ANKARA - Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim sürerken İran’a yönelik yaptırım ve enerji krizi de dünya basının gündeminde.
ABD-İran arasındaki gerilim devam ederken gerilimin ekonomiye yansıması kadar ABD’nin yaptırım krizi de uluslararası basında dikkat çekiyor. Öte yandan İran rejiminin idam uygulamaları da dünya gündemindeki yerini koruyor.
İngiltere merkezli Reuters, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi “ABD ve İran, Körfez sularında kontrol mücadelesi verirken yeni saldırılar düzenledi” başlığıyla gündeme taşıdı. Haberde aynı zamanda İran’ın saldırılarının arttığına dair haberlerin petrol piyasasını etkilediği ve petrol fiyatlarının yüzde beş arttığı aktarıldı.
Reuters ayrıca kaynaklarına dayandırdığı haberinde İran’ın nükleer silah geliştirme süresinin geçen yaz yapılan değerlendirmelerden bu yana değişmediğini de bildirdi. Söz konusu hesaplamaya göre ABD-İsrail saldırıları bu süreyi en fazla yaklaşık bir yıla kadar itebilmişti. ABD’nin ana hedefinin İran’ın nükleer faaliyetlerini durdurmak olduğu söylenen haberde, son haftalarda ABD’li yetkililerin bu faaliyetleri durdurmak için riskli operasyon seçeneklerini de değerlendirdiğine yer verildi. Habere göre bu operasyonların arasında İsfahan’daki tünellerde depolandığı düşünülen zenginleştirilmiş uranyumun (HEU) kara harekatları ile ele geçirilmesi de bulunuyor.
Reuters aynı zamanda İran’ın nükleer kapasitesini değerlendirmenin oldukça zor olduğuna da dikkat çekti ve kapasitenin İsrail’in İranlı bilim insanlarına yönelik suikastlarının sonucunda gerilemiş olmasının da bir ihtimal olduğuna yer verdi.
İRAN’DA EKONOMİK KRİZ
İngiltere merkezli The Guardian ise İran’ın ekonomisinin savaş ve yaptırımlar nedeniyle kötüleşmeye devam etmesini manşetine taşıdı. “İran’da tırmanan ekonomik kriz ABD ile müzakere gücünü zayıflatabilir mi?” başlıklı haberde, İran'da genel enflasyonun yüzde 73,5 olarak ölçülürken gıda ve içecek fiyatlarının da yüzde 115 oranında artmış olduğu aktarıldı. Ayrıca İran para biriminin dolar karşısında yaklaşık yüzde 22 değer kaybetmesine de dikkat çekildi.
İRAN EN ÇOK İDAM UYGULAYAN İKİNCİ ÜLKE
Devam eden idamlar da gündemdeydi. İran’daki son eylemlerde gözaltına alınan 3 protestocu olan Mehdi Rasouli, Mohammadreza Miri ve Ebrahim Dowlatabadi’nin idam edilmesi uluslararası basında da geniş çapta yer aldı. The Guardian haberinde, idamların uluslararası ve iç gerilimin arttığı bir dönemde topluma korku salma amacıyla yapıldığına dair değerlendirmelere yer verdi. Ayrıca İran rejiminin 2025 yılında bilinen bin 639 kişiyi idam ettiği ve Çin’den sonra dünyada en fazla idam uygulayan ikinci ülke konumunda olduğu da haberde işlendi.
ABD-Çin ilişkileri de dikkat çeken bir diğer konu oldu. ABD merkezli Bloomberg ajansı, Çin’in şirketlerine ABD’nin yaptırımlarını tanımama talimatını vermesini gündemine taşıdı. Talimatın benzeri görülmemiş bir meydan okuma niteliğinde olduğu belirtilen haberde, ayrıca Washington'ın, Rusya, Venezuela ve İran’a yönelik yaptırımlarda kararsız bir çizgide kaldığı bu dönemde Çin’in bu hamlesinin ABD'nin yaptırım sistemini zorlayacağına dikkat çekildi.
