarma çabası” olduğunu vurguladı. “Özellikle kadın emeğinin görünür kılındığı, kültürün ve sanatın halkla buluştuğu bu organizasyonlar, toplumun özlediği buluşmalardır” dedi.

Kayyımların Ardından Yeniden Toplumcu Belediyecilik

Sincar, 2024 yerel seçimlerinden sonra göreve geldiklerinde, 8 yıllık kayyım yönetimlerinin yarattığı tahribatlarla karşılaştıklarını ifade etti. Kadın, gençlik ve kültür alanında ciddi kapatmalar ve tasfiyeler yaşandığını belirten Sincar, şunları söyledi:

“KayyImların yarattığı en büyük tahribatlardan biri kadın politikalarıydı. Kültür, sanat ve dil alanında da bir kırım yaşandı. Bizim önceliğimiz toplumla yeniden buluşma mekanizmalarını canlandırmak oldu. Kadın Politikaları Müdürlüğü’nü yeniden aktif hale getirdik, kadın meclislerini kurduk. Çocukların ana dilde eğitim görebilmesi için zarokistanlarımızı ve kreşlerimizi tekrar işler hale getirdik.”

Amed Kültür-Sanat Kenti Kimliğini Geri Kazanıyor

Sincar, festivallerin halkın yıllardır özlemini duyduğu buluşmalar olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

“2016 öncesinde Amed bir kültür-sanat kenti haline gelmişti. Ancak kayyumlarla birlikte halkın hafızasında bir boşluk oluştu. Şimdi biz yeniden festivaller, dengbej dinletileri, konserler, tiyatrolar ve film gösterimleriyle bu hafızayı canlandırıyoruz. Rastak konserinde, yıllar sonra halkın kendi dilinde, kendi kültüründe buluşmasının yarattığı duygu seline hepimiz tanıklık ettik. FilmAmed Belgesel Festivali de aynı şekilde büyük bir katılımla gerçekleşti. Salonların dolup taşması, halkın kültüre ve sanata olan özleminin en somut göstergesidir.”

“Kentimizi de Kendimizi de Biz Yöneteceğiz”

Sincar, halkın beklentilerinin yalnızca yol ve altyapıyla sınırlı olmadığını, asıl talebin kültürel, sanatsal ve demokratik katılım olduğunu vurguladı. HADEP’nin 1999’dan bu yana dile getirdiği “Kentimizi de kendimizi de biz yöneteceğiz” şiarını hatırlatan Sincar, şunları ekledi:

“Yerel yönetimler halkın söz kurduğu, kendi rengini yansıttığı alanlardır. Biz de Kayapınar’da bunu hayata geçirmek için projelerimizi halkla birlikte planlıyor, halkla birlikte uyguluyoruz. Kültür ve sanat festivalleri, dayanışma buluşmaları bu anlayışın bir parçasıdır.”

Kayapınar Kadın Emek Buluşması ve Kültür Festivali yarın başlıyor!

Sincar, Kadın Politikaları Müdürlüğümüz tarafından “Emeğimiz ve Kültürümüzle Dayanışmamızı Büyütüyoruz” sloganıyla düzenlenen 2. Peyas Kadın Emek Buluşması ve Kültür Festivali 3-4-5 Ekim tarihlerinde Park Orman’da gerçekleştirilecek. Program ise şöyle:

Kadın Emeği Dayanışma Standları (16.00): Ev tekstili, çanta, panç, doğal köy ürünleri, turşu, reçel, konserve, tıbbi aromatik ürünler ve ev yemekleri.

Sportif Faaliyetler (17.30): Şişme oyun parkuru, mantar ev, basketbol, futbol, voleybol, masa tenisi, trambolin ve dart.

Konserler (19.30): 3 Ekim’de Sorjiyan Konseri ve Kadın Folklor Grubu, 4 Ekim’de Dilniya Xan Konseri, 5 Ekim’de Beser Şahin Konseri.

Atölyeler (17.00): 3 Ekim’de Punc Atölyesi, 4 Ekim’de Taş Boyama Atölyesi, 5 Ekim’de Takı Tasarım Atölyesi.

Tüm etkinlikler Park Orman’da gerçekleştirilecektir.

Canlı yayını kaçıranlar için: Kayapınar Belediyesi Eş Başkanı Berivan Gülşen Sincar ile yapılan söyleşiyi, Gazeteci Hamza Özkan’ın sunduğu 8. Gün programının kaydını Med Gündem YouTube kanalından izleyebilirsiniz.

“Talan edilmiş bir belediye devraldık”

Göreve geldiklerinde belediyenin “kara delik” gibi bir tabloyla karşılaştıklarını belirten Dündar, “Kayyum döneminde herkes kendi hukukunu yaratmış, rüşvet ve yolsuzluk sıradanlaşmıştı. Bu kayyum uygulamaları Cumhuriyetin başından beri Kürt halkına dayatılan asimilasyon ve baskı politikalarının devamıdır” dedi.

“Kültürel mirası yeniden canlandıracağız”

Kayapınar’ın geçmişteki kültürel etkinliklerini hatırlatan Dündar, “O dönemdeki kolektif ruhu nostalji olmaktan çıkarıp bugüne taşıyacağız” dedi. Kültür, sanat, edebiyat ve sporda Amed’i bölgenin başkenti yapmayı hedeflediklerini vurguladı. Kadın festivali ve belgesel film festivali gibi etkinliklerin bu vizyonun parçası olduğunu ifade etti.

“Gasp edilen mekanlarımızı geri alıyoruz”

2017’de Milli Eğitim’e devredilen Cigerhun Kültür Merkezi başta olmak üzere 28 kültür mekânının hukuki süreçlerle belediyeye kazandırılması için çalıştıklarını açıklayan Dündar, “Bu mekânları halkın hafızasını güçlendiren merkezler haline getireceğiz” diye konuştu.

“Amedspor, kentin ortak gururu”

Kentteki spor çalışmalarına da değinen Dündar, Amedspor’un başarısının tüm Diyarbakır halkının ortak gururu olduğunu söyledi. Belediye olarak altyapı ve tesis destekleriyle Amedspor’un yanında olacaklarını belirten Dündar, “Spor da kültür gibi kenti birleştiren önemli bir güçtür” dedi.

Kayapınar Belediyesi’nin hem hizmet hem de kültürel alanda büyük adımlar atacağını vurgulayan Dündar, “Halkımızın hiçbir şüphesi olmasın; bu kenti kültür, sanat ve sporun merkezi yapacağız” ifadelerini kullandı.

Canlı yayını kaçıranlar için:
Kayapınar Belediyesi Eş Başkanı Cengiz Dündar ile yapılan bu söyleşiyi, Gazeteci Hamza Özkan’ın sunduğu 8. Gün programının kaydını Med Gündem YouTube kanalımızda yer alan bağlantıdan izleyebilirsiniz.

Bu yıl 9'uncusu düzenlenecek olan FilmAmed Belgesel Film Festivali'nin programı şöyle;

26 EYLÜL

Açılış Programı

Saat: 19.00

Yer: ÇandAmed Kongre Salonu

Konser: Mehmet Atlı

Saat:19.30

Yer: ÇandAmed Kongre Salonu

Açılış Filmi: Jinwar/Nadya Derwiş

Saat: 20.30

Yer: ÇandAmed Kongre Salonu

27 EYLÜL

Masterclass: Ayşe Polat ile Sinema ve Belgesel Sinemada SenaristYönetmen Deneyimi

Saat: 11.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Shot the Voice of Freedom/Zainap Entezar

Saat:14.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Bizim İsmail/Fatin Kanat/ Önder İnce

Saat:16.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Ezda/Halime Aktürk ve Sweet Home Adana/Nagehan Uskan

Saat:18.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Bir Sürgünün Not Defteri/Mert Güncüer

Saat: 20.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Son Büyük Simege:Surp Giragos Kilisesi/Eren Kahraman

Saat:13.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Landless Like The Wind/Borhan Ahmedi

Saat:15.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Rojîn's Dream/Serwa Aliveisy

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Yeni Han/Bingöl Elmas

Saat: 19.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

28 EYLÜL

Atölye: Fikirden Filme, Belgesel Sinemada Anlatım Olanakları/Samuel Aubin-Güliz Sağlam

Saat: 12.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Üçüncü Gurbet/Mediha Güzelgün

Saat: 14.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Grape Season/Ebrahim Hesari

Saat: 14.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Walk of Iris/Burcu Güler

Saat: 16.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Stêrka Li Ser Xetê/Berivan Saruhan

Saat: 16.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Habibullah/Adnan Zandi

Saat:18.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: The Last 5 Minutes/Şehram Maslakhi

Saat: 18.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Bîra Sûre/Azad Altay

Saat: 20.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Bizim İsmail/Fatin Kanat/Önder İnce

Saat: 15.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Son Büyük Simge:Surp Giragos Kilisesi/Eren Kahraman

Saat: 15.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Dahomey/Mati Diop

Saat: 13.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: AState of Passion/ Carol Mansour&Muna Khalidi

Saat: 15.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu

Film: Rengê Kevir/Tuğba Yaşar

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Zarafet ve Şiddet Arasında/Şirin Bahar Demirel

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: 36/Rêzan Mir Uğurlu

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

29 EYLÜL

Panel: Belgesel Sinemada Toplumsal Cinsiyet Temsillerinin Etik Yansımaları

Saat: 11.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Domates Biber Depresyonu/Aybüke Avcı

Saat: 14.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Görünür Görünmez:Bir (Oto)Sansür Antolojisi

Saat: 16.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Dargeçit/Berke Baş

Saat: 18.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: YİBO/Şükran Demir/Özgür Ünal

Saat: 20.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: A Fedayee Film/Kamala Aljafari

Saat: 13.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu -2

Film: Rengê Kevir/Tuğba Yaşar

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Zarafet ve Şiddet Arasında/Şirin Bahar Demirel

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film:36/Rêzan Mir Uğurlu

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Landless Like The Wind/Borhan Ahmedi

Saat: 17.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Sürgün Asla Bitmez/Bahar Bektaş

Saat: 19.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Ezda/Halime Aktürk

Saat: 13.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Sweet Home Adana/Nagehan Uskan

Saat: 13.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Stêrka Li Ser Xetê/Barivan Saruhan

Saat: 13.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Bîra Sûre/Azad Altay

Saat: 15.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Üçüncü Gurbet/Medha Güzelgün

Saat: 15.00

Yer: Bezgin Bekir Sinema Salonu

Film: Grape Season/Ebrahim Hesari

2025 Emmy Ödülleri sahiplerini buldu!

Saat: 15.00

Yer: Bezgin Bekir Sinema Salonu

Film: Bir Sürgünün Not Defteri/Mert Güncüer

Saat: 17.00

Yer: Bezgin Bekir Sinema Salonu

Film: The Last 5 Minutes/Şehram Maslakhi

Saat: 19.00

Yer: Bezgin Bekir Sinema Salonu

Film: A State of Passion/Carol Mansour&Muna Khalidi

Saat: 13.00

Yer: Bağlar Gençlik Merkezi Sinema Salonu

Film: Jinwar/Nadya Derwiş

Saat: 15.00

Yer: Bağlar Gençlik Merkezi Sinema Salonu

30 EYLÜL

Panel: Yas, Hafıza, Mücadele: Belgesel Sinemada Tanıklık ve Adalet

Saat: 12.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Shot the Voice of Freedom/Zainap Entezar

Sat: 14.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Yeni Han/Bingöl Elmas

Saat: 16.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-1

Film: Habibullah/Adnan Zandi

Saat: 13.00

Yer: Bezgin Bekir Sinema Salonu

Film: Görünür Görünmez: Bir (Oto)Sansür Antolojisi

Saat: 15.00

Yer: Bezgin Bekir Sinema Salonu

Film: Domates Biber Depresyon/Aybüke Avcı

Saat: 13.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Dargeçit/Berke Baş

Saat: 15.00

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu-2

Film: Walk of Iris/Burcu Güler

Saat:13.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: YİBO/Şükran Demir/Özgür Ünal

Saat: 13.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: Rojinîs Dream/Serwa Aliveisy

Saat:15.00

Yer: Amed Şehir Tiyatrosu

Film: A Fedayee Film/Kamala Aljafari

Saat: 13.00

Yer: Bağlar Gençlik Merkezi Sinema Salonu

Film: Sürgün Asla Bitmez/Bahar Bektaş

Saat: 15.00

Yer: Bağlar Gençlik Merkezi Sinema Salonu

Kapanış filmi: Li Ber Siya Spîndarê/Kenan Diler

Saat: 17.30

Yer: ÇandAmed Sinema Salonu

Ödül Töreni

Saat:19.30

Yer: ÇandAmed Tiyatro Salonu

Kürt siyasetinin yerel yönetimlerde en önemli kültürel faaliyetlerinden biri olan geleneksel kültür ve sanat festivalleri, birçok kent, ilçe ve beldede halkın ilgisiyle düzenleniyordu. Amed’in merkez ilçelerinden Yenişehir’de ise festivaller, halk arasında “Ofis Sanat Sokağı” olarak bilinen Kooperatifler Mahallesi’nde gerçekleştiriliyordu. Bu sokak yıllarca sanatseverlerin, yazarların, şairlerin, müzisyenlerin ve gençlerin buluşma mekânı haline gelmişti.

2016’da kayyım atamalarıyla birlikte festivaller iptal edildi, etkinlikler yasaklandı ve sanat sokağı sessizliğe gömüldü. Kültürel hafıza kesintiye uğrarken, halkın dayanışma ve üretim alanları da daraltıldı.

2024 yerel seçimlerinde DEM Parti’nin belediyeleri yeniden kazanmasıyla birlikte kayyım döneminde kesintiye uğrayan kültür ve sanat etkinlikleri de yeniden hayat buldu. Yenişehir Belediyesi, bu kapsamda 12-14 Eylül tarihleri arasında Ofis Sanat Sokağı’nda festivali yeniden başlatıyor.

Eş Başkan Mehmet Ergün, programda yaptığı değerlendirmede, “Sanat sokaklarını yeniden canlandırıyoruz. Kayyımlar döneminde yarım kalan bütün kültürel faaliyetlerimizi halkımızla birlikte yeniden hayata geçiriyoruz. Bu festival, sadece bir sanat etkinliği değil, aynı zamanda halkımızın kimliğini, hafızasını ve direncini yaşatan bir buluşmadır” dedi.

Festivalde paneller, resim ve fotoğraf sergileri, konserler, şiir dinletileri, tiyatro gösterileri, halk dansları, çocuk etkinlikleri ve imza günleriyle dopdolu bir program hazırlandı. Ergün, hazırlık sürecinde halkla yapılan sokak röportajlarına değinerek, “Bu yıl ilk adımı atıyoruz, önümüzdeki yıllarda daha da güçlü ve kapsamlı festivaller yapacağız” sözleriyle kararlılık mesajı verdi.

Amed halkının yanı sıra çevre illerdeki yurttaşların da festivale davet edildiğini belirten Ergün, “Halkımızın birlikteliği ve üretimiyle sanat yeniden sokaklara taşacak” ifadelerini kullandı. Canlı yayının tamamı Med Gündem YouTube kanalında izlenebiliyor.

Sokak Röportajları

Fatma Kantarci, Kooperatifler Mahallesi Muhtarı:

“Öncelikle Eş Başkanımız Mehmet Ergün ve Es Başkan Safiye Akdağ’a teşekkür ederiz. Sanat sokağımızda uzun yıllar yapılmayan etkinlikler yeniden hayat buluyor. Festival yılda bir kez yapılıyor, ama biz istiyoruz ki yıl boyunca daha çok sanatsal etkinlikle sanat sokağı kimliğine kavuşsun.”

Mahalle esnafı:

“Yıllardır burada esnafım. Geçmiş yıllarda sanat sokağında büyük bir heyecan vardı. Kayyımlar döneminde bu heyecan kayboldu ama şimdi sanat sokağı yeniden sanata açıldı.”

Gençlerden biri:

“Sanat sokağının yeniden açılması bizim için umut demek. Burada edebiyat, müzik ve tiyatro ile buluşmak, hayallerimizi konuşmak demek.”

Orta yaşlı bir yurttaş:

“Kayyım döneminde bu alan sessizdi, şimdi çocuklarımızla, torunlarımızla buraya gelmek çok güzel. Sokakta hayat yeniden başlıyor.”

Sanatçı bir katılımcı:

“Uzun süredir sahne bulamıyorduk. Festival, sadece bir etkinlik değil; bizim üretimimizi, kimliğimizi ve dayanışmamızı gösterebileceğimiz bir alan.”

Festival Programı (12-14 Eylül, Ofis Sanat Sokağı)

Tarih Etkinlikler

12 Eylül Perşembe Açılış korteji, resim ve fotoğraf sergileri, halk dansları gösterileri, açılış konseri

13 Eylül Cuma Panel (yerel yönetim ve kültür politikaları), şiir dinletisi, tiyatro gösterimi, çocuk etkinlikleri, imza günü, akşam konseri

14 Eylül Cumartesi Edebiyat söyleşileri, yerel müzik grupları, folklor oyunları, genç sanatçı performansları, kapanış konseri

Programda Avcı, 51 kişilik Meclis çözüm komisyonunun çalışmalarını değerlendirerek, sürecin başarısı için hukuki zeminin sağlam, şeffaf ve denetlenebilir olmasının kritik öneme sahip olduğunu belirtti. Avcı, “Barışın inşasında hukukun üstünlüğü, gerçeklerle yüzleşme ve adaletin tesisi öncelikli olmalı. Cezasızlıkla mücadele ve kurban odaklı yaklaşım, sürecin güvenilirliğini artırır,” dedi. Ayrıca, sürece katkı sunan tüm aktörlerin takdir edilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Cezaevleri ve Af Düzenlemeleri
Avcı, cezaevlerinde tutuklu bulunan binlerce kişinin durumuna dikkat çekerek, hukuki düzenlemelerin aciliyetini vurguladı. “Silahlı örgüte katılmış olanlar kadar, silah kullanmamış ancak siyasi faaliyetleri nedeniyle cezalandırılmış kişiler de var. Bu insanlar için genel af, infaz indirimi veya yeniden yargılama gibi hukuki seçenekler değerlendirilmeli,” dedi. Avcı, Ceza Kanunu’nun 314. maddesi ve Terörle Mücadele Kanunu başta olmak üzere mevcut yasaların gözden geçirilmesi gerektiğini, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve uluslararası örnekler çerçevesinde ifade özgürlüğü ve mağduriyetlerin giderilmesinin önemine dikkat çekti.

PKK’nin Siyasete Katılımı ve Geçiş Hukuku
Avcı, PKK’nin silahlı mücadelesini sona erdirdiğini açıkladığı sürecin ardından örgütün siyasete katılımına ilişkin anayasal ve yasal adımları detaylandırdı. “Anayasanın 68 ve 69. maddeleri ile siyasi partiler kanunu ciddi şekilde ele alınmalı. Geçiş hukuku ilkeleri çerçevesinde, bireysel suçlara dair sorumluluk saklı kalmak şartıyla kolektif siyasete katılımın önü açılmalı,” dedi. Nepal ve Kolombiya örneklerini paylaşan Avcı, bu ülkelerdeki geçiş hukuku uygulamalarının Türkiye için yol gösterici olabileceğini ifade etti.

Program boyunca Avcı, çözüm sürecinin samimiyetinin ve kapsayıcılığının, cezaevlerindeki durum ve hukuki düzenlemelerle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı. “Süreç şeffaf, adil ve hukuka uygun yürütülmeli; aksi takdirde toplumsal güven sağlanamaz,” şeklinde konuştu.

Med Gündem Notu

Med Gündem Haber Portalı, her hafta üç farklı konulu canlı yayın, röportajlar ve kapsamlı haberlerle takipçilerine her hafta bir belediyeyi veya farklı konuları duyurmayı sürdürecektir.

💬 “Dayanışma bulaşıcıdır” diyenlerden ve inananlardanız. Med Gündem’i takip etmek gönüllülük esasına dayanır. Dayanışmayla ortak emeklerimizi görünür kılmak, bu inancı büyütmektir. Çünkü dayanışma bulaşıcıdır!

🔗 Bizi takip edin:
🌐 medgundem.com
📌 Facebook: facebook.com/medgundem
📌 Twitter (X): twitter.com/medgundem
📌 Instagram: instagram.com/medgundem
📌 YouTube: youtube.com/channel/UCmKlsa826_a9G30R7r884Xw

📌 Programı kaçıranlar, yayının tamamını Med Gündem YouTube kanalında buradan https://youtube.com/live/3SBZMagrHew izleyebilirler.

Program, daha önce Ötekilerin Gündemi ve Öz Gündem isimleriyle yayın yapan haber portalının, bugünden itibaren MedGündem.com adıyla yayın hayatına başlaması vesilesiyle ilk canlı yayın olarak izleyicilerle buluştu.

Canlı yayında konuşan Erol, Tatvan’ın sadece kendi nüfusuyla değil, özellikle yaz aylarında çevre il ve ilçelerden gelen ziyaretçilerle ciddi bir yoğunluk yaşadığını vurguladı. Ayrıca Tatvan’ın tarihi ve doğal güzellikleriyle hem yurt içinden hem de yurt dışından turistlerin ilgisini çeken bir kent olduğunu belirtti.

Erol şöyle konuştu:
“Tatvan büyük ve dinamik bir ilçe. Yaz aylarında çevre iller ve ülkelerden gelen misafirlerle nüfusumuz katlanıyor. Bu yoğunluk altyapı, ulaşım, temizlik ve sosyal hizmet ihtiyacını artırıyor. Göreve geldiğimizden bu yana eş başkanlar olarak birçok projeyi hayata geçirdik. Yeni projelerimizle çalışmalarımıza hız kesmeden devam ediyoruz.”

Tatvan Belediyesi’ne yönelik bazı çevrelerin yürüttüğü karalama politikalarına da değinen Erol, şu ifadeleri kullandı:
“Seçimi kaybeden zihniyet, çalışmalarımızı görmezden gelerek karalama çabası içinde. Oysa biz partimizin geleneğinde olduğu gibi yapıcı eleştirilere her zaman açığız. Tatvan’da halkımızla birlikte sorunları yerinde tespit edip çözüm üretiyoruz ve birlikte emek veriyoruz.”

Tatvan’da Festival Coşkusu 11 Yıl Sonra Geri Döndü

Tatvan Belediyesi’nin yeniden düzenlediği Kültür ve Sanat Festivali, 11 yıl aradan sonra bugün başladı.
27 Haziran – 12 Temmuz 2025 tarihleri arasında gerçekleşecek festival, “Barışın Yolunu Özgür Sanatla Örüyoruz” şiarıyla halkla buluşuyor. Festival, 2009–2014 yılları arasında DBP yönetimi döneminde gelenek haline gelmişti. Bu yıl DEM Partili Tatvan Belediyesi, festivali ikinci kez organize ediyor.

Açılış programında partinin belediye eş başkanları, DBP Eş Genel Başkanı Keskin Bayındır, milletvekilleri, sivil toplum örgütü temsilcileri, kadınlar, gençler ve Tatvan halkı bir araya gelecek.
Festival korteji, eski belediye binası önünden başlayarak fuar alanına kadar müzik eşliğinde, halaylar ve zılgıtlarla yürüyüş yapacak. Ardından konuşmalar ve konserlerle festivalin ilk günü coşkuyla kutlanacak.

Erol, bu kapsamlı etkinliğin hazırlanmasında emeği geçenlere de teşekkür etti:
“Profesyonel bir organizasyon hazırladık. Tatvan Belediyesi ve birlikte çalıştığımız kültür kurumundaki tüm arkadaşlarımıza içtenlikle teşekkür ediyorum. Festivalimiz, ortak emeğin ve dayanışmanın ürünüdür.”

? Programın tekrarını izlemek isteyenler için:
? Dünkü Canlı Yayını YouTube’da İzleyin

? Programı kaçırmamak için Med Gündem YouTube kanalımıza abone olmayı ve haber sitemizi takip etmeyi unutmayın!
Yayını izleyen, paylaşan ve destek veren herkese teşekkür ederiz.
İyi seyirler!

Türkiye’de Hapishane Gerçeği: Kapasite Aşımı ve Hak İhlalleri

Türkiye’de hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri giderek derinleşiyor. Kapasite aşımından kaynaklanan insanlık dışı koşullar, hasta ve özel ihtiyaçlı mahpusların yaşadığı ihlaller ve cezaevlerindeki tecrit politikaları büyük bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda. Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) hukuk biriminden Avukat Ruken Altun, Gazeteci Hamza Özkan’ın sunduğu Ötekilerin Gündemi 8. Gün canlı yayınına konuk oldu.

Canlı yayında hapishanelerdeki insan hakları ihlalleri, cezaevi sistemindeki dönüşümler ve özel ihtiyaçlı mahpusların yaşadığı zorluklar ele alındı. Altun, kapasite aşımı, sağlık hizmetlerine erişim, hasta mahpusların durumu, cezaevi mimarisindeki dönüşüm ve izolasyon politikaları gibi kritik başlıklarda değerlendirmelerde bulundu.

 "Türkiye'de 400’den fazla hapishane var ve 3084 bine yakın mahpus tutuluyor. Hapishane koşulları ağırlaşırken, özellikle hasta ve özel ihtiyaçlı mahpuslar için yaşam giderek daha da zorlaşıyor."

CİSST: Hapishanelerdeki Hak İhlallerine Karşı Mücadele

2006 yılında kurulan Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST), hapishanelerde yaşanan hak ihlallerine karşı mücadele eden en önemli sivil toplum kuruluşlarından biri. Dernek, mahpus haklarını savunma, hapishanelerdeki yaşam koşullarını izleme, raporlama ve çözüm önerileri geliştirme gibi birçok alanda aktif çalışmalar yürütüyor.

CİSST, özellikle şu grupların yaşadığı sorunlara odaklanıyor:

✅ Hasta ve engelli mahpuslar
✅ Kadın ve çocuk mahpuslar
✅ LGBTİ+ mahpuslar
✅ Yaşlı mahpuslar

Dernek, mahpusların sağlık, eğitim ve insanca yaşam haklarını koruma amacıyla raporlar hazırlıyor, kamuoyu farkındalığı oluşturuyor ve hukuki destek sağlıyor.

Türkiye’de Hapishanelerde Durum Ne Kadar Kötü?

Av. Ruken Altun’un aktardığı verilere göre, Türkiye’de 400’den fazla hapishane bulunuyor ve 350 bine yakın mahpus bu cezaevlerinde tutuluyor. Özellikle son yıllarda hapishanelerin hızla artmasıyla birlikte, kapasite aşımı ve yaşam koşullarındaki kötüleşme daha belirgin hale geldi.

> “Hapishanelerde yer kalmadığı için 8-10 kişilik koğuşlarda 20-25 kişi kalmak zorunda bırakılıyor. Yeterli yatak bile yok, birçok mahpus yerde yatıyor. Hijyen koşulları kötüleşiyor, sağlık hizmetlerine erişim giderek zorlaşıyor.”

Özellikle hasta ve engelli mahpusların yaşadığı sorunlar endişe verici boyutta:

? Tekerlekli sandalyeye ihtiyacı olan mahpuslar, uygun olmayan koğuşlarda kalıyor.
? Ağır hasta mahpusların hastaneye sevkleri geciktiriliyor ve kelepçeli muayene dayatılıyor.
? LGBTİ+ mahpuslar insan haklarına aykırı şekilde tecrit ediliyor.

Hapishanelerde Derinleşen Hak İhlalleri

Türkiye’de hapishane koşulları mahpus hakları açısından alarm veriyor. Av. Ruken Altun, en büyük sorunları şöyle sıraladı:

✅ Kapasite aşımı: Koğuşlar aşırı kalabalık, yaşam alanları yetersiz.
✅ Sağlık hizmetlerine erişim zorluğu: Doktor ve ilaç temini yetersiz, hastane sevkleri gecikiyor.
✅ Kötü muamele ve tecrit: Keyfi disiplin cezaları, sosyal hakların kısıtlanması.
✅ Yetersiz beslenme ve hijyen: Düşük kaliteli yemekler, sınırlı temizlik malzemesi.

Hasta mahpusların infaz erteleme hakkına rağmen serbest bırakılmadığını vurgulayan Altun, Adli Tıp Kurumu’nun taraflı raporlarla hasta mahpusların tahliyesini engellediğini belirtti.

 “Adli Tıp Kurumu, birçok hasta mahpusun tahliye edilmesini engelliyor. Her yıl onlarca mahpus cezaevinde hayatını kaybediyor.”

Yeni Hapishane Modelleri: Daha Fazla Tecrit, Daha Az Hak

Son yıllarda inşa edilen S ve Y Tipi hapishaneler, mahpusların daha fazla izole edilmesine ve haklarının kısıtlanmasına neden oluyor.

 “Yeni yapılan hapishanelerde mahpuslar tek kişilik hücrelerde tutuluyor. Ortak alanlar sınırlandırıldığı için sosyalleşme imkânı yok denecek kadar az. Özellikle siyasi mahpuslara yönelik daha sert izolasyon politikaları uygulanıyor.”

Bu tür cezaevleri, mahpusların psikolojik sağlığını ciddi şekilde etkiliyor ve yalnızlaştırma politikalarının bir parçası olarak kullanılıyor.

CİSST: Kamuoyu Duyarlı Olmalı, Mücadeleyi Büyütmeliyiz!

CİSST, hapishanelerdeki tüm mahpusların haklarını savunma ve izleme devam ederken, kamuoyunun da bu konuda duyarlı olması gerektiğini vurguluyor.

 "Hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri yalnızca mahpusların değil, tüm toplumun sorunudur. Mahpusların temel haklarını savunmak ve yaşam koşullarını iyileştirmek için kamuoyunun desteğine ihtiyacımız var."

CİSST, önümüzdeki süreçte de raporlar, söyleşiler ve kamuoyu bilgilendirme çalışmaları ile mücadeleyi sürdürecek.

Ötekilerin Gündemi: Hapishanelerdeki Sorunları Gündemde Tutmaya Devam Edecek

Ötekilerin Gündemi olarak, CİSST ile ilk programımızı gerçekleştirdik. Bundan sonra her hafta farklı bir uzman ile hapishanelerle ilgili farklı bir konuyu ele alacağız.

Bu süreçte sadece canlı yayınlarla değil, röportajlar, özel dosya çalışmaları ve araştırma haberleriyle hapishanelerdeki insan hakları ihlallerini kamuoyuna aktarmaya devam edeceğiz.

Tüm sivil toplum örgütlerini, insan hakları savunucularını ve adalet için mücadele eden herkesi bu konuda ses çıkarmaya çağırıyoruz.

? Adalet herkes için! Mahpus hakları insan haklarıdır!

Gazeteci Hamza Özkan’ın sunduğu “Ötekilerin Gündemi’nde 8. Gün” Programı’nın bu akşamki konukları, Dem Parti Halklar ve İnançlar Komisyonu Eş Sözcüsü Yüksel Mutlu ve Yazar-Barış Vakfı Yöneticisi Hakan Tahmaz oldu. Programda, 2024 yılında dünyada ve Türkiye’de yaşanan önemli gelişmeler detaylı bir şekilde ele alındı.

2024 Yılının Gündemi:
2024 yılı, dünya genelinde yaşanan savaşların ve krizlerin yoğun şekilde hissedildiği bir yıl olarak öne çıktı. İsrail-Filistin, Ukrayna-Rusya, Suriye ve Ortadoğu’daki çatışmalar, milyonlarca insanın hayatını derinden etkiledi. Savaşlar, sadece fiziksel yıkımla değil, aynı zamanda göç, ekonomik zorluklar ve insani krizlerle de gündemdeydi.

Türkiye’de ise ekonomik kriz daha da derinleşirken, bu durum yoksulluk ve toplumsal eşitsizliklerin artmasına neden oldu. Özellikle kadınlara yönelik şiddetin yükselmesi, bu dönemin dikkat çeken karanlık yönlerinden biri oldu. Ancak, kadın hareketi bu zor süreçte gücünü artırarak varlığını hissettirdi ve toplumsal değişim için önemli adımlar attı.

Barış Süreci Tartışmaları:
Programda, Abdullah Öcalan ile yapılan son görüşme ve bu görüşmeden çıkan açıklama, barış süreci açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. Uzun bir aranın ardından yapılan bu görüşme, yeni bir diyalog sürecinin başlayıp başlamayacağı sorusunu gündeme getirdi. Öcalan’ın, barışın sağlanması için diyalog ve demokratik yöntemlerin esas alınması gerektiğine vurgu yapması, sürecin önemini bir kez daha ortaya koydu.

Bu görüşmede, kadınların barış sürecindeki rolünün artırılması gerektiğine dikkat çekildi. Kadınların barış ve toplumsal dayanışma süreçlerinde daha etkin bir rol alması gerektiği mesajı, programın en çok tartışılan konularından biri oldu. Ayrıca, hasta mahpusların serbest bırakılması ve kayyum uygulamalarının sona erdirilmesi gibi somut adımların atılması gerektiği de dile getirildi. Demokratik bir anayasa sürecinin başlaması ve bu sürece tüm tarafların katkı sağlaması çağrısında bulunuldu.

Programda, bu gelişmelerin kamuoyundaki yankıları ve sürecin ilerleyişine dair belirsizlikler de ele alındı. Özellikle, Meclis açılışında MHP lideri Devlet Bahçeli’nin, Dem Parti sıralarına giderek el sıkışması, siyasi arenada beklenmedik bir jest olarak yorumlandı. Bu hareketin, yeni bir dönemin başlangıcına dair ipuçları içerip içermediği tartışıldı.

Görüşmelerin Umudu:
Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmenin ardından, Ömer Öcalan, Sırrı Süreyya Önder ve Pervin Buldan’ın ziyaret gerçekleştirerek alınan kararları kamuoyuyla paylaşması, barış sürecine dair umutları artırdı. Ancak bu umutların somut adımlara dönüşmesi, tarafların atacağı kesin adımlara bağlı. Tartışılan yeni paradigma, geçmişteki Dolmabahçe Mutabakatı ve Oslo Görüşmeleri gibi süreçlerle kıyaslanarak detaylıca değerlendirildi.

YouTube Bağlantısı:
2024 yılını değerlendirdiğimiz ve 2025 için dileklerimizi paylaştığımız canlı yayını izlemek için buraya tıklayın. https://youtube.com/live/9fTig1sNQEs

Not:
Bugüne sizlerin dayanışmasıyla geldik; yarınlara da desteğinizle ulaşacağız. Kanalımızı takip etmeniz, abone olmanız ve içeriklerimizi paylaşmanız, daha geniş bir kitleye ulaşmamız için büyük önem taşıyor.
Dayanışma bulaşıcıdır, siz de bulaştırın; sağlıklıdır!