AMED/ MED GÜNDEM-Amed Barosu’nun düzenlediği söyleşide Muharrem Erbey ve Şeyhmus Diken, şehir, hafıza ve kimlik kavramlarını tarihsel, kültürel ve siyasal boyutlarıyla ele aldı.
Amed Barosu’nda “Şehir, Hafıza ve Kimlik” Söyleşisi
Amed Barosu Kültür, Sanat, Spor ve Sosyal İlişkiler Komisyonu tarafından düzenlenen “Şehir, Hafıza ve Kimlik” başlıklı söyleşi, Av. Tahir Elçi Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Söyleşinin moderatörlüğünü Yazar Av. Muharrem Erbey yaparken, etkinliğin konuşmacısı yazar Şeyhmus Diken oldu. Yoğun katılımla gerçekleşen programda şehir kavramı, toplumsal hafıza, kimlik, yabancılaşma ve birlikte yaşam tartışmaları ele alındı.
Erbey: Şehir, tarih ve hafızayla var olur
Söyleşinin açılış konuşmasını yapan Muharrem Erbey, şehir kavramının yalnızca fiziki bir alan olarak ele alınamayacağını belirtti. Şehrin; kültür, tarih, hafıza ve kimlikle anlam kazandığını ifade eden Erbey, Mezopotamya coğrafyasının dünya şehircilik tarihindeki yerine dikkat çekti.
İlk şehir örneklerinden Uruk’a değinen Erbey, şehirlerin aynı zamanda bir yaşam biçimi olduğunu vurgulayarak, “İl idari bir tanımdır, şehir ise insanın hayata kattığı anlamdır” dedi. Diyarbakır’ın tarihsel adına da değinen Erbey, kentin gerçek adının Amed olduğunu, bunun politik değil tarihsel bir gerçeklik olduğunu ifade etti.
“Kimlik meselesi görmezden gelinemez”
Konuşmasının devamında kimlik meselesine odaklanan Erbey, 19. yüzyıldan itibaren bu coğrafyada kimliklerin baskı ve inkâr politikalarıyla karşı karşıya bırakıldığını söyledi. Cumhuriyet dönemiyle birlikte Türk kimliği merkezli bir yapı oluşturulduğunu belirten Erbey, diğer etnik kimliklerin bu pota içinde eritilmeye çalışıldığını ifade etti.
Bu sürecin Kürtler başta olmak üzere birçok halk için ciddi travmalar yarattığını dile getiren Erbey, “Kimlik meselesi ertelenerek ya da yok sayılarak çözülemez. Bu konu açıkça konuşulmalı, samimi bir yüzleşme sağlanmalıdır” dedi. Erbey, birlikte yaşamın ancak eşitler arasında kurulacak bir ilişkiyle mümkün olabileceğini vurguladı.
Diken: Şehir, insanıyla anlamlıdır
Söyleşide söz alan Yazar Şeyhmus Diken, baroların yalnızca hukuki değil, toplumsal ve kültürel alanlarda da sorumluluk taşıdığını belirtti. Şehir, hafıza ve kimlik kavramlarının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini ifade eden Diken, “Surlar, sokaklar, yapılar tek başına bir şey ifade etmez. Şehri şehir yapan, o mekânlarda yaşayan insanların hikâyeleridir” dedi.
Diyarbakır’ın çok katmanlı tarihine dikkat çeken Diken, bu coğrafyada Ermenilerden Süryanilere, Kürtlerden diğer halklara kadar birçok kültürün izlerinin bulunduğunu vurguladı. Yemeklerden mimariye, gündelik yaşamdan inançlara kadar pek çok unsurun bu ortak geçmişin ürünü olduğunu söyledi.
Yabancılaşma ve ticarileşme eleştirisi
Diken, son yıllarda şehirlerin ticarileştirildiğini ve bunun ciddi bir yabancılaşmaya yol açtığını ifade etti. Tarihi mekânların yalnızca turistik alanlara dönüştürülmesini eleştiren Diken, “Şehir geziliyor ama anlaşılmıyor. Fotoğraf çekiliyor ama hikâye sorulmuyor” dedi.
Sur ve çevresindeki dönüşüm politikalarına değinen Diken, esnaftan alışveriş yapılmasının önemli olduğunu ancak bunun yeterli olmadığını belirterek, “Bir kenti sevmek, onun değerlerine, hafızasına ve hikâyelerine sahip çıkmayı gerektirir” ifadelerini kullandı.
“Birlikte yaşam zor ama mümkündür”
Konuşmasında birlikte yaşam meselesine de değinen Diken, bu coğrafyada eşitlik temelinde bir yaşamın kurulmasının zor ama mümkün olduğunu söyledi. Bunun için yüzleşme, sorgulama ve samimi bir diyalog gerektiğini vurgulayan Diken, geçmişin inkâr edilmesinin sorunları derinleştirdiğini dile getirdi.
Kürtlerin dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın ortak bir duygu ve kader etrafında buluştuğunu belirten Diken, yaşanan haksızlıkların toplumsal hafızada derin izler bıraktığını söyledi.
Söyleşi Komisyonun Teşekkür Konuşmasıyla Sona Erdi
Programın sonunda Amed Barosu Kültür, Sanat, Spor ve Sosyal İlişkiler Komisyonu adına kısa bir konuşma yapıldı. Komisyon adına yapılan açıklamada, “Şehir, Hafıza ve Kimlik” başlıklı söyleşinin, kentin toplumsal belleği ve kimliği üzerine önemli bir düşünsel zemin oluşturduğu vurgulandı.
Açıklamada, şehirlerin yalnızca mekânsal alanlar olmadığına dikkat çekilerek, hafıza ve kimliğin korunmasının toplumsal sorumluluk olduğu ifade edildi. Söyleşide yapılan değerlendirmelerin, kent bilinci ve birlikte yaşam kültürüne katkı sunduğu belirtilirken, etkinliğe gösterilen yoğun ilgiden duyulan memnuniyet dile getirildi.
Komisyon adına yapılan konuşmada şu ifadelere yer verildi:
“Kent, bellek ve kimlik üzerine değerli paylaşımların yapıldığı bu anlamlı etkinlikte bizlerle olan tüm katılımcılara teşekkür ederiz. Katkıları ve paylaşımlarıyla söyleşimize değer katan Sayın Şeyhmus Diken’e ve moderatörlüğüyle programın zenginleşmesini sağlayan Av. Muharrem Erbey’e ayrıca teşekkür ediyoruz.”
Söyleşi, teşekkür konuşmasının ardından sona erdi.