Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün hava tahmini raporuna göre, sıcaklıklar özellikle Kürdistan kentlerinde mevsim normallerinin üzerinde seyir edecek. Kuzey Serhat’ta parçalı bulutlu bir hava beklenirken, Kürdistan’ın diğer kentlerinde açık ve güneşli bir hava olacağı tahmin ediliyor. Qers 27, Xarpêt 38, Colemêrg 33, Amed ve Riha 40, Dîlok ve Mêrdîn’in ise 37 derece olacağı tahmin ediliyor.

Doğu Akdeniz’in Toroslar mevkii, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Bilecik, Bursa, Kütahya, Bolu ve Karabük çevreleri ile Balıkesir’in batı kıyı kesimlerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

Diğer bölgelerde ise hava durumu tahminleri şöyle:

"*Ege Bölgesinde parçalı bulutlu, yer yer güneşli bir hava görülüyor. Günün en yüksek sıcaklıkları İzmir'de 34, Denizli'de 37, Afyonkarahisar'da 33 derece.

*Akdeniz Bölgesinde parçalı bulutlu bir gökyüzü görülüyor. Sıcaklıklar bölgede 30 ile 35 derece arasında seyrediyor. Bölgenin Cuma ve cumartesi gününü de benzer bir hava ile geçirmesi bekleniyor.

*İç Anadolu Bölgesinde parçalı bulutlu, yer yer güneşli bir hava hakim. Gündüz sıcaklıkları Ankara'da 36, Eskişehir'de 32, Kayseri'de 35 derece.

*Karadeniz Bölgesinin batısında yağışlı, bölgenin kalanında parçalı bulutlu bir hava var. Günün en yüksek sıcaklıkları Bolu'da 30, Samsun'da 29, Trabzon'da 27 derece."

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 29 Haziran Pazartesi gününe ilişkin hava durumu raporunu yayımladı. Yağışın beklenmediği belirtilen raporda, hava sıcaklıkları kuzey kesimlerde 2 ila 4 derece artacak. Marmara'nın güneybatısı ile Kuzey Ege kıyılarında saatte 40 ila 60 kilometre hıza ulaşması beklenen kuvvetli rüzgâr nedeniyle yurttaşların dikkatli olması uyarısı yapıldı.

Tahminlere göre Kuzey Serhat parçalı bulutlu, diğer yerler az bulutlu ve açık geçecek. Hava sıcaklığının kuzey kesimlerde 2 ila 4 derece artacağı, diğer bölgelerde ise önemli bir değişiklik olmayacağı tahmin ediliyor.

KUVVETLİ RÜZGAR UYARISI

Rüzgarın ise genellikle kuzey ve Kuzey Serhat yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette, Marmara’nın güneybatısı ile Kuzey Ege kıyılarında kuvvetli olarak (40-60 km/saat) esmesi bekleniyor.

Doğal güzellikleriyle bilinen Dêrsim'in Pulur (Ovacık) ilçesinde Nihat Firik, Munzur Dağları'nın yüksek rakımında ürettiği doğal çilekle tarım yapıyor. Hayvancılık ve tarımın her geçen gün azaldığı Pulur'da bir yönüyle tarımın devamını sağlayan Firik, her gün de onlarca kişiye iş olanağı sağlıyor. Pulur'un 1276 rakımlı Qonak ve Mıstuuşağı (Sarıtosun) köylerindeki tarlalarda Albion cinsi çilek üreten Firik, yaklaşık 25 yıldır tarımla uğraştığını, son 6 senedir bu işi Pulur'da yaptığını dile getirdi.

Albion cinsi çileğin Pulur'un iklimine uyumlu bir meyve olduğunu belirten Firik, diğer bölgelerde hasadı biten bu çileğin Pulur'da yeni başladığını bu tür çileğin de hem sıcağı hem de soğuğu sevdiğini aktardı. Firik, "Çilekte en büyük sıkıntımız, sıcak. Sıcağın fazla olması çileğin döllenmemesine neden oluyor. Ama özellikle bizim burada Ağustos ile Eylül ayları arasında çok güzel hava şartları oluyor. O zaman çilek daha güzel daha kaliteli oluyor. Qonak köyündeki tarlamız ortalama 4, 4.5 dönümlük bir yer. Buraya ortalama 20 bin tane yeni fide ekmişiz. Geçen sene 20 bine yakın da Sarıtosun Köyü'ne ektik. Fideler Kırşehir ve Nevşehir'den getiriyoruz. Bunları Mayıs ayında hava koşullarına göre ekiyoruz. İlk sene sadece köklemeye, yani köke çalışıyoruz. Çok ürün almıyoruz ama 2'nci sene tam ürün alıyorsun. Ortalama 4-5 yıl hatta iyi bakarsan 6 yıl çilekten aynı yerden ürün alırsın" dedi.

100 İŞÇİ ÇALIŞIYOR

En büyük sorunlarının suyun tarlaya ulaştırılması olduğunu söyleyen Firik, bir diğer sorunlarının da mazot fiyatlarının çok yüksek olması olduğunu belirtti. 2 tarlada ekim ve diğer işler için yaklaşık 100 işçi çalıştığını aktaran Firik, çilek sezonunun Ekim ayı sonuna kadar sürdüğünü söyledi.

YÜZDE 100 ORGANİK

Ürettiği çileğin yüzde 100 organik olduğunu söyleyen Firik, "Hiçbir kimyevi madde kullanmıyoruz. Sadece bizim havamız ve suyumuz var. Burası Munzur, yukarda Dêrsim'in güneşi, işte karlarımız da buraya serinlik veriyor. Olay bu. Aroması buradan geliyor. Şu anda dışarıdan gelen çileğin fiyatı 180 ile 210 TL arasında. Ben şu anda kilosunu 200 TL’ye satıyorum. Pahalı değil ama onlarla mücadele etmek de çok zor. Şimdi dışarıdaki bir adam gübresini, ilacını veriyor. Ben burada dönümüne 500 kilo alıyorum. O adam dönümüne 3 ton alıyor. E benim bu adamla rekabet etme şansım yok” diye konuştu.

En büyük hedeflerinden birinin, bu işi biraz daha büyüterek çileğin kurutması ve reçelini yapmak olduğun söyleyen Firik, “Çünkü bizim buradaki hava şartları uygun. Nem çok az olduğu için burada çileğin kurutması çok rahat olur" sözlerine yer verdi.

'TOPRAKLARIMIZA SAHİP ÇIKARSAK MADEN PROJELERİ OLMAZ'

Firik, bu coğrafyada üretim yapmanın önemine vurgu yaparak, gençlerin bu topraklardan göç etmemesi gerektiğini söyledi. Gençlerin topraklarına sahip çıkmaları gerektiğinin altını çizen Firik, "Gençler kendi topraklarında emek verebilirler, başka ürünlerde tarım üzerine de kendilerini geliştirebilirler. Biz her konuda kendilerine yardımcı olabiliriz. Gençlerimiz topraklarını bırakıp başka yerlere gidiyorlar. Bir kadın mesela diyelim bugün gidip asgari ücretle veyahut da İŞKUR’da ayda 15 bin TL’ye yarı ücretle çalışıyor. İki dönüm tarlayla bir kadın ya da bir erkek çok rahatlıkla baş edebilir. Bu coğrafyanın çocukları bu topraklara sahip çıkarsa yarın öbür gün biz bu tarım arazilerini geliştirirsek burada maden projesi veya sanayi olmaz" diye belirtti.

'GENÇLER ŞİMDİ BU İŞLERDE ÇALIŞMIYOR'

Tarlada çalışan Beser Beyazgül de Pulur'da çalıştığı günlük işlerle geçimini sağladığını söyleyerek "Başka köyden buraya çilek toplamaya geldim. Günlüğümüz bin 500 TL. İnsan çalışmazsa aç kalır. Gençler şimdi bu işlerde çalışmıyor. Bu işin de zahmeti var tabi. Ekiminden hasadına kadar zor bir iş" diyerek kendi topraklarında çalışmanın değerinden bahsetti.

MA / Uğurcan Boztaş

Bilimsel veriler ışığında hazırlanan raporda, bölgede yürütülmek istenen maden arama çalışmalarının kamu yararı açısından gerekli olmadığı belirtilirken doğal yaşam alanlarının korunmasının daha üstün bir kamu yararı taşıdığı vurgulandı. 9 kişiden oluşan bilirkişi heyeti raporda sonuç olarak “Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nce talep edilen maden arama iznine yönelik olarak gerçekleştirilen faaliyetlerin çevresel etkileri arama-madencilik faaliyetleri açısından maden arama projesi ve maden aramasının mera alanına olası etkileri de göz önünde bulundurulduğunda üstün kamu yararının bütüncül ekosistem yapısının korunması yönünde olması gerektiği, görüş ve kanaatine varılmıştır” dendi.

Teknik incelemelerde, bölgede mutlaka maden aranmasını gerektiren üstün bir kamu yararı veya kaçınılmaz bir ihtiyaç ortaya konulamadığı ifade edilirken mevcut doğal yapının korunmasının öncelikli olduğu görüşü dile getirildi. Bilirkişi raporunda, Perşembe Yaylası’nın simgesi haline gelen mendereslerin ve bu yapıları besleyen su kaynaklarının olası faaliyetlerden zarar görebileceği uyarısına da yer verildi.

Uzmanlara göre sondaj sürecinde kullanılacak çeşitli malzemeler ve teknik uygulamalar, yeraltı ve yerüstü su sistemlerinde kirlenme riskini artırabilir. Raporda dikkat çekilen bir diğer konu ise bölgenin coğrafi yapısı oldu. Özellikle yoğun yağış alan Karadeniz coğrafyasında yapılacak kazı ve yol açma faaliyetlerinin heyelan, toprak kayması ve çamur akıntıları gibi riskleri artırabileceği ifade edildi.

Uzmanlar, doğal dengenin bozulmasının yalnızca flora ve faunayı değil, bölgedeki mera alanlarını ve tarımsal faaliyetleri de etkileyebileceği görüşünü paylaştı.

Bilirkişi raporu mahkemeye sunulmuş olsa da yürütmenin durdurulması ve işlemlerin iptaline ilişkin nihai karar Ordu İdare Mahkemesi tarafından verilecek. Perşembe Yaylası’nı doğrudan ilgilendiren davada gözler şimdi mahkemenin vereceği karara çevrildi.

Bitlis'in Ahlat ilçesine bağlı Pirxûs (Ovakışla) beldesinde kurulmak istenen Güneş Enerji Santrali'ne (GES) karşı halkın tepkisi sürüyor. Pirxûslular, yapılmak istenilen GES projesine karşı yazılı açıklama yaparak, iptal edilmesi çağrısında bulundu.

'ŞİRKET MAHKEME KARARINI BEKLEMEMEKTEDİR'

Projeye dair ÇED raporunun usulsüz olduğu kaydedilen açıklamada, belediye eşbaşkanı ve encümenler, projeye kendi çıkarları doğrultusunda onay verdiği vurgulandı. Belirtilen alanda panellerin kurulmasının hayvancılık ve tarımın biteceği anlamına geldiği ifade edilen açıklamada, "Biz bu konuyla ilgili Van İdare Mahkemesi’nde iptal davasını açmış bulunmaktayız. Bu davada mahkeme, burada 26 Haziran'da keşif yapmaya karar verdiği halde, maalesef şirket mahkeme kararını beklememektedir. Dahası, keşif öncesi çalışmayı sürdürerek mahkemenin yanlış gözlem yapmasına sebep olmaya çalışmaktadırlar. Haksız şekilde kendi lehlerine mahkeme nezdinde durum oluşturmaktadırlar" denildi.

Proje iptal edilmezse telafisi olmayacak sonuçlar doğuracağına işaret edilen açıklamada, bir an önce iptal edilmesi gerektiği vurgulandı.

Öte yandan söz konusu projeye dair Van İdare Mahkemesi, 26 Haziran'da alanda bilirkişi keşfi gerçekleştirecek.

Hava sıcaklığında önemli bir değişiklik beklenmiyor.

Rüzgarın ise genellikle kuzey ve doğu yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi bekleniyor.

MARMARA

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu, bölge genelinin (İstanbul hariç) yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BURSA °C, 31°C

Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ÇANAKKALE °C, 26°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

İSTANBUL °C, 29°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

KIRKLARELİ °C, 32°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

EGE

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu, bölge genelinin (Muğla hariç) yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

AFYONKARAHİSAR °C, 27°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DENİZLİ °C, 31°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

İZMİR °C, 32°C

Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MUĞLA °C, 26°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

AKDENİZ

Parçalı ve az bulutlu, iç kesimlerinin yer yer çok bulutlu, Batı Akdeniz’in iç kesimleri, Doğu Akdeniz’in Toroslar mevkii ile Kahramanmaraş çevrelerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ADANA °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, iç kesimleri öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ANTALYA °C, 26°C

Parçalı ve çok bulutlu, iç kesimleri öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

BURDUR °C, 28°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

HATAY °C, 27°C

Parçalı ve az bulutlu

İÇ ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin (Karaman dışında) yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ANKARA °C, 29°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle ve akşam saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ESKİŞEHİR °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KONYA °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

YOZGAT °C, 26°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle ve akşam saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

BATI KARADENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu, bölge genelinin (Zonguldak ve Bartın hariç) yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BOLU °C, 29°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DÜZCE °C, 32°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KASTAMONU °C, 28°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ZONGULDAK °C, 27°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

ORTA ve DOĞU KARADENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu, Orta Karadeniz'in iç kesimlerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

AMASYA °C, 31°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ARTVİN °C, 27°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

SAMSUN °C, 25°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

TRABZON °C, 25°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

DOĞU ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu, Bingöl, Muş, Bitlis, Van, Ağrı, Iğdır ve Kars çevrelerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ERZURUM °C, 23°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

KARS °C, 22°C

Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MALATYA °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

VAN °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

GÜNEYDOĞU ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

DİYARBAKIR °C, 34°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

MARDİN °C, 31°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

SİİRT °C, 31°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

ŞANLIURFA °C, 35°C

Parçalı ve çok bulutlu, zamanla az bulutlu

Baklagillerden olan Eber sarısı, dünyada sadece Eber ve Akşehir göllerinin çevresinde bulunuyor. Eber sarısı çiçek açtığında baharın ve sıcak havaların da müjdecisi olarak kabul ediliyor. Eber Gölü Yaşasın Derneği Başkanı Önder Çiftçi, Eber sarısı çiçeğinin yaklaşık 18 bin baklagil türü içerisinde tek çiçekten 3 meyve veren bir tür olduğunu söyledi.

Çiftçi, "Bu özelliği ile dünya üzerinde eşsiz bir öneme sahip. İçeriğindeki antioksidan ve antibiyotik maddeler sayesinde ilaç sanayinde de kullanılıyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar tarafından koruma altına alınan Eber sarısını koparana 700 bin TL, yetiştiği çevresine ve toprağına zarar verene ise 3,5 milyon TL ceza uygulanacak" dedi.

Çay ilçesine bağlı Eber köyü içinden gidilerek ulaşılan, etrafı tel örgüyle çevrili Eber sarısı bitki bahçesi, meraklı fotoğrafçı ve insanlar tarafından ziyaret ediliyor.

İlgili Konular:#afyonkarahisar#eber sarısı

En Çok Okunanlar

Burcu Köksal'dan günler sonra ilk mesajCHP'den istifa edip AKP'ye katılacağı iddialarına dair sessizliğini koruyan Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal, günler sonra ilk paylaşımını Anneler Günü için yaptı.

Çölde 'gizli askeri üs' bulundu!İsrail’in İran’a yönelik hava operasyonlarını desteklemek amacıyla Irak çölünde gizli bir askeri üs kurduğu ve bu üssün ortaya çıkmasını engellemek için Irak askerlerine hava saldırısı düzenlediği iddia edildi. ABD’li yetkililerin de aralarında bulunduğu kaynaklara dayandırılan haber, savaşın perde arkasına dair dikkat çekici ayrıntılar ortaya koydu.

Tamer Karadağlı, Aspendos Antik Tiyatrosu'nda yuhalandıDevlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, Aspendos Antik Tiyatrosu'nda seyirciler tarafından yuhalandı. O anlar kameraya yansıdı.

Bülent Arınç'tan, Bahçeli'ye sert göndermeEski TBMM Başkanı Bülent Arınç, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından bazı KHK'lıların işsiz kaldığını, iade-i itibar istediklerini belirterek, "Bugün Apo'ya statü peşinde koşanlar önce bunu halletsinler" dedi. Arınç'ın bu sözleri, geçen haftaki grup toplantısında 'Öcalan'a statü' çağrısı yapan MHP lideri Devlet Bahçeli'ye gönderme olarak yorumlandı.

Takip Et:

Paylaş:

Yüksek Yerilim Hattı - 11 Mayıs 2026

Siyasette dönüşler başdöndürücü.

11.05.2026 04:00:00

Güncellenme: 11.05.2026 04:00:00

Erdinç Utku

Siyasette dönüşler başdöndürücü.

Dönen dönene…

Pusulanın bile pusulası şaştı…

*

Sen de mi BURCUtüs?

*

Ekonomi krizde, enflasyon uçuşta…

İstikrar göklerdedir.

*

Merdan Yanardağ’a:

Dün gece hiç tanımadığım birine,

sırf muhalife benziyor diye

usulca yaklaşıp ‘casus’ dedim.

*

Türkiye’nin karikatürlük hali:

Yıllardır Şahsım ve tek adam rejimi karşıtı karikatürler çizen ve tek adamı eleştiren karikatüristler, 9 Mayıs’taki Karikatürcüler Derneği Genel Kurulu’nda 18. kez aynı kişiyi başkan seçti. Karikatüristin çizdiğini yap, yaptığını yapma 🙂

*

İktidar, 18 yılda 8 kez “varlık barışı” ile kayıt dışılığı akladı.

İktidar partisi adını değiştirsin:

AKlama Partisi;

Affet, Kara, Parayı (AKP)

ya da

Affet, Kaydet, Pakla (AKP)…

*

Gününü gün edenlerin günü

Anneler Günü.

Garibanın anası ağlıyor,

Allah’ın günü…

*

Tüketici borçlarında alarm: Takipteki alacaklar yüzde 76 arttı.

Olumlu düşünün!

İktidar sayesinde takipçi sayımız artıyor.

Sosyal medya fenomeni olamayanlar artık

‘ekonomik kriz fenomeni’ oluyor.

*

Gazeteciler Silivri Zindanı’nda zorunlu iskana tabi: gaze”tecir”…

*

Çözüm çözüme baka baka kararsızlaşır. Çözüm süreci: çözümsüzlüğün kurumsallaşmış hâli.

*

Yandaş medya havuz problemi:

2026’nın ilk 3 ayında, VakıfBank ve Halkbank’ın büyük bölümü iktidara yakın medyaya aktarıldığı iddia edilen reklam-ilan harcaması 1 milyar 65 milyon 174 bin TL’ye ulaştı.

İki kamu bankası, yandaş medya havuzunu 3 ayda dolduruyorsa,

tek banka bu havuzu kaç günde doldurur?

*

Siyasette kartlar yeniden karılsın.

KART politikacılar tedavülden kaldırılsın!

Kuzey Anadolu Fay Hattı ile Doğu Anadolu Fay Hattı’nın kesişim noktası olan Kanîreş, Gimgim ve Yedisu üçgeninde, 1’inci Derece Deprem Bölgesi olmasına rağmen Jeotermal Enerji Santralleri (JES) yapılmak isteniyor. Çewlîg’in Kanîreş ilçesine bağlı Çêrme (Ilıpınar) ve Lîçik (Kaynarpınar) köylerinde yapılmak istenen JES projesi mahkemeye taşındı. Bingöl İdare Mahkemesi’nde açılan davada, ruhsat ve ÇED iptali talep edildi.

Amed Barosu Çevre ve Kent Komisyonu Başkanı Ahmet İnan, konuya ilişkin konuştu.

HUKUKİ SÜREÇ BAŞLADI

Mera ve tarım arazisinin JES’e kurban edilmek istendiğini belirten İnan, “Bir sene önce başlayan bu süreç, Karlıova ve Varto’ya yayıldı. Bingöl, Muş ve Erzurum üçgeni dediğimiz geniş bir alanda JES yapılmak isteniyor. Karlıova’nın Ilıpınar ve Kaynarpınar köylerinde 25 bin dönüm mera, tarım arazisi JES için kiralanmış ve ÇED raporları alınmış. Bu başlangıç, daha birçok yerde kiralanma ve ÇED raporu verilmek isteniyor. ÖHD ve Bingöl Barosu ile birlikte bir iptal davası açtık. ÇED, ruhsat ve mera kullanımı izninin iptali için hukuki süreci başlattık ” diye belirtti.

ALANLAR AMERİKALI ŞİRKETE AÇILIYOR

Türkiye ve 196 ülkenin imzaladığı BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'ni hatırlatan İnan, “Peri Vadisi önemli doğa alanıdır. Doğa koruma projesinin kuraları var. Bu vadide bunun içinde yer alıyor. Vaşak, ayı ve dünyada nesli tükenmek ile karşı karşıya kalan kuşların yaşadığı bölge. Çevre düzeni planlamasında ekoloji değeri olan bölge olarak geçiyor. Sulak alan olması da JES yapımına engel ancak Amerikalı şirkete bu alanlar açılıyor. Her an faaliyete başlanabilir” dedi.

İNANÇ, YAŞAM VE KİMLİK YOK EDİLMEK İSTENİYOR

Halkın inanç, yaşam ve kimliklerinin tehdit altında olduğuna dikkat çeken İnan, “Gerçekleştirdiğimiz halk toplantılarında halkın talebi nettir. Hem doğa hem de inanç alanlarının işgal edilmesine izin vermeyeceklerini belirtiyorlar. Aydın ve İzmir gibi kentlerde devreye konulan JES ile doğanın nasıl katledildiğini gördük. Köylüler bunu gördü. Bu bir imansızlaştırma ve doğayı yok etme projesidir. Hukuki anlamda da burada HES, JES ve maden gibi doğayı tahrip edecek faaliyetler yapılamaz. Erzurum Üniversitesi’nin bu alana ilişkin hazırladığı 600 sayfalık bir tez var. Hayvancılık ve tarımın önemli yerlerinden biri. Çok sayıda endemik bitkinin bulunduğu yerdir burası. Bir Amerikalı şirketin insafına burası bırakılamaz” ifadeleri kullandı.

Halkın talan projesine karşı direnişe geçtiğini söyleyen İnan, şöyle devam etti: “Bingöl İdare Mahkemesi’nde davalar açıldı. Ruhsat ve ÇED iptali davaları açıldı. Mera ve tarım alanları için keşif sonucuna göre dava açılacak. Amed’de bir yıl önce JES’in önemi diye bir panel yapıldı ve Amed’in doğası katledilmek istendi. Buna karşı geldik ve geri adım attılar. Ancak bu sefer de Varto ve Karlıova da yapılmak isteniyor. Buranın halkı bu konuda çok duyarlı ve hep birlikte karşı koyup izin vermeyeceğiz. Göçertme politikasına izin vermeyeceğiz. Kürt kimliğinin ve Alevi inancının yaşandığı yerler buralar. Bu bölgede yaşayanlar hep Kürtçe konuşuyorlar ve inançlarına bağlılar. Bunu ortadan kaldırmak istiyorlar. Buna izin vermeyeceğiz.”

MA / Fethi Balaman

Festival, mandaları yalnızca yerel üretimin bir parçası olarak değil, sulak alanların onarımı ve ortak geleceğin şekillenmesinde kilit varlıklar olarak ele alıyor. Bölgede yaklaşık 4 bin manda ve 40’ı aşkın mandacı, sulak alan meralarında üretimi sürdürürken bu yaşam alanları artan altyapı projeleri ve arazi kullanımındaki değişim nedeniyle baskı altında bulunuyor.

Programda mera yürüyüşleri, çocuk korteji, canlı müzik, çocuk atölyeleri, tadımlar ve yerel üretici pazarı yer alacak. Festival kapsamında ayrıca Manda ve Mandacı Portre Yarışması’nın üçüncüsü düzenlenecek; kazananlara manda çanı olarak bilinen lopka verilecek.

Etkinlik bu yıl, İstanbul’un orman köylerindeki mandacılarla geliştirilen manda yoğurdu markası Lopka’nın lansmanına da ev sahipliği yapacak. Festival, İstanbul’un kırsal pastoral mirasını, sulak alan ekosistemlerini ve manda sütü geleneğini kent gündemine taşımayı hedefliyor.

Ülkede uzun yıllardır uygulanan politikalar nedeniyle ekosistemde derinleşen kriz, en kritik su havzalarından biri olan Wan Gölü Havzası’nda daha görünür hale geliyor. Plansız su kullanımı, tarımda yoğun tüketim modeli ve ekosistemi korumaya dönük tedbirsizlik Wan’daki göl ve sulak alanları hızla daraltıyor. Bir zamanlar birbirine bağlı su sistemiyle var olan Wan, bugün geri çekilen kıyı çizgileri, kuruyan sazlıklar ve parçalanan sulak alanlarla karşı karşıya. Su ağının zayıflaması ise, yalnızca doğayı değil, tüm canlı yaşamı doğrudan etkiliyor.

Wan Gölü, yaklaşık 3 bin 700 kilometrekare yüzölçümü ve 600 milyar metreküpü aşan su hacmiyle ülkenin en büyük gölü konumunda. Kent merkezi, Artemêt (Edremit), Westan (Gevaş), Tetwan (Tatvan) ve Erdîş (Erciş) hattını kapsayan geniş bir havzada yer alıyor. Ekolojik sistemin merkezi olmasına rağmen özellikle son yıllarda gölün kıyı kesimlerinde 10 ila 30 metreyi bulan çekilmeler gözlemleniyor. Bu durum yalnızca buharlaşma değil, aynı zamanda havzaya gelen su miktarının azalmasıyla ilişkilendiriliyor. İnci kefali gibi endemik türlerin tek yaşam alanı olan göl, yeraltı su sistemiyle de bağlantılı kritik bir denge unsuru.

ERÇEK GÖLÜ

Bir diğer göl olan Erçek Gölü, kentin doğusunda Rêya Armûşê (İpekyolu) ve Tûşba (Tuşba) ilçeleri sınırlarında bulunuyor. Yaklaşık 100 kilometre kare yüzölçümüne sahip olan göl, özellikle flamingolar başta olmak üzere göçmen kuşlar için önemli bir durak. Ancak son yıllarda su seviyesinde belirgin düşüş (yer yer birkaç metre) ve buna bağlı olarak artan tuzluluk dikkat çekiyor. Göl kıyılarında çekilmeyle birlikte sazlık alanların daraldığı gözlemleniyor.

AKGÖL

Kentin güneydoğusunda bulunan Akgöl, Qelqelî (Özalp) ve Saray (Serav) ovalarına yakın konumda bulnuyor. Göl, daha küçük ölçekli bir sulak alan olmasına rağmen bulunduğu ovanın ekosistemi için kritik bir rol oynuyor. Mevsimsel olarak değişkenlik gösteren gölün yüzölçümü yıllara göre farklılık gösterirken, son yıllarda yaz aylarında neredeyse tamamen kuruma noktasına geldi. Akgöl, hem tarım arazilerinin su dengesini sağlıyor, hem de çok sayıda kuş türüne ev sahipliği yapıyor.

KEŞİŞ (TURNA) GÖLÜ

Wan’ın yüksek rakımlı yaylalarında özellikle Gürpınar çevresinde bulunan Keşiş (Turna) Gölü, küçük ama stratejik bir su kaynağı. Yaklaşık birkaç kilometrekarelik alanı kapsayan göl, hayvancılık faaliyetleri için önemli bir su kaynağı. Ancak yağışlardaki değişiklik ve artan kuraklık nedeniyle gölde mevsimsel çekilme oranlarının ciddi şekilde arttığı, yaz sonuna doğru su seviyesinin belirgin biçimde düştüğü görülüyor.

SÜPHAN GÖLÜ

Süphan Gölü, Ebex (Çaldıran) ilçesinin sınırlarında yer alan doğa harikası bir su kaynağı. Süphan Dağı'nın eteklerinde Wan Gölü Havzası'nda bulunan bu göl, doğal güzellikleriyle dikkat çekiyor. Yaklaşık 2 bin 400 metre rakımda, Süphan Dağı eteklerinde konumlanmış, Urartular döneminden kalma, sodalı suya sahip olan Süphan Gölü'nde mevsimsel su kayıpları artarken, su sıcaklığı ve oksijen seviyesindeki değişimleri ekosistemi doğrudan etkiliyor.

Wan Gölü ve Erçek gibi büyük su kaynaklarının yanı sıra sulak alanlarla birlikte çok sayıda küçük göl bulunuyor.

SAZLIK ALANLAR KÜÇÜLÜYOR

Çekilme nedeniyle sulak alanlar da hızla küçülüyor. Erdîş, Begirî (Muradiye), Artemêt, Westan, Ebex, Qelqelî ve Elbak çevresindeki sazlık alanlar giderek daralıyor. Bu alanlar, yeraltı su beslenmesi, karbon tutma kapasitesi, sel ve taşkın dengesiyle göçmen kuş yolları açısından kritik öneme sahip. Sazlıkların kaybı, yalnızca ekolojik değil, ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Hayvancılık için doğal otlak alanlar azalırken, kırsal yaşamın sürdürülebilirliği de risk altına giriyor.

Kentteki göller, göletler ve sulak alanlar bir yaşam ağı oluştururken, Wan Gölü’nden Erçek’e, Akgöl’den küçük sazlık alanlara kadar uzanan bu sistem artık aynı anda geri çekiliyor. Bu sürecin devam etmesi halinde sadece bir su krizi değil, aynı zamanda bölgenin yaşam kapasitesinde de ciddi etkisi olacak.

MA / Zeynep Durgut

Van’ın Gevaş ilçesinde nesli koruma altında olan ve halk arasında Guldexwîn olarak da bilinen ters laleler açtı. 15-20 günlük ömürleri ile ilkbahar mevsimini müjdeleyen Guldexwînin bulunduğu yerler, doğaseverlerin ve foto tutkunlarının uğrak yerlerinden biri oldu. Ziyaretçiler, hem Guldexwîn görüntülüyor hem de Wan Gölü ve Ahtamar Adası'nın eşsiz manzarasının keyfini çıkarıyor.

GULDEXWÎN

Guldexwînler, dünyanın en nadide çiçeklerinden birisi sayılıyor. Latince "Fritillaria Imperialis" olarak bilinen Guldxwîn, genellikle sarı ve kırmızı renklerle açılıyor. Her dalında ise 4 ya da 6 lale ters bir şekilde büyüyor. Yaşam süreleri ise 15 ila 20 gün arasında değişiyor.

Bin 500 ila 4 bin rakımlı yerlerde yetişen Guldexwîn birçok ülkede koruma altında tutuluyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar yetkililerinden alınan bilgilere göre, ters lalelerin doğal yaşam alanlarından koparılması veya zarar verilmesi halinde 700 bin TL'ye kadar idari para cezası kesilebiliyor.

MA / Lütfü Pala

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcaklık artışına neden olan El Nino hava olayının 2026 yılının ortalarından itibaren tekrar etkili olmasının muhtemel olduğunu açıkladı. WMO'nun İklim Tahmin Birimi Şefi Wilfran Moufouma Okia, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında WMO'nun "Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi" başlıklı raporunu paylaştı.

Okia, 2026'nın ortalarından itibaren El Nino olayının gerçekleşme ihtimaline dikkati çekerek, bunun küresel sıcaklık ve yağış düzenlerini etkilemesinin beklendiğini söyledi. WMO'nun raporunun Ekvator Pasifik'te net bir değişime işaret ettiğini belirten Okia, bu durumun da deniz yüzeyi sıcaklıklarının hızla yükselmesine neden olduğunu ifade etti.

‘NORMALİN ÜZERİNDE SICAKLIKLAR OLACAK’

Okia, "El Nino koşullarının Mayıs-Temmuz 2026 gibi erken bir tarihte geri dönmesi muhtemel. Gelecek üç aylık dönem, neredeyse küresel olarak normalin üzerinde kara yüzeyi sıcaklıklarının hakimiyetinde geçecek. Bu durum yağış düzenlerinde bölgesel farklılıklar olduğunu gösteriyor” dedi. Okia, iklim modellerinin yılın başında nötr koşulları yaşamasına rağmen şu anda El Nino'nun başlangıcına işaret ettiğini, bunun gelecek aylarda daha da yoğunlaşmasının yüksek ihtimal olduğunu belirtti.

EL NİNO VE LA NİNA HAVA OLAYLARI

Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen El Nino hava olayı, öncelikle okyanuslara kıyısı olan bölgelerde, ardından dünya genelinde sıcaklık artışına neden oluyor. Bunun tersi şeklinde nitelendirilebilecek La Nina ise dünya için daha soğuk hava koşulları anlamına geliyor. Bu iki hava olayı arasındaki geçişte de nötr yani doğal hava olayları geçerli oluyor.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), İstanbul'daki baraj doluluk oranlarına ilişkin resmi web sitesinde üzerinden verilerini paylaştı. İSKİ’ye göre; 25 Nisan 2026 sabahı itibarıyla İstanbul barajlarındaki genel doluluk oranı yüzde 71.07 seviyesinde kaydedildi.

Geçen yıl bu oran yüzde 81.73 olarak kayda geçmişti.

Yaklaşık 16 milyon nüfusa ulaşan ve ortalama 3 milyon metreküpten fazla suyun tüketildiği İstanbul’da bulunan barajların doluluk oranları şöyle; Ömerli Barajı yüzde 93.83, Darlık Barajı yüzde 87.7, Elmalı Barajı yüzde 92.79, Terkos Barajı yüzde 58.03, Alibey Barajı yüzde 67.66, Büyükçekmece Barajı: yüzde 57.02, Sazlıdere Barajı yüzde 46.11, Istrancalar Barajı yüzde 35.55, Kazandere Barajıyüzde 61.48, Pabuçdere Barajı ise yüzde 60.91.

Son yıllarda Kürdistan ve Türkiye kentlerinde birçok alan maden ve enerji şirketlerine peşkeş çekilerek, talan edildi. 2 Temmuz 2025'te Meclis'te kabul edilen iklim yasasının ardından en az 40 ilde 104 maden arama ruhsatı verildi. Kürdistan ve Türkiye kentlerinde doğayı talan eden projelerin son ayaklarından biri Mûş'un Gimgim (Varto) ilçesine bağlı Xwarik köyü oldu.

Köy sınırları içinde planlanan ve en az 16 köyü olumsuz etkileyecek Jeotermal Enerji Santrali (JES) projesi için 15 Ağustos 2025 tarihinde Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporuna olumlu yanıt verildi. Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi tarafından planlanan projenin, mera işgaliyle hayvancılığı bitirmesinin yanı sıra Alevi yurttaşların inanç merkezlerini ise yok olma tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor. Şirket, Mayıs ayında bölgede ilk sondajı vurmaya hazırlanırken, bölgedeki halkın tepkileri devam ediyor.

Artan maden ve enerji arama projelerine dair Gimgim'da 24 Nisan’da ekoloji mitingi düzenlenecek. Ekoloji, inanç dernekleri ve sivil toplum örgütü temsilcileri 24 Nisan'da Gimgim'da düzenlenecek olan ekoloji mitingine katılım çağrısında bulundu.

Çek Cumhuriyeti’nden Aktivist Laura Vassileva, Kürdistan'ın sermaye ve devletin politikaları sonucu yıkım alanına dönüştüğünü belirterek, Kürdistan'ın buna karşı yaşamı savunan halkların merkezi haline geldiğini söyledi. Bölgedeki ekoloji derneklerinin yıkıma karşı sessiz kalmayacaklarını kaydeden Laura Vassileva, "Herkesi bu ortak mücadeleyi büyütmeye, dayanışmayı örmeye çağırıyoruz. 24 Nisan’da Varto’da bir araya geliyoruz. Bize katılın" dedi.

‘DOSTLARIMIZI MİTİNGE BEKLİYORUZ’

Artan ekolojik tahribatlara işaret eden Mezopotamya Ekoloji Hareketi (MEH) Eşsözcüsü Erdoğan Ödük, halkın ekolojik tahribata karşı mücadele ettiğini ifade etti. Ödük, "Bütün bu ekolojik problemlere cevaben 24 Nisan'da Varto'da ekoloji mitingi düzenlenecek. Bütün sivil toplum kuruluşlarımızı, emek örgütlerimizi, ekoloji mücadelesinde bulunan dostlarımızı bu mitinge davet ediyoruz. Varto'ya ses olmak, ülkeye ses olmaktır, insanlığa ses olmaktır. Varto’da ilk defa bu denli büyük bir miting gerçekleştirilecek. Bütün ekolojistleri Varto'ya davet ediyoruz" diye belirtti.

'24 NİSAN'DA VARTO'YA BEKLİYORUZ'

Gimgim'in hiçbir enerji santrali istemediğini vurgulayan Varto Ekoloji Platformu Sözcüsü Ali Rıza Vural, duyarlı olan herkesin mitinge katılması gerektiğini belirtti. Varto Hafızası Kadın Kooperatifi üyesi Eylem Karaduman, kamuoyunun ekoloji kıyımına her yerde karşı çıktığına dikkati çekerek, “Varto kadınları olarak 24 Nisan'daki mitinge bütün halkımızı Varto'ya bekliyoruz" dedi.

Kooperatif üyesi İntizar Güzelçay, "Varto'nun doğası çok kıymetli. Herkesi bekliyoruz" diye belirtti.

'GÜCÜMÜZÜ BİRLEŞTİRİP PROJEYİ DURDURALIM'

Demokratik Alevi Derneği Gimgim Eşsözcüsü Ali Asker Bingöl, "Esas büyük Gimgim metropollerde. 24 Nisan'da metropollerde olan tüm Gimgimlıları 24 Nisan'da birlik olmaya çağırıyoruz. Gelin, güçlerimizi birleştirip bu projeyi durduralım" diye konuştu.

Varto Ekoloji Platformu ve Peri Vadisi Çevre Koruma Platformu, Varto ve Karlıova'daki Jeotermal Enerji Santralleri'ni (JES) protesto etmek amacıyla Çiğli Kasaplar Meydanı'nda kitlesel açıklama yaptı. "Havama, suyuma, toprağıma dokunma", "Kurtuluş yok tek başına ya hep beraber ya hiçbirimiz" sloganları atıldı. Açıklamaya DEM Parti İzmir Milletvekili Burcu Gül Çubuk da destek verdi. Varto Ekoloji Platformu üyesi Eylem Koşar Bağiç, ekolojik bütünlüğü ve binlerce yıllık kültürel yaşamı hedef alan müdahaleler olduğunu belirterek, bu girişimin sadece teknik bir enerji yatırımı değil, bölgenin sosyo-ekonomik dokusunu hedef aldığını vurguladı.

"Bizler, o toprakların evlatları ve yaşam savunucuları olarak suyumuza, meralarımıza ve geçim kaynaklarımıza yönelik bu hukuksuz dayatmayı asla kabul etmiyoruz" diyen Eylem Koşar Bağiç, şunları söyledi: "Tarafımız yaşamdır, mücadelemiz ise bu yaşamın sürdürülebilirliği içindir. Atalarımızdan bin bir emekle devraldığımız bu emaneti, çocuklarımıza çölleşmiş bir coğrafya olarak değil, hayat fışkıran bir yurt olarak devretmekte kararlıyız."

'BİLİMSEL KÖRLÜKTÜR'

Eylem Koşar Bağiç, "Bilimin ve doğanın sesine kulak verilmelidir" diyerek, "Bölgemiz, Kuzey Anadolu Fay Hattı ile Doğu Anadolu Fay Hattı’nın kesişim noktası olan Karlıova, Yedisu, Varto üçgeninde, I. Derece Deprem Bölgesi’nde yer almaktadır. Jeotermal sondajlar için ruhsat verilen bu saha, diri fay yoğunluğunun en yüksek olduğu, yer kabuğunun en hassas olduğu noktalardan biridir. Jeolojik yapıyı ve yeraltı su dengesini doğrudan etkileyen JES projelerinin, bu denli riskli bir bölgede hayata geçirilmek istenmesi bilimsel bir körlüktür. Geçmiş örnekler açıkça göstermektedir ki; yeraltı sularına karışan ağır metaller ve zehirli gazlar halk sağlığını, tarımsal üretimi ve hayvancılığı bitme noktasına getirmektedir. Sondajlar sırasında açığa çıkacak binlerce tonluk kimyasal çamur ve akışkanlar, bölgenin tek yaşam kaynağı olan su rezervleri için geri dönüşü olmayan bir kirlilik riskidir" ifadelerini kullandı.

'BU ALANLAR TALAN EDİLEMEZ'

Halkın iradesinin talan projelerinden üstün olduğunu belirten Eylem Koşar Bağiç, "Mevcut durumda Karlıova’ya bağlı Kaynarpınar, Ilıpınar, Kantarkaya, Kargapazarı, Aynik ve Varto’ya bağlı Güzelkent, Teknedüzü, Köprücük, Çallıdere ve Küçüktepe köylerini kapsayan meralarımız ve özel mülkiyetlerimiz 'jeotermal maden arama' adı altında tehdit edilmektedir. Oysa 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 14. maddesi açıktır: Bu alanlar halkın rızası dışında tahsis amacı değiştirilerek talan edilemez" dedi. Karlıova'da yapılacak olan ekoloji mitinglerine katılım çağrısında bulunan Eylem Koşar Bağiç, 23 Nisan’da İzmir’den yola çıkacaklarını, duyarlı kesimleri 24 Nisan’da Varto’da, 25 Nisan’da Karlıova’da gerçekleştirecekleri ekoloji mitinglerine katılım sağlamaya davet etti.

DEM Parti İzmir Milletvekili Burcu Gül Çubuk, "Talana ve zulme karşı her zaman direnen halk, bugün yine bir arada mücadele edecektir" dedi. Açıklama atılan sloganlarla sona erdi.

Dünyada artan savaşlar ve savunma sanayisinin büyümesi, yalnızca insanları değil, doğayı da geri dönülmez biçimde tahrip ediyor. Savaşların ve ileri teknolojiye dayalı savunma sanayisinin doğada yarattığı tahribatı Polen Ekoloji Kolektifi’nden Barış Şen değerlendirdi. Şen, “Savaş sanayisi dünyada yükselen bir trend. Devletler, eğitim ve sağlık gibi kamu harcamalarından çok savunma sanayisine kaynak ayırıyor. Silah üretimi ve satışı yalnızca insan yaşamını değil, ekosistemleri de hedef alıyor” diyerek bu durumun “ekolojik kırım” boyutuna ulaştığını dile getirdi.

Savaşın etkilerinin çoğu zaman yalnızca çatışma anında gündeme geldiğine dikkati çeken Şen, "Oysa ekolojik yıkım savaş başlamadan önce başlıyor. Askeri tatbikatlar, lojistik faaliyetler, yakıt tüketimi ve silah testleri çevreyi kirletiyor. Ayrıca savaş sanayisinin ihtiyaç duyduğu nadir toprak elementleri için yapılan madencilik faaliyetleri de hava ve toprak kirliliğine yol açıyor” dedi.

‘SAVAŞ BAŞLAMADAN ETKİLERİNİ YAŞIYORUZ’

Devletlerin bütçe önceliklerinin değiştiğine dikkat çeken Şen, savunma sanayisine yapılan yatırımların ekolojik yıkımı artırdığını belirtti. Silah üretimiyle birlikte ağır metallerin ve toksik maddelerin üretim süreçlerinde doğaya karıştığını ifade eden Şen, “Savaş başlamadan da bu maddeler besin zincirine giriyor. Savaşın etkilerini daha çatışma olmadan yaşamaya başlıyoruz” diye belirtti. Ukrayna’daki savaşın çevresel etkilerine değinen Şen, savaş sırasında büyük miktarda karbon salımı gerçekleştiğini ve geniş ormanlık alanların yok edildiğini söyledi. Bir barajın yıkılmasıyla Karadeniz ekosisteminin zarar gördüğünü de hatırlatan Şen, Karadeniz’de endemik balık türleri ve yunusların yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

‘YUNUSLAR GÖÇ YOLLARINI KAYBEDİYOR'

Askeri teknolojilerin yaban hayatı üzerindeki etkilerine dikkat çeken Şen, sonar ve elektromanyetik sistemlerin hayvanların yön bulma yetilerini bozduğunu belirterek, “Özellikle deniz memelileri ve kuşlar göç yollarını kaybediyor. Bu durum, türlerin yok oluş sürecini hızlandırıyor” dedi. Sudan’da uzun süredir devam eden iç savaş nedeniyle geniş alanların mayınlı araziye dönüştüğünü belirten Şen, bu durumun tarımı durma noktasına getirdiğini ve hayvan göç yollarını da yok ettiğini kaydetti. Gazze’de ise Birleşmiş Milletler verilerine göre ormanların büyük bölümünün yok edildiğini aktaran Şen, milyonlarca ton enkazın çevre üzerinde uzun yıllar sürecek tahribat yarattığını vurguladı.

‘ROMA STATÜSÜ UYGULANMIYOR'

Savaşların yalnızca insanlara değil, tüm doğaya yönelik bir yıkım yarattığını ifade eden Şen, temiz su kaynaklarına erişimin zorlaştığını ve toprakların kullanılamaz hâle geldiğini söyledi.Ekolojik tahribata karşı uluslararası hukukun yetersiz uygulandığını belirten Şen, “Roma Statüsü ve benzeri uluslararası düzenlemeler hayata geçirilmiyor. Oysa doğanın korunması için bu mekanizmaların işletilmesi gerekiyor” dedi.Şen, çözümün bireysel çabalardan çok kolektif mücadelede olduğunu vurgulayarak, “Ekolojik yıkımla ancak örgütlenme, dayanışma ve ortak mücadeleyle baş edilebilir” ifadelerini kullandı.

Amed Ekoloji Derneği, "Barışın yolu ekolojik yaşamdan geçer" şiarıyla 10'uncu Olağan Kongresi’ni gerçekleştirdi. Amed Eğitim Sen 1 No’lu Şubesi’nde gerçekleştirilen kongreye çok sayıda kişi katıldı. Kongrede ekolojik tahribatı konu alan sinevizyon gösterimi yapıldı.

Ekoloji Meclisi üyesi Sabri Kılıç, dünyanın kapitalizmle girdiği bunalımın, tek başına kuraklık, iklim değişikliği ve ekolojik krize neden olmadığını; sınıfsal çelişkiler, toplumsal eşitsizlikler, erkek egemenlikli tahakkümcü ve tekçi uygulamalarla birlikte, yaşananın aynı zamanda toplumsal bir felaket olduğunu söyledi. Kılıç, “Toplum ve doğa üzerinde gelişen bu amansız tahakküm, tıpkı bir kanser hücresi gibi ekosistemin tümünü etkisi altına almıştır. Toprak, su, maden, güneş ve rüzgar gibi yer altı ve yer üstündeki tüm varlıklar sermaye birikim sürecinde birer metaya dönüştürülmüştür. Endüstriyel tarımın yarattığı bağımlılık, tarımın inkarı haline gelirken, vadi, dağ ve ovalarımızda yürütülen madencilik ve petrol arama faaliyetleriyle binlerce yıllık yaşam alanlarımız rant politikalarıyla tasfiye edilmek istenmektedir” dedi.

‘BİR AĞACIN VE BİR İNSANIN ÖZGÜRLÜĞÜ EŞDEĞERDİR’

Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Amed il Eşbaşkanı Ahmet Doğan, “Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan yaptığı bütün değerlendirmelerde ekolojiyi asla göz ardı etmiyor. Biz de bu yüzden bugün buradayız. Ekoloji mücadelesine destek vereceğiz” diye konuştu.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Amed İl Eşbaşkanı Gülşen Özer ise Abdullah Öcalan’ın Demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü paradigmasına değinerek, ekolojide bu paradigmayı esas aldıklarını söyledi. Gülşen Özer, “Bir insanın özgürlüğü kadar bir ağacın özgürlüğü de önemli” dedi.

DERNEK YÖNETİMİ SEÇİLDİ

Ardından derneğin yeni yönetimine Azize Kutlu, Bişar İçli, Siyajin Seçkin, Mehmet Kaya, Mehmet Can Demirtaş, Gülşen Biçer, Arif Akkaya, Hanifi Menge, Orhan Ersin, Mehdin Aslan, Nejdet Sezgin, Nurşin Esen, Berivan Turan seçildi.

Yaklaşık bir aylık ömürleri olan çiçekler, ilkbaharın müjdecisi olarak kabul ediliyor. Endemik türü koparanlara ise 700 bin liraya kadar idari para cezası uygulanıyor.

‘HERKESİN GÖRMESİNİ İSTİYORUZ’

Pervari ilçesine bağlı Güleçler köyündeki mezarlık alanında yoğun olarak görülen ters laleler, bölge halkı ve doğaseverlerin ilgisini çekerken, ziyaretçiler doğal ortamında açan çiçekleri fotoğrafladı.

Ters laleleri görüntüleyen doğaseverlerden İbrahim Kayran, “Sadece bölgemizde yetişen bu endemik çiçekler, aynı zamanda mezarlığımıza ve köyümüze güzel bir renk katıyor. Her yıl nisan ve mayıs aylarında boy veren bu nadide çiçekleri görmek bizleri mutlu ediyor. Bu güzellikleri herkesin görmesini istiyoruz” dedi.

Bismil Belediyesi tarafından, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İklim Değişikliği Başkanlığı ve Avrupa Birliği (AB) eş finansmanıyla hayata geçirilen “Tarımda Kendi Kendine Yeten Bismil” projesinin açılış toplantısı, Çand Amed ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Toplantıya Belediye eşbaşkanları ve ilçe belediye eşbaşkanları, Diyarbakır Su Kanalizasyon İşleri (DİSKİ), Amed Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Yönetim Kurulu üyeleri ile çok sayıda kişi katıldı. Programın açılışında konuşan İklim Değişikliği Başkanlığı İklim Uzmanı Erdoğan Karaca, Avrupa Birliği (AB) ile birlikte yürütülen hibe programı kapsamında desteklenen çalışmanın yerel uygulamalara önemli katkılar sunacağını belirtti.

Bismil Belediyesi Eşbaşkanları Mizgin Ekin ve Güven Tanrıkulu ise Bismil’in toprağını ve geleceğini koruma altına almak amacıyla stratejik bir çalışmanın hayata geçirildiğini ifade etti. Bismil’in Mezopotamya’nın kalbinde yer aldığını ancak iklim değişikliği nedeniyle artık ciddi krizlerle karşı karşıya kaldığını vurgulayan eşbaşkanlar, şunları söyledi: “İklim değişikliği; çiftçimizin mahsulünde, musluğumuzdan akan suda hissettiğimiz bir gerçekliktir. İklim krizine karşı dirençli bir kent inşa etmek istiyoruz. Bu projeyle doğayla savaşmadığımızı, onunla uyum içinde yaşayabileceğimizi birlikte ortaya koymak istiyoruz.”

'İKLİM KRİZİNE KARŞI DOĞRU POZİSYON ALINMALI'

Amed Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak da iklim krizinin yarattığı tahribat karşısında hem evrensel hem de kent ölçeğinde doğru bir pozisyon alınmasının önemine dikkat çekti. Mezopotamya’nın binlerce yıldır insanları doyuran verimli bir coğrafya olduğunu belirten Serra Bucak, insan ile ekoloji arasındaki ilişkinin korunmasının ve doğanın kentteki üretimle uyumlu hale getirilmesinin hayati önemde olduğunu söyledi. Serra Bucak, “Bizler uzun yıllardır kendi toprağında doyabilen, üretebilen ve yaşamını sürdürebilen bir toplum için doğayı koruma anlayışının ne kadar önemli olduğunu ifade ediyoruz. Yerelde seçilmiş yönetimlerin, kentin ihtiyaçları temelinde halkla, üreticiyle, katılımcı, şeffaf ve çoğulcu bir anlayışla yürüttüğü çalışmalar son derece kıymetlidir. Bu projenin de coğrafyamızda tarımsal alanda yürütülecek yeni çalışmalara vesile olmasını diliyorum” dedi.

PROJENİN HEDEFİ

Tarımsal üretimde yerel kapasitenin güçlendirilmesini ve iklim krizine karşı dayanıklı bir üretim modelinin oluşturulmasını hedefleyen projenin; kamu kurumları, yerel yönetimler ve meslek örgütlerini bir araya getirmesi planlanıyor.

SPERM HAREKET EDİYOR AMA YÖNÜNÜ BULAMIYOR

Kadın üreme sistemini taklit eden deney ortamında yapılan incelemelerde, sperm hücrelerinin hareket kabiliyetinde belirgin bir değişiklik gözlenmedi. Ancak en kritik fark, spermlerin hedefe ulaşmak için doğru yönü bulmakta zorlanması oldu.

Araştırmaya göre, mikro yerçekimi ortamında spermler adeta “yönünü kaybediyor” ve bu durum döllenme ihtimalini doğrudan etkiliyor.

DÖLLENME ORANI DÜŞÜYOR

Bilim insanları, yerçekiminin spermlerin doğru yönde ilerlemesinde önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Mikro yerçekimi altında ise hedefe ulaşabilen sperm sayısının ciddi şekilde azaldığı tespit edildi.

Bu durumun sonucunda döllenme başarısının yaklaşık yüzde 30 oranında düştüğü kaydedildi.

EMBRİYO GELİŞİMİ DE ETKİLENİYOR

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise embriyo kalitesiyle ilgili oldu. Yumurtaya ulaşabilen spermler başlangıçta daha kaliteli embriyolar oluşturuyor gibi görünse de bu etkinin kısa sürede tersine döndüğü belirtildi.

Uzun süreli mikro yerçekimi maruziyetinin embriyo gelişimini olumsuz etkilediği ifade edildi.

HORMON ETKİSİ KISMEN ÇÖZÜM OLABİLİR

Çalışmada ayrıca progesteron hormonunun, spermlerin yön bulma becerisini kısmen iyileştirebildiği gözlemlendi. Ancak bu etkinin sınırlı olduğu ve sorunun tamamen çözülmesi için yeterli olmadığı vurgulandı.

UZAY KOLONİLERİ İÇİN BÜYÜK SORU İŞARETİ

Elde edilen bulgular, özellikle Ay ve Mars gibi gök cisimlerinde kurulması planlanan insan yerleşimleri açısından kritik bir engel olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanları, uzayda sağlıklı ve sürdürülebilir bir üreme sürecinin mümkün olup olmadığını netleştirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.