HABER MERKEZİ - Kapsamlı bir çerçeve yasanın çözüm sürecinin yeniden ivme kazanması açısından kritik önemde olduğunu kaydeden İHD, Terhis ve Yeniden Entegrasyon Komisyonu’nun kurulması çağrısı yaptı.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Barış ve Toplum Süreci’nin geldiği aşama ve çerçeve yasaya dair açıklama yaptı.
AMED
İHD Amed Şubesi, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin geldiği aşama ile çerçeve yasayla ilgili görüş ve önerilerini aktardıkları basın toplantısı düzenledi. Burada konuşan İHD Amed Şubesi Başkanı Ercan Yılmaz, yalnızca silahsızlanmayı düzenleyen bir yasal çerçevenin kalıcı barış için yeterli olmayacağını belirterek, hukuki güvenceleri, demokratik reformları ve toplumsal uzlaşıyı içeren kapsamlı bir çerçeve yasa hazırlanması çağrısında bulundu.
İHD’nin 27–28 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlediği Silahsızlanma, Terhis ve Yeniden Entegrasyon Çalıştayı ile 11 Temmuz’da Amed’de gerçekleştirilen, Türkiye’de Toplumsal Barış Süreci ve Dünya Örnekleri Konferansı’nda ortaya çıkan sonuçlara işaret ederek, tek başına silahsızlanmanın barışı sağlamadığına dikkat çekti.
Yılmaz, güven inşa edecek hukuki düzenlemelerin, siyasi reformların ve demokratik kurumların eş zamanlı hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Yılmaz, hazırlanacak yasanın yalnızca silahlı yapılanmaların tasfiyesi değil, hukuki, güvence, güvence, şeffaflık, hesap verebilirlik, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kapsayıcılık ilkelerini de içermesi gerektiğini belirterek, bağımsız bir DDR Komisyonu ile izleme ve doğrulama mekanizmalarının oluşturulmasının altını çizerek yeniden entegrasyon sürecinin ekonomik, sosyal, psikolojik ve siyasal boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ifade etti.
ENTEGRASYONUN BOYUTLARI
Toplumsal Barış Süreci ve Dünya Örnekleri Konferansı’nda ortaya çıkan sonuçlara işaret eden Yılmaz, uluslararası deneyimlerin silahsızlanmanın tek başına kalıcı barış sağlamadığını gösterdiğini kaydetti. Yılmaz, güven inşa edecek hukuki düzenlemelerin, siyasi reformların ve demokratik kurumların eş zamanlı hayata geçirilmesi gerektiği vurgulayarak, hazırlanacak yasanın yalnızca silahlı yapıların tasfiyesini değil, hukuki güvence, şeffaflık, hesap verebilirlik, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kapsayıcılık ilkelerini de içermesi gerektiği belirtirken, bağımsız bir DDR Komisyonu ile izleme ve doğrulama mekanizmalarının oluşturulmasına dikkat çekerek, yeniden entegrasyon sürecinin ekonomik, sosyal, psikolojik ve siyasal boyutlarıyla ele alınması gerektiği ifade etti.
Yılmaz, kapsamlı bir çerçeve yasanın çözüm sürecinin yeniden ivme kazanması açısından kritik önemde olduğunu ancak toplumsal ve siyasal uzlaşma sağlanmadan hazırlanacak düzenlemelerin beklenen güven ortamını oluşturamayacağı uyarısında bulundu. Yılmaz, “Asıl soru silahların bırakılmasını mümkün kılacak güvenin, hukukun ve demokratik kurumların nasıl inşa edileceğidir” dedi.
RIHA
İHD Riha Şubesi de dernek binasında yaptığı toplantıda sürece işaret etti. İHD Riha Şubesi Eşbaşkanı Songül Arpa, “Türkiye'de Kürt meselesinin barışçıl çözümüne ilişkin tartışmalar gündeme gelen yasa hazırlığı nedeniyle yeniden canlandı. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre hazırlanan yasa taslağı daha çok silahsızlanmayı kapsayacak. Ancak uluslararası deneyimler dikkate alındığında bunun yeterli olmadığını açık biçimde gösteriyor” dedi.
Dünya örneklerine dikkat çeken Songül Arpa, “Dünya örneklerinin en önemli ortak noktası, silah bırakmanın hukuki ve siyasi güvencelerden bağımsız yürütülememesidir. Tarafların geleceğe güven duymadığı, haklarının nasıl korunacağının belirsiz olduğu bir ortamda silahsızlanma kalıcı sonuç üretmiyor” diye konuştu.
Yapılan açıklamanın ardından basın toplantısı son buldu.
WAN
İHD Wan Şubesi de çerçeve yasaya ilişkin dernek binasında basın toplantısı düzenledi. Düzenlenen açıklamaya kente bulunan sivil toplum örgütü temsilcileri katıldı. Ortak basın metnini İHD Wan Şube yöneticisi Avukat Sedat Kula okudu.
Dünya çözüm örneklerine işaret eden Kula, "Hazırlanacak çerçeve yasanın yalnızca silahların teslim edilmesi değil, hukuki güvence, şeffaflık, hesap verebilirlik, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kapsayıcılık ilkelerini de içermesi gerekiyor. Ayrıca düzenlemenin yalnızca örgüt mensuplarını değil, köy koruculuğu sistemi ve diğer paramiliter yapıları da kapsaması gerekiyor" dedi.
Demokratikleşme, hukuk devleti ve siyasal katılımın güçlendirilmesinin sürecin ayrılmaz parçaları olduğunu vurgulayan Kula, "Son yıllarda uygulanan kayyım politikalarının sona erdirilmeli, görevden alınan belediye eşbaşkanlarının durumlarının yeniden değerlendirilmesi ile Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmasının güven inşa edecek siyasi adımlar arasında olduğu açıkça bellidir" diye konuştu.
ADANA
İHD Adana Şubesi, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında gündemdeki Çerçeve Yasa tartışmalarına ilişkin dernek binalarında basın açıklaması yaptı. Ortak metni okuyan İHD Adana Şubesi Başkanı Yasemin Dora Şeker, "Kalıcı barışın anahtarı, silahların bırakılmasını mümkün kılacak güvenin, hukukun ve demokratik kurumların inşa edilmesidir" dedi.
DÎLOK
İHD Dîlok Şubesi, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında gündemdeki "çerçeve yasa" tartışmalarına ilişkin dernek binalarında açıklama yaptı. Ortak metni okuyan İHD Dîlok Şube Sekreteri Hasan Hüseyin Köse, kalıcı barışın anahtarının; silahların bırakılmasını mümkün kılacak güvenin, hukukun ve demokratik kurumların inşa edilmesi olduğunu vurguladı.
