ANKARA - ABD-İsrail hattındaki anlaşmazlıklar basında dikkat çekerken, Hürmüz krizinin etkileri ve Çin-Kuzey Kore görüşmesi de gündemde öne çıktı.
İran-İsrail geriliminin yol açtığı diplomatik ve ekonomik etkiler gündemde öne çıkarken, Çin-Rusya hattındaki rekabet de uluslararası basında tartışma konusu oldu. ABD’de ise göçmen gözaltı merkezlerindeki koşullar tekrar gündeme geldi.
ABD merkezli Axios ise bir haberine göre, iki İsrailli kaynak İsrail’in Nisan ayından bu yana İran’a yönelik en büyük saldırı dalgasına hazırlandığını ve Pazartesi günü onlarca hassas hedefin vurulmasını planladığını aktardı. ABD Başkanı Donald Trump’ın ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu arayarak saldırıları durdurmasının istediği belirtildi. Haberde ayrıca, Trump’ın Axios’a yaptığı açıklamada, “‘Bibi’ye (Netanyahu) ‘dikkatli olsan iyi edersin, yoksa yakında tek başına kalırsın’ dedim” ifadelerini kullandığı da aktarıldı. Aynı habere göre İsrailli kaynağın, görüşmede anlaşmazlıkların yaşandığını ancak görüşmenin ardından Netanyahu’nun üst düzey askeri komutanlarına, saldırı planlarını iptal etmelerini söylediği iddia edildi.
YENİ BİR GÜVENLİK HATTI
İran-İsrail geriliminin piyasa etkilerini ise İngiltere merkezli Reuters yansıttı. Buna göre, İsrail-İran arasındaki saldırıların durmasıyla birlikte petrol fiyatları, 5’i aşan yükselişin ardından kapanışta yaklaşık 1 dolar değer kazandı. Haberin devamında ise İran’ın Moskova Büyükelçisi’nin, boğazın açık olacağını ancak geçiş ücreti de dahil olmak üzere İran ve Umman tarafından belirlenecek şartlara tabi olacağını söylediği aktarıldı. İran devlet medyasına dayandırılan açıklamalarda da, İran Devrim Muhafızları Komutanı İsmail Kaani’nin, Hürmüz Boğazı’ndan Yemen açıklarındaki Babülmendep Boğazı’na ve Körfez’den Kızıldeniz’e kadar uzanan yeni bir güvenlik hattı oluşturulacağını söylediğine yer verildi.
ABD merkezli Associated Press (AP) ise ABD’li havayolu şirketlerinin Nisan ayında jet yakıtına 6 milyar dolardan fazla harcadığı, yıllık bazda ise yüzde 78 artış yaşandığını yazdı. Bu rakamların ise geçen yıl 3,5 milyar dolar olduğuna dikkat çekildi.
DENİZ TRAFİĞİ
ABD merkezli Bloomberg ise Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğe dikkat çekti. Gemi takip verilerine göre, Şubat ayı sonunda Katar’ın Fas Laffan ihracat tesisinde yükleme yapan Ai Daayen adlı LNG tankerinin, Umman’ın doğusunda Çin’e ilerlerken görüldüğü kaydedildi. Tankerin Haziran ayının bir kısmında konum sinyali yayınlamayı durdurduğuna dikkat çekildi.
ÇİN-RUSYA REKABETİ
Çin-Kuzey Kore görüşmesi ise gündemdeki yerini korudu. Görüşmenin Rusya ile bağlantısı uluslararası basında dikkat çekti. Konuya ilişkin ABD merkezli The Economist, “Çin ve Rusya, Kuzey Kore üzerinde daha fazla etki sahibi olmak için yarışıyor” başlığı attı. Haberde Çin’in ziyaretinin amaçlarından birinin, Kuzey Kore’nin Rusya’nın Ukrayna savaşına verdiği destek sonrası artan Rus etkisini dengelemek olduğuna işaret edildi. Aynı zamanda ABD’nin, Kuzey Kore’ye yönelik diplomatik girişimlerini arttırma ihtimalime karşın tekrar bölgedeki etkisini hissettirmek istemesi de gerekçelerin arasında sayıldı.
19 GÖÇMEN GÖZALTINDA YAŞAMINI YİTİRDİ
AP ayrıca bir diğer haberinde ise ABD’nin Louisiana eyaletinde bulunan Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) göçmen gözaltı merkezinde bir göçmenin daha yaşamını yitirdiğini bildirdi. Haberde bu olayın, iki aydan kısa sürede yaşamını yitiren ikinci tutuklu olduğu vurgulandı. Hayatını kaybeden 43 yaşındaki Gürcistan’lı Mamuka Artmeladze’nin ise ölüm nedeninin henüz netleşmediği aktarıldı. Aynı merkezde 11 Nisan’da 49 yaşındaki Alejandro Cabrera Clemente’nin de rahatsızlandığı ve Artmeladze ile aynı hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybettiği ifade edildi. Bu gelişmelerin ise, ICE gözaltı merkezlerinde tutulan kişilere yönelik tıbbi ihmal ve insanlık dışı koşulların incelendiği bir dönemde yaşandığına dikkat çekildi. Habere göre geçen hafta bir denetim merkezine ilişkin raporda da çevre sağlığı ve güvenliği, yemek hizmetleri, görevlilerin güç kullanımı, tıbbi bakım ve birçok alanda çeşitli ihlaller tespit edildiği bildirildi. Ayrıca ICE gözetiminde yaşamını yitiren tutuklu sayısının yıl başından bu yana 19’a yükseldiği belirtildi.
