H
Kadınların kendi yaşam hikâyelerini kendi seslerinden anlattığı çalışma kapsamında ilk söyleşi ve imza etkinlikleri 4 Mayıs 2026’da Amed’de, 5 Mayıs 2026’da ise Urfa’da yoğun katılımla gerçekleştirildi. Kadın mücadelesi, toplumsal hafıza ve dayanışma kültürü üzerine yapılan değerlendirmeler okurlar tarafından ilgiyle takip edildi. Etkinliklerin üçüncü durağı ise 21 Mayıs 2026’da Antalya oldu.
Antalya Sanatçılar Derneği’nde (ANSAN) gerçekleştirilen etkinlik, Nadire Sönmez’in Antalya temsilciliğini yürüttüğü “8. Akdeniz Sanat Günleri” kapsamında düzenlendi. Programın dördüncü gününde yapılan söyleşi ve imza etkinliğinde “Demeter’in Bahçesi / Kendi Sesimizden Kolektif Hafızamız” kitabı tanıtıldı.
Söyleşiye, Med Gündem YouTube kanalında her cuma saat 21.00’de yayınlanan “Demeter’in Bahçesi” programının moderatörü ve kitabın yazarı Gülhan Bişeng, Med Gündem köşe yazarı Sevim Korkmaz Dinç ile DEM Parti yöneticisi, şair ve yazar Kamile Yiğit katıldı.
Açılış konuşmasını yapan şair ve yazar Kamile Yiğit, kadınların yaşam mücadelelerinin görünür hale gelmesinin büyük önem taşıdığını belirtti. Kadınların tarih boyunca hem yaşamın içinde hem de edebiyat, sanat ve düşünce alanlarında büyük emek verdiğini ifade eden Yiğit, buna rağmen kadınların çoğu zaman yok sayıldığını ve seslerinin bastırılmaya çalışıldığını söyledi.
Kadınların yaşadığı acıların, direnişlerin ve umutların toplumsal hafızanın ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkat çeken Yiğit, “Kadınların kendi hikâyelerini kendi sesleriyle anlatması çok değerlidir. Çünkü kadınlar konuştuğunda yalnızca kendi yaşamlarını değil, bir dönemin hafızasını da görünür kılıyor” dedi.
Kadınların yazın alanında da ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya kaldığını belirten Yiğit, kadın yazarların ve üreticilerin daha fazla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Yiğit, “Demeter’in Bahçesi / Kendi Sesimizden Kolektif Hafızamız” kitabının yalnızca bir söyleşi çalışması olmadığını, aynı zamanda kadın dayanışmasını büyüten önemli bir kültürel çalışma olduğunu ifade etti.
314 sayfalık kitapta siyasetten sanata, edebiyattan felsefeye, tıptan mitolojiye kadar farklı alanlarda üretim yapan kadınların yaşam deneyimleri yer alıyor.

Kitabın yazarı ve “Demeter’in Bahçesi” programının moderatörü Gülhan Bişeng ise konuşmasında, çalışmanın yalnızca bir kitap olmadığını, kadınların ortak hafızasını geleceğe taşıyan kolektif bir emek ürünü olduğunu söyledi. Kadınların yıllardır görünmeyen emeğinin, yaşadığı acıların, direnişlerinin ve umutlarının bu çalışmada kendi sesleriyle yer aldığını belirten Bişeng, “Bu kitapta her kadın kendi hayatına, kendi mücadelesine ve kendi gerçeğine tanıklık ediyor. Biz kadınların sesi çoğu zaman bastırıldı, yok sayıldı. Ancak kadınlar anlatmaya devam ettikçe hafıza da büyüyor, dayanışma da güçleniyor” dedi.
Kadınların yaşam hikâyelerini kayıt altına almanın aynı zamanda toplumsal belleği korumak anlamına geldiğini ifade eden Bişeng, farklı şehirlerden ve farklı yaşam deneyimlerinden kadınların aynı kitapta buluşmasının önemli olduğunu vurguladı. Bişeng, kadın dayanışmasının büyütülmesi gerektiğini belirterek etkinliğe ev sahipliği yapan ANSAN’a ve katılımcılara teşekkür etti.

Sevim Korkmaz Dinç de konuşmasında kadın dayanışmasının toplumsal mücadelede belirleyici bir güç olduğuna dikkat çekti. Kadınların yaşadıkları baskılara rağmen üretmeye, yazmaya ve birbirlerinin sesine ses olmaya devam ettiğini ifade eden Dinç, kadınların ortak hafızasını büyütmenin geleceğe bırakılacak en önemli miraslardan biri olduğunu söyledi.
Kadınların yaşam deneyimlerinin çoğu zaman görünmez kılındığını belirten Dinç, “Kadınların hikâyeleri yalnızca bireysel yaşam anlatıları değildir. Her kadın hikâyesi aynı zamanda bir toplumun hafızasını taşır. Bu nedenle kadınların kendi sözünü kurması, yaşadıklarını kayıt altına alması ve birbirine dayanması çok kıymetlidir” dedi.
Kitabın farklı şehirlerden, farklı yaşam deneyimlerinden kadınları bir araya getirdiğini vurgulayan Dinç, kadınların ortak mücadelesinin sanatla, edebiyatla ve dayanışmayla daha da güçleneceğini ifade etti. Dinç ayrıca kadınların sesini görünür kılan bu tür kolektif çalışmaların çoğalması gerektiğini söyledi.

Program boyunca kitapta yer alan kadınların yaşam öyküleri, tanıklıkları ve mücadele deneyimleri üzerine değerlendirmeler yapıldı. Söyleşinin ardından katılımcılar okurlarla birebir sohbet ederek kitaplarını imzaladı.
“Demeter’in Bahçesi / Kendi Sesimizden Kolektif Hafızamız” kitabının söyleşi ve imza etkinliklerinin 6 Haziran 2026’da İstanbul’da devam edeceği belirtildi. Amed, Mersin, Antalya, İzmir, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok kentte gerçekleştirilecek buluşmalarda kadınların kendi hikâyelerini doğrudan okurlarla paylaşmayı sürdüreceği ifade edildi.

Haber: Özlem Kırmızıtoprak

Yazar Gülhan Bişeng’in katılımıyla gerçekleşen etkinliklerin ardından DEM Parti, DBP Amed il örgütleri, DEM Partili belediyeler ve demokratik kurumlara ziyaretler yapıldı. Ziyaretlerde karşılıklı teşekkürler ile başarı temennileri iletildi.
Amed’deki etkinlik Cemilpaşa Konağı’nda düzenlendi. Programa TJA aktivisti ve 25. ile 26. dönem Amed HDP Milletvekili Çağlar Demirel, sosyolog ve insan hakları aktivisti 25. dönem Erzurum HDP Milletvekili Seher Akçınar, sosyolog ve jineoloji alanında çalışan Günay Yakut ile kitabın yazarı Gülhan Bişeng katıldı.

Urfa’daki program ise Karaköprü ilçesinde bulunan Yaşam Evi Kadın Dayanışma Derneği’nde gerçekleştirildi. Etkinlikte yazar Gülhan Bişeng ile kitabın kapak tasarımını hazırlayan ressam Gülistan Yazar yer aldı.
Etkinlikler kapsamında Yenişehir Belediyesi Eş Başkanları Safiye Akdağ ve Mehmet Ergün, Sur Belediye Eş Başkan Yardımcısı Emine Akşahin, Kayapınar Belediyesi Eş Başkan Yardımcısı Gülistan Nazlıer, Bağlar Belediyesi Eş Başkanı Leyla Ayaz ve Amed Büyükşehir Belediyesi Meclis Eş Sözcüsü Demet Ceylan da ziyaret edildi. Katılımcılara kitap imzalanarak hediye edildi.

Gülhan Bişeng, Med Gündem ve kendi YouTube kanalı üzerinden yürütülen “Demeter’in Bahçesi” programında 15 farklı meslekten ve farklı kimliklerden kadınlarla canlı yayınlar gerçekleştirdiklerini belirtti. Bu yayınlarda kadınların deneyimleri, emekleri ve mücadeleleri ele alınarak kitaplaştırıldı.
Tura Yayınları’ndan çıkan 313 sayfalık “Demeter’in Bahçesi / Kendi Sesimizden Kolektif Hafızamız” kitabının ilk baskısı 4 Nisan 2026 tarihinde yayımlandı. Kitabın düzenleme ve düzeltmeleri Özlem Sezer tarafından yapılırken, kapak tasarımı Gülizar Ünver’e, kapak fotoğrafı ise Gülistan Yazar’a ait oldu.
Kitabın giriş bölümündeki teşekkür yazısında Gülhan Bişeng, kolektif üretimin önemine dikkat çekerek, Med Gündem Genel Yayın Yönetmeni Hamza Özkan’a ve emeği geçen tüm kadınlara teşekkür etti. Ayrıca DEM Parti Urfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan’ın arka kapak yazısıyla çalışmaya katkı sunduğu belirtildi.

AMED –

Demeter’in Bahçesi / Kendi Sesimizden Kolektif Hafızamız, kadınların geçmişten bugüne uzanan mücadele birikimini kolektif bir hafızaya dönüştürüyor.
Amed’in Sûr ilçesinde bulunan Cemil Paşa Konağı’nda, yazar Gülhan Bişeng’in “Demeter’in Bahçesi” adlı kitabının imza günü ve söyleşisi gerçekleştirildi. Etkinliğe Tevgera Jinên Azad (TJA) aktivisti , 25. ve 26. Dönem Amed HDP milletvekili Çağlar Demirel ve sosyolog ve insan hakları aktivisti, 25. Dönem Erzurum HDP milletvekili Seher Akçınar ile sosyolog Günay Yakut konuşmacı olarak katıldı. Söyleşiye ayrıca Hani Belediye Eş Başkanı Besile Narin, Rosa Kadın Derneği üyeleri ve çok sayıda TJA’lı kadın da katılım sağladı. Etkinlikte, kitabın oluşum sürecine ve kadınların yaşamın her alanında sürdürdüğü mücadele pratiklerine dikkat çekildi. Katılımcılar, jineoloji perspektifiyle yürütülen çalışmaların kolektif hafızanın inşasındaki önemine vurgu yaptı.

İlk olarak konuşan yazar Gülhan Bişeng, kadınların günlük yaşamda yeniden ürettiği direniş ve mücadele pratiklerinden ilhamla hazırlanan kitabın ortaya çıkış sürecini anlattı. Gülhan Bişeng, kolektif hafızanın inşasına katkı sunma amacıyla, jineoloji perspektifiyle farklı disiplinlerden kadınlarla söyleşiler gerçekleştirdiklerini belirtti.

‘Bu miras kuşaktan kuşağa aktarılıyor’

Söyleşi sürecinde, farklı alanlarda çalışan kadınların deneyimleri arasında güçlü bağlar bulunduğunu fark ettiklerini ifade eden Gülhan Bişeng, “Birbirinden ayrı gibi görünen disiplinlerin aslında ortak bir hafızada buluştuğunu gördük” dedi. Bu birikimin, yüzyıllardır süren kadın mücadelesinin bir sonucu olduğuna dikkat çeken Gülhan Bişeng, bu mirasın kuşaktan kuşağa aktarıldığını vurguladı.

‘Ortak bir bahçeye bırakılan tohumlar’

Elde edilen verilerin kalıcı hale getirilmesi gerektiğini fark ettiklerini dile getiren Gülhan Bişeng, kitabın bu ihtiyacın bir ürünü olarak ortaya çıktığını söyledi. Her söyleşinin, katılımcıların hem yaşam deneyimlerinden hem de mücadelelerinden süzülen katkılar sunduğunu belirten Gülhan Bişeng, bu katkıların “ortak bir bahçeye bırakılan tohumlar” olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.

‘Bu hafıza güçlü bir tarihsel birikime dayalı’

Ardından konuşan TJA aktivisti Çağlar Demirel ise farklı alanlardan kadınların deneyimlerinin ortak bir hafızada buluştuğunu ve bu hafızanın güçlü bir tarihsel birikime dayandığını dile getirerek, “'Demeter’in Bahçesi’ne bırakılan tohumlar gibi, her katkının barış ve demokratik toplum fikri etrafında yeşermesini hedefledik” dedi.

DÖK’ten TJA’ya

Kadın mücadelesinin geçmişten bugüne uzanan birikimini; düşünsel, ideolojik, felsefi ve politik yönleriyle ele aldıklarını belirten Çağlar Demirel, farklı disiplinlerin sağlık, sosyoloji, emek ve jineoloji gibi alanların birbirini tamamlayan bir bütün oluşturduğunu ifade etti. Çağlar Demirel, kadın hareketinin tarihsel gelişimini feminizmden jineolojiye uzanan bir dönüşüm içinde değerlendirdiklerini söyledi. Çağlar Demirel, Kürt kadın hareketinin özellikle 1990’lı yıllardan itibaren yürüttüğü mücadelenin, toplumsal dönüşümde önemli bir rol oynadığını vurgulayarak, kadınların erkek egemen zihniyete karşı yaşamın her alanında ördüğü mücadele hattının tarihsel kökleriyle birlikte ele alındığını aktardı. Çağlar Demirel, bu süreçte kadın hareketinin DÖK’ten TJA’ya evrilen yapısı ve yürütülen kampanyalarla birlikte toplumsal değişime nasıl ivme kazandırdığının da ortaya konulduğunu ifade etti.

‘Güçlü bir hafıza oluşturuldu’

Sosyolog Günay Yakut, kitabın temel amacının kadınların kolektif hafızasını görünür kılmak ve kadın emeği ile bilgisini bir araya getirerek arşivlemenin önemine dikkat çekmek olduğunu belirtti. Günay Yakut, farklı alanlardan kadınların aynı mücadelede buluştuğunu vurgulayarak, bu çalışmanın kolektif üretimin ve birlikte hareket etmenin gücünü ortaya koyduğunu ifade etti. Kitapta, kadınların erkek egemen sisteme karşı geliştirdiği ortak mücadele yöntemlerinin ele alındığını dile getiren Günay Yakut, kadın bilgisi, deneyimi ve sezgisi etrafında şekillenen bir toplumsal yapının değişim ve dönüşüm yaratma potansiyelinin de tartışıldığını vurguladı.

Kadınların tarihsel olarak toplumsal yaşamın kurucu unsurlarından biri olduğuna dikkat çeken Günay Yakut, bu birikimin geçmişten bugüne aktarılan güçlü bir hafıza oluşturduğunu belirtti. Söyleşilerin aynı zamanda toplumsal cinsiyet rolleriyle yüzleşme ve bu yapıları sorgulama imkânı sunduğunu ifade eden Günay Yakut, kitabın kadınların birlikte dönüşüm yarattığı bir deneyimi de ortaya koyduğunu kaydetti.

15 kadın 15 hikaye

Son olarak konuşan Sosyolog Seher Akçınar da, kitabın yalnızca akademik bir derleme olmadığını, doğrudan kadınların yaşam deneyimlerine dayandığını belirterek, “15 kadınla yapılan söyleşiler aslında milyonlarca kadının hikayesini barındırıyor. Farklı toplumsal kesimlerden gelseler de ortak noktaları kadın mücadelesi ve özgürleşme arayışıdır” dedi.

İslam feminizmi bağlamındaki katkısına da değinen Seher Akçınar, dinin tarihsel süreçte kadınlar üzerinde bir tahakküm aracına dönüştürüldüğünü ifade ederek, dindar kadınların kutsal metinleri yeniden okuma ve yorumlama çabasının önemli olduğunu söyledi. Bu alandaki tartışmaların Türkiye’de yeni geliştiğine dikkat çeken Seher Akçınar, kadınların ilmi alanlarda yer almasının bu sorgulamayı güçlendirdiğini belirtti.

Kadınların çoklu kimliklerle var olduğunu vurgulayan Seher Akçınar, farklı kimliklerin kesişiminde yaşanan eşitsizliklere dikkat çekerek, kolektif mücadelenin önemine işaret etti. “Farklı kimliklerimizle bir araya gelerek, ortak hafıza ve mücadele üzerinden dayanışma kurmak daha güçlü bir pratik ortaya çıkarır” diyen Seher Akçınar, kitabın bu yönüyle önemli bir örnek sunduğunu ifade etti.

Konuşmaların ardından katılanlar kitaplarını imzalattı.

Kaynak Yazılı haber JİNNEWS Foto ve Video Med Gündem

Etkinlik, Güne Yaz Kültür Sanat, Med Gündem yazarı Jana Med İnanç ve emeği geçen birçok kişinin desteğiyle gerçekleştirildi. Hicran Aslan, etkinliğin düzenlenmesine katkı sunan herkese teşekkür ederek şu sözleri kaydetti:

“Bu buluşmayı mümkün kılan tüm dostlara teşekkür ediyorum. Nalan Çelik, Gülhan Bişeng, Süveyda Sezgin, Bedriye Korkankorkmaz, Rabia Çelik Çadırcı ve Jana Med İnanç… Güzel sesleriniz ve şiirleriniz için teşekkürler ve sevgiler.”

Etkinliğe katılanlara da teşekkür eden Aslan, “Sevgili Hakan Temiz… Aristo daima sevgiyle” ifadelerini kullandı.

Programda Kürtçe şiir seçkisini, Med Gündem’de “Demeter’in Bahçesi” programının moderatörlüğünü yapan sanatçı Gülhan Bişeng seslendirdi. Şiir dinletisi eş zamanlı olarak Med Gündem X hesabında, Med Gündem YouTube kanalında ve Gülhan Bişeng’in YouTube kanalında ortak canlı yayınla izleyicilere ulaştırıldı.

Katılımcılar, şiirin birleştirici gücüyle buluştuklarını belirterek etkinliğin devam etmesi yönünde temennilerini dile getirdi. Mersin’de gerçekleşen bu buluşma, hem kadın şairlerin görünürlüğüne hem de edebiyat alanındaki dayanışmaya yeni bir katkı sundu.

Bişeng; Med Gündem’de, “Demeter’in Bahçesi”nde basının direngen genç kadın seslerinden biri olan Diren Yurtsever’le birlikteyiz. Gazeteciliği bir yaşam biçimi olarak benimseyen Yurtsever, kadınların görünürlüğü ve özgürlüğü için kalemiyle mücadele ediyor. O yalnızca haber yazmıyor; aynı zamanda kadınların sesini duyuruyor, baskılara karşı direniyor ve jineolojik bir bakış açısıyla toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı gazetecilik yapıyor.

Gazeteciliğe Başlangıç ve Özgür Basın Serüveni

Yurtsever, gazeteciliğe adım atışını şöyle anlattı: “Çocukluğumdan beri yazmayı, tartışmayı ve sorgulamayı çok seviyordum. Avukat olmayı düşünerek eğitim aldım ama gazetecilik tamamen tesadüfen hayatıma girdi. Diyarbakır’da üniversiteye giderken bir TV kanalında sunucu arandığını öğrendim ve kısa bir süre için sunuculuk yapmak istedim. Ancak Özgürgün TV’de başladığım süreç, 15 Temmuz sonrası OHAL koşullarında bir tercih meselesi haline geldi. O dönemde Kürdistan kentlerinde sokağa çıkma yasakları ve özyönetim direnişleri yaşanıyordu. Özgür basının içinde olayları kendi gözümle görmek, hayatı ve kadına bakışımı değiştirdi. Gazetecilik, özgürlüğü, söz kurmayı, ifade etmeyi ve hakikati aramayı vazgeçilmez kıldı.”

Yurtsever, gazeteciliğin kişisel bir arayışın ve özgürlük mücadelesinin bir parçası olduğunu vurgulayarak, “İlkokuldan üniversiteye kadar devlet memuru ya da avukat olmayı hedefledim. Ama gazetecilik riskleri olan, ama aynı zamanda çekici bir alan sundu. Kendi tercihlerimi yaşayabilmek, toplumsal dayatmalardan uzaklaşmak, özellikle kadın olarak özgürlüğe adım atmamı sağladı” dedi.

Kadın Odaklı Habercilik ve Dil Mücadelesi

Yurtsever, medyada hâkim olan cinsiyetçi, militarist ve eril dilin şiddeti yeniden ürettiğini belirterek, “Biz kadın gazeteciler olarak bu dili değiştirmeye çalışıyoruz. Kadınların mücadelesini görünür kılan, onları yalnızca mağdur değil, özne olarak anlatan bir dil inşa ediyoruz. Habercilikte bunu pratiğe döküyoruz: Kadınların görünmediği bir kareyi çekmiyor, röportajlarda mutlaka kadınlara mikrofon uzatıyoruz ve programlarımızda en az bir konuğumuzun kadın olmasına özen gösteriyoruz” diye konuştu.

Dijital Medya ve Toplumsal Dönüşüm

Diren Yurtsever, dijital medyanın yükselişine değinerek, “Bugün insanlar dünyayı cep telefonlarından takip ediyor. Ancak dijital medyada da erkek egemen sistemin ürettiği görseller ve haberler hâkim. Kadın odaklı, toplumsal cinsiyet eşitliğini esas alan toplumcu bir yayıncılık çok önemli. Bu anlayışla içerik üretiyoruz. Çünkü kadın özgürlüğü için mücadele etmek, haberciliğimizin temel bir parçası” dedi.

Kadınların Özne Olması ve Cesaretle Direniş

Yurtsever, kadınların kendi özgürlük mücadelesini yürütmesi gerektiğini vurguladı: “Biz kendimizi kurtarılmış ya da kurtarıcı olarak değil, özne olarak görüyoruz. Statüsü veya mesleği ne olursa olsun her kadın bir şekilde bu sistemle mücadele ediyor. Engeller ve bariyerler var ama kadınlar cesaretle direniyor ve alanlar açıyor.”

21. Yüzyılda Tabutsuz Cenazeler ve Baskılar

2017’de Siirt’te bir gerilla cenazesine tabut bulunamaması üzerine yaşananları paylaşan Yurtsever, bu deneyimin kendisini derinden etkilediğini belirtti: “Gece vakti insanlar cenazeyi gömebilmek için tabut çalmak zorunda kaldı. Bu olay, savaşı ve sonuçlarını anlatmak için en çarpıcı örneklerden biriydi.”

Türkiye’de Gazetecilik Neredeyse İmkânsız

Yurtsever, gazetecilik mesleğinin Türkiye’de karşılaştığı engelleri şöyle özetledi:
“Haber yaptığınız için tutuklanıyor, gözaltına alınıyor, davalar açılıyor. Çalıştığınız mecralar kapatılıyor. Benim evim sekiz kez basıldı. Buna rağmen özgür basında çalışmak bir yaşam biçimi. Bu yaşam biçimi, direnmeyi ve mücadeleyi beraberinde getiriyor.”

Jineoloji ve Kadın Katliamı

Yurtsever, jineolojiyi kadınların tarih boyunca yok sayıldığı bir dünyada özlerine dönme hamlesi olarak tanımladı. Medyada “kadın cinayeti” yerine “kadın katliamı” kavramını kullanmanın önemini vurguladı: “Bu sistematik bir saldırı. Bugün yaşanan, cadı avlarından bugüne kadar süren zihniyetin devamıdır.”

Kadın Özgür Değilse Toplum da Özgür Değildir

“Toplum özgür değilse gazeteci de özgür olamaz. Kadının özgür olmadığı bir yerde bireyler özgür olmaz, toplum da özgür olamaz. Kadın özgürlük mücadelesi, toplumsal özgürlük mücadelesidir. Biz de özgür basın çalışanları olarak bu mücadelenin bir parçasıyız” diye ekledi.

Med Gündem Notu

Med Gündem Haber Portalı, her hafta üç farklı konulu canlı yayın, röportajlar ve kapsamlı haberlerle takipçilerine her hafta bir belediyeyi veya farklı konuları duyurmayı sürdürecektir.

💬 “Dayanışma bulaşıcıdır” diyenlerden ve inananlardanız. Med Gündem’i takip etmek gönüllülük esasına dayanır. Dayanışmayla ortak emeklerimizi görünür kılmak, bu inancı büyütmektir. Çünkü dayanışma bulaşıcıdır!

🔗 Bizi takip edin:
🌐 medgundem.com
📌 Facebook: facebook.com/medgundem
📌 Twitter (X): twitter.com/medgundem
📌 Instagram: instagram.com/medgundem
📌 YouTube: youtube.com/channel/UCmKlsa826_a9G30R7r884Xw

📌 Programı kaçıranlar, yayının tamamını Med Gündem linkinde https://www.youtube.com/live/My65oqvEYdA?si=zZuSH7SHX4SWiZ2l YouTube aracılığıyla kanalından izleyebilir.

Yazar, siyasetçi, gazeteci ve aktivist Çelik, dört kuşak süren feminist ve Kürt kadın mücadelesini, 70’ler ve 80’lerdeki sosyalist gençlik çalışmaları ile gazetecilik deneyimlerini, darbe ve OHAL dönemindeki zorlukları, eşini ve yoldaşlarının acılarını kitaplaştırma sürecini, Med Gündem’deki yazarlık serüvenini ve Hamza Özkan ile yaşadığı ironi dolu anısını paylaştı.

Dört Kuşak Mücadele ve Sosyalist Aktivizm:
Erzurum doğumlu Çelik, 1960’lardan günümüze uzanan yaşamında Türkiye’nin dört kuşağına tanıklık etti. 60’larda siyasi bilinci oluştu, 70’lerde sosyalist gençlik çalışmaları ve toplumsal hareketlerde aktif rol aldı. Bu dönemde hem öğrenci hareketlerinde hem de kadın hakları ve toplumsal eşitlik mücadelesinde öncü oldu.

80’lerde gazetecilik ve editörlük alanında çalışmalar yürütürken darbe dönemlerinde gözaltı, tutuklama ve OHAL uygulamalarının yarattığı baskıları deneyimledi. Bu dönemde eşini işkence sonucu kaybetmenin acısını yaşadı ve yoldaşlarının çektiği acılara tanıklık etti. Çelik, bu acıları ve dayanışmayı kayda geçirerek kitaplaştırdı, böylece tarihsel hafızayı ve kolektif mücadeleyi görünür kıldı. Yayın evlerinde editörlük yaparak toplumsal hafızayı ve kadın mücadelesini görünür kılma çabalarına katkıda bulundu.

Feminist Hareketler ve Kürt Kadın Mücadelesi:
Çelik, feminist hareketlerin tarihsel süreçlerini, Kürt kadın hareketinin öncülüğünü ve “Jin, Jiyan, Azadi” (Kadın, Yaşam, Özgürlük) felsefesini izleyicilerle paylaştı. Kadınların hem yerel hem de küresel düzeyde ses getiren mücadelelerini, kolektif özgürleşmenin örnekleri olarak değerlendirdi. Aktivizmin siyaset, edebiyat ve ekoloji alanlarında kadınların bir araya gelmesinin toplumsal ve feminist mücadeleye güç kattığını vurguladı.

Med Gündem ve Köşe Yazarlığı:
Çelik, Med Gündem’in kuruluş sürecinde Hamza Özkan ile bir toplumsal cinsiyet atölyesinde tanıştı. Hamza, Çelik’e yazarlık teklifinde bulundu. Aradan zaman geçtikten sonra Hamza, yazarlar grubuna kadın felsefesiyle ilgili dört soru iletti. Çelik, grupta yanıtlarını yazdı ve Hamza’nın “Kadın işine karışma, bırak kadınlar yapsın” uyarısına rağmen, 44 kadınla röportajları tamamladı. Ön sözünü de Çelik yazdı ve böylece Kadınların Yüzyılı kitabının önsözünü kaleme aldı. Çelik, bu süreci şöyle anlattı:

"Bir baktım Hamza beni dinlemedi! 44 kadınla röportaj tamamlandı, önsöz bana kaldı. 1-0 beni yendi diyebiliriz. Ama sonuçta Kadınların Yüzyılı kitabının önsözü bana ait oldu."

Bugün Çelik, Med Gündem’de hâlâ köşe yazarlığını sürdürüyor ve kadın mücadelesi, toplumsal hafıza ve barış çalışmaları üzerine yazılar paylaşıyor.

Kadın Aktivizmi ve Barış Çalışmaları:
Kadın bedeni tarih boyunca hem mücadele alanı hem de hedef tahtası oldu. Çelik, aktivizmin bedenden başladığını ve bireysel deneyimlerin politik mücadeleye dönüştüğünü aktardı. Cezaevinde yaşadığı kadın dayanışmasının önemine değinerek, bunun dışarıdaki kadın hareketlerine ilham verdiğini söyledi. Feminist hareketler, Kürt kadın mücadelesi ve Jin, Jiyan, Azadi felsefesi ekseninde yürüttüğü çalışmaların toplumsal değişime ve demokratik mücadelelere katkısını izleyicilerle paylaştı. Kadınların kolektif hafızasını yaşatmak, görünür kılmak ve tarih yazımında aktif rol almak için önerilerde bulundu.

Yazarlık ve Kitaplar:
Çelik, feminist perspektifi ve Kürt kadın mücadelesini görünür kılmak için yazdığı sekiz kitabını tanıttı:

Bizim Çakır / Bir Devrim Hamalı

Demir Parmaklılar Ortak Düşler

Önce Ben Olmalıyım / Demircioğlu

Kelepçeye İnat Hayat / Kutsiye Bozoklar

Alim’e Yazıldı (Kürtçesi: Dılek u Dayikek)

Hayal ve Hayat / Yol Hikayeleri

Asi Kadınlar Bahçesi

Eviçi Emek / Gaspedilen Emek

Canlı yayında dört kuşak üzerinden yürüttüğü tarihsel çalışmalarının odak noktalarını da paylaştı.

📌 Programı kaçıranlar yayının tamamını Med Gündem YouTube kanalından izleyebilir: https://www.youtube.com/watch?v=VtVKQS5AwhE&t=310s

Emine Kocadağ programda, kişisel geçmişinden akademik çalışmalarına, kadın mücadelesine dair görüşlerinden yazarlık serüvenine kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

Kocadağ, 1980 yılında Diyarbakır’da doğduğunu, aslen Çermik’in Gazo köyünden olduğunu belirtti. İlk ve orta öğrenimini Diyarbakır’da, lise eğitimini ise Mersin’de tamamladı. Gazi Üniversitesi Felsefe Bölümü mezunu olan Kocadağ, mezuniyet sonrası özel kurumlarda beş yıl boyunca felsefe öğretmenliği yaptığını ifade etti.

Mersin Akdeniz Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Birimi’nde bir süre görev alan Kocadağ, 2016 yılında Amargi Kadın adlı haftalık bir kadın gazetesi çıkardı ve gazetenin yayın yönetmenliğini üstlendi.

2015 yılında Mersin Üniversitesi’nde felsefe alanında yüksek lisansa başlayan Kocadağ, “Aristoteles’in Devlet Kuramında Kadın İmgesinin Yeri” başlıklı teziyle programı tamamladı. Canlı yayında felsefi çalışmasının odak noktalarını da izleyicilerle paylaştı.

Kocadağ, 2020 yılından bu yana İsviçre’de yaşadığını ve burada edebi üretimlerine devam ettiğini söyledi. 2023’ten bu yana Deutschschweizer PEN üyesi olduğunu belirten yazar, kadın temalı çalışmalara uluslararası düzeyde katkı sunmaya devam ettiğini ifade etti.

2021 yılında UNESCO destekli Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre Sanat Yarışması’nda “Merhaba Rebecca” adlı mektubuyla üçüncülük ödülünü kazandığını da canlı yayında aktardı.

Emine Kocadağ’ın yayımlanan eserleri arasında şunlar yer alıyor:

Ayışığı (Öykü), 2014

Aristoteles’in Devlet Kuramında Kadın İmgesi, 2017

Aristoteles’in Devlet Kuramında Toplumsal Cinsiyet İkiliği, 2025

Bulgur Tanesi (Öykü), 2025

Élîda’nın Yıldızları (Öykü), 2025

“Demeter’in Bahçesi”, her cumartesi akşamı farklı konukları ağırlayarak kadın, sanat, kültür ve felsefe üzerine sohbetler gerçekleştirmeye devam ediyor.

📌 Programı kaçıranlar için: Yayının tamamı https://www.youtube.com/watch?v=wnCuHHTS7Gk&t=6s Med Gündem YouTube kanalından izlenebilir.

21 Haziran 2025 Cumartesi akşamı saat 21.00’de canlı yayınlanan programda kadın müziği, sanatın direniş dili, kültürel üretim süreçleri ve Gule Kaya’nın sanat yolculuğu derinlikli biçimde ele alındı.

Söyleşi boyunca, kadınların sanattaki varlığı, Kürt müziğinde kadın sesinin taşıdığı anlam ve sanatın toplumsal hafızadaki yeri izleyiciyle paylaşıldı. Gule Kaya’nın sahneye ve hayata dair aktardıkları büyük ilgi gördü.

Canlı yayını kaçıran izleyiciler, programın tamamını Med Gündem YouTube kanalında izleyebilir.

“Demeter’in Bahçesi”, her cumartesi farklı konuklarla kadın, sanat, kültür ve felsefeyi buluşturmaya devam ediyor.

Program boyunca Roza Yaruk, sinema ve kadın mücadelesine dair deneyimlerini, sanatın toplumdaki rolünü ve kadınların görünürlüğü üzerine görüşlerini paylaştı. Gülhan Bişeng’in samimi ve akıcı sunumu eşliğinde gerçekleşen program, izleyicilerden de yoğun ilgi gördü.

Program sonunda Gülhan Bişeng, konuk Roza Yaruk’a katıldığı için teşekkür etti:
“Sevgili Roza, konuk olduğun için, kabul ettiğin için çok teşekkür ederim. Gerçekten benim için de keyifliydi. Belki ilk programın heyecanıyla bir şeyleri atlamış da olabilirim. Onun için inanılmaz keyif aldım. Konuk aldığın için de çok teşekkür ederim. Arkadaşların hepsine ve bu platformda bize zaman ayırdıkları için, böyle bir alan açtıkları için, biz kadınlara sesimizi, bu kadar sesimiz kısılırken, açmaya zemin hazırladıkları için çok çok teşekkür ederim.”

Aynı zamanda izleyicilere de teşekkür eden Bişeng, programın yaklaşık bir saat sürdüğünü ve sabırla izledikleri için teşekkürlerini sundu.

Programın teknik anlamda sorunsuz ilerlemesini sağlayan gazeteci Hamza Özkan’a da teşekkür eden Gülhan Bişeng, “Hamza hocam çok teşekkürler. Siz görmüyorsunuz ama o bizi görüyor. O bizi kolluyor şu an. Teknik anlamda kafamıza takılan bir şey olursa problem yaşarsak diye de tetikte. Ona da çok teşekkürlerimizi sunuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Gülhan Bişeng, programı haftalık olarak sürdüreceklerini ve bir sonraki hafta yine cumartesi günü, Demeter’in bahçesinde yeni bir konukla buluşacaklarını belirterek, izleyicilere iyi akşamlar diledi.

“Demeter’in Bahçesi” programı, kadınların sesi olmak, onların hikayelerini duyurmak ve toplumsal dayanışmayı güçlendirmek adına önemli bir platform olarak dikkat çekiyor.

Not:
Cumartesi saat 21:00’de canlı yayında yayınlanan “Demeter’in Bahçesi” programının devamını YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz. Eğer beğenirseniz, tekrar paylaşmanız ve kanalımıza abone olmanız, programımızı daha geniş kitlelere ulaştırmamıza büyük katkı sağlar.

Değerli Med Gündem izleyicileri ve takipçileri, sitemize ve programımıza yönelik eleştiri ve önerilerinizi her zaman bekliyoruz. Görüşlerinizi bilgi@medgundem.com adresine iletebilirsiniz.

İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederiz.