mRNA teknolojisi, bu kez ilk defa kanseri henüz oluşmadan, önleme amacıyla kullanılacak. Bu tarihi deneme kapsamında ilk hasta uygulamalarının bu yaz aylarında başlaması planlanıyor.

HEDEFTE GİZLİ TEHLİKE VAR: "LYNCH SENDROMU"

Geliştirilen yeni nesil aşı, öncelikli olarak "Lynch sendromu" adı verilen kalıtsal bir rahatsızlığa sahip kişileri koruma altına alacak. DNA’yı onarmakla görevli genlerin hasarlı olmasından kaynaklanan bu genetik durum, adeta gizli bir tehlike olarak nitelendiriliyor. Öyle ki, sadece İngiltere'de bu geni taşıdığı tahmin edilen 175 bin kişiden yalnızca yüzde 5'i durumun farkında.

Lynch sendromuna sahip bireylerin:

Hayat boyu bağırsak kanserine yakalanma riski yüzde 80 oranında artıyor.

Yumurtalık, rahim, mide ve pankreas gibi diğer ölümcül kanser türlerine yakalanma ihtimalleri çok yüksek seyrediyor.

Geliştirilen aşı, tam da bu noktada devreye girerek vücutta kanser hücreleri henüz oluşmadan, "kanser öncesi" evredeki anormallikleri tespit edip imha etmek üzere tasarlandı.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNE "KANSERLE MÜCADELE KILAVUZU"

mRNA teknolojisiyle üretilen aşı, geleneksel aşılardan tamamen farklı bir çalışma prensibine sahip. Vücuda doğrudan zayıflatılmış bir virüs ya da antijen vermek yerine, hücrelere bağışıklık yanıtı oluşturması için genetik talimatlar iletiyor.

Uzmanlar, aşının adeta bir "kullanım kılavuzu" gibi hareket ederek bağışıklık sistemini eğittiğini belirtiyor. Bu sayede vücudun savunma mekanizması, Lynch sendromunun tetiklediği hücre mutasyonlarını henüz kansere dönüşme fırsatı bulamadan fark edip yok edecek. Aşının koruyuculuğunu sürdürmesi için ilerleyen süreçte belirli aralıklarla hatırlatma dozlarının yapılması gerekebilecek.

GELECEKTE TÜM KANSER TÜRLERİ İÇİN UMUT IŞIĞI

Bu yaz başlatılacak ilk aşamada, hastalar üzerinde en doğru dozaj belirlenecek ve aşının güvenliği test edilecek. Çalışmanın çok merkezli ikinci aşamasının ise 2027 yılında genişletilmesi öngörülüyor.

Bilim insanları, bu aşının sadece Lynch sendromlu hastaları korumakla kalmayacağını, aynı zamanda daha önce kanser atlatmış kişilerin ikinci bir kansere yakalanmasını da önleyebileceğini vurguluyor. Araştırma ekibi, bu denemeden elde edilecek başarı ve bağışıklık verilerinin, gelecekte genetik bağlamı olmayan diğer tüm yaygın kanser türlerine karşı da koruyucu aşılar geliştirilmesinin önünü açacağını ifade ediyor.

KAYNAK: The Sun

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Özgül Saki, Agirî'nin (Ağrı) Xamûr (Hamur) ilçesinde anasınıfı öğretmeni olarak görev yapan Irmak Ayşe Koparan'ın şüpheli ölümüne ilişkin Eğitim Bakanlığı'na Bakan Yusuf Tekin'in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi. Önergede, ölümün yalnızca adli soruşturmayla sınırlı kalmaması, ölüm öncesi idari süreçler, mobbing, şiddet iddiaları ve çalışma koşullarının araştırılması gerektiğine dikkat çekildi.

Irmak Ayşe Koparan’ın okul müdürü tarafından şiddete maruz kaldığı belirtilen önergede yaşananlara dair tanık beyanlarının bulunduğu belirtildi. Ayşe Koparan'ın görev yeri değişikliği taleplerinin ulaşım, barınma ve güvenlik gibi gerekçelerle reddedildiği belirtilen önergede ölümünden önce etkin koruma ve soruşturma yapılmadığına işaret edildi.

Kadın öğretmenlerin kırsal bölgelerde karşılaştığı güvenlik, barınma ve mobbing sorunlarına yer verilen önergede, Tekin’e şu soruları yöneltildi:

"* Irmak Ayşe Koparan’ın şiddet ve mobbing iddiaları Bakanlığa veya il/ilçe eğitim müdürlüklerine ulaşmış mıdır? Bu konuda idari soruşturma açılmış mıdır?

* Şiddet uyguladığı iddia edilen okul müdürü hakkında herhangi bir işlem yapılmış mıdır?

* Öğretmenin görev yeri değişiklikleri ve son görevlendirme kararı hangi gerekçelerle alınmıştır? Bu karar cezalandırıcı/sürgün niteliğinde midir?

* Ulaşım, barınma ve güvenlik nedeniyle yaptığı başvurulara ne yanıt verilmiştir?

* Ölüm öncesi psikolojik destek, koruma veya görev yeri değişikliği talebi var mıdır?

* İdari incelemede mobbing, idari baskı ve çalışma koşullarının ölüm üzerindeki etkisi araştırılmakta mıdır?

* Son 5 yılda öğretmenlere yönelik mobbing, şiddet ve sürgün şikayetleri kaç tanedir? Kaçında idari soruşturma açılmıştır?

* Son 5 yılda öğretmen intiharları ve şüpheli ölümleriyle ilgili kaç idari inceleme yapılmıştır?

* Kadın öğretmenlerin kırsal bölgelerde güvenli çalışma koşulları için özel bir politika veya program var mıdır?"

Saha incelemeleri yapıldı

Ekiplerin yaptığı saha incelemelerinde; gerekli izin ve ruhsat süreçleri tamamlanmadan yerleştirilen, çevre ve görüntü kirliliğine neden olan reklam yapılarının kent estetiğini, ulaşım güvenliğini ve şehir siluetini olumsuz etkilediği belirlendi.

Özellikle park ve yeşil alanlar, kaldırımlar, refüjler, konut balkon mesafeleri, kamuya ait ortak kullanım alanları, imar planlarında yol olarak belirlenen alanlar ile karayolları kenarlarında bulunan uygunsuz reklam yapıları kayıt altına alındı.

Mülk sahiplerine bildirim yapıldı

Yapılan tespitlerin ardından ilgili mülk sahiplerine resmi yazıyla bildirimde bulunuldu. Gerekli yasal ve sözlü uyarıların ardından mevzuata aykırılığı devam eden reklam panolarına yönelik kaldırma işlemleri başlatıldı.

Bu kapsamda Kamışlo Bulvarı’nda 56 reklam panosu kaldırıldı. Silvan Yolu’nda çalışmalar devam ederken, Mardin, Elazığ ve Urfa bulvarlarında da denetim ve kaldırma işlemleri sürdürülüyor. Ana arterlerde yürütülen çalışmaların ardından kent içindeki uygulamalara da geçilecek.

Komisyon kararıyla işlem başlatıldı

Belediye bünyesinde oluşturulan ilgili komisyon tarafından; yürürlükteki mevzuata, imar planı kararlarına ve şehircilik ilkelerine aykırı şekilde yerleştirilen, can ve mal güvenliği açısından risk oluşturan, kamu alanlarının kullanımını engelleyen ve şehir siluetini bozan reklam panolarına yönelik düzeltme, kaldırma ve söküm işlemleri uygulanıyor.

İmar planlarında yol olarak görünen alanlar, karayolu koruma kuşakları ve yol kenarlarında ilgili kurumların izni olmaksızın gerçekleştirilen reklam, tanıtım ve benzeri yapılaşma faaliyetlerine izin verilmeyecek. Bu alanlarda tespit edilen mevzuata aykırı uygulamalar hakkında gerekli idari işlemler yapılacak.

Çalışmalar sürecek

Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı, şehir düzeninin korunması, yurttaşların ortak yaşam alanlarının daha güvenli, düzenli ve estetik hale getirilmesi, kamu alanlarının planlı kullanımının sağlanması ve ulaşım güvenliğinin temini amacıyla çalışmalarını sürdürecek.

Sosyalizm ve Demokrasi Araştırma Grubu adına Routledge Yayınları tarafından 1985’ten beri yayımlanan ve Amerikan Solu’nun en köklü akademik mecralarından biri olan Sosyalizm ve Demokrasi Dergisi; 2026’da yayımlanacak iki sayısında da Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne ilişkin katkılara yer verecek. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihli Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’na desteğini açıklayan derginin eski genel yayın yönetmenlerinden ekososyalist filozof Victor Wallis, Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı Uluslararası Destek Kampanyası Direktörü Mahir Sargın’a bir çağrı yaptı. Wallis, derginin Barış ve Demokratik Toplum Süreci ve Abdullah Öcalan’ın bilgi birikimi, paradigması hakkında uluslararası kamuoyunu bilgilendirmek istediğini belirtti. Bu temelde derginin 2026’da yayımlanacak ilk sayısında Mahir Sargın’ın İmralı Heyeti Üyesi Özgür Faik Erol’la gerçekleştirdiği “Sosyalizm’de Israr İnsan Olmakta Isrardır” başlıklı söyleşiye yer verilecek.

Derginin 2026’da yayımlanacak ikinci sayısında ise, Abdullah Öcalan’ın PKK’nin kendisini feshettiği 12’nci Kongre’sine sunduğu perspektif hakkında Mahir Sargın tarafından kaleme alınan felsefi ve siyasal bir inceleme yazısı ile Abdullah Öcalan’ın perspektif metninden bir seçki yer alacak.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu’nun konferans süreci devam ediyor. Hafta sonu gerçekleştirilen Demokratik Yerel Yönetimler Kadın Konferansı’nın ardından dün de “Demokratik yerel yönetimlerle komünal topluma” temalı Demokratik Yerel Yönetimler Konferansı süreci başladı. Konferansın bugün tamamlanması ve geniş kapsamlı bir tutum belgesinin yayımlanması bekleniyor.

YENİDEN YAPILANMA SÜRECİ

Edinilen bilgilere göre; konferansta tartışılan başlıkların başında yerel yönetimlerin yeniden yapılandırılması geliyor. Yerel yönetimlerin yeni dönemde toplumsal beklentileri karşılaması ve siyaseten kendisine yüklenen rol ve misyonu yerine getirebilmesi için yeniden yapılanma sürecini başlatması öngörülüyor.

Açıklanacak Tutum Belgesi ile de bu kamuoyuna duyurulacak. Yerel yönetimlerin ilkelerinden çalışma usül ve esaslarına, işe alımlardan çalışma politikalarına kadar birçok yeniliğin bu belgede yer alması bekleniyor.

EKOLOJİK PARADİGMA

Bu kapsamda “ekolojik paradigmanın güçlendirilmesi” temel hedef olacak. Buna dair her belediyede tarım müdürlükleri ya da birimleri kurulacak. Pasif müdürlükler ise aktifleştirilecek.

DİL VE KÜLTÜR ÇALIŞMALARI

Dil ve kültür çalışmaları kurumsal bir yapıya kavuşturulacak. Belediyeler bünyesinde ya Dil ve Kültür Dairesi Başkanlıkları yada ilgili birimler kurulacak.

KOMÜNAL EKONOMİ VE KOOPERATİFLER

Komünal ekonomi vazgeçilmez çalışmalardan olacak. Bu çalışma kapsamında Kooperatif Destek Merkezi hedefi bulunuyor. 20 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen “Komün ve Kooperatif Çalıştayı” sonucunda açığa çıkan kararlar da önümüzdeki dönemde bir bir hayata geçirilecek.

Yine toplumsal dayanışma ağları oluşturulacak, yoksulluk ve derinleşen ekonomik kriz koşullarında temel yaşam ihtiyaçlarına erişimde güçlük yaşayan birey ve ailelerle dayanışılacak.

Köy ve kırsal mahallelerde de bu kapsamda kimi çalışmalar öngörülüyor. Pilot köy ve mahallelerin belirlenmesi, örnek “Komünal Yaşam Alanı”nın planlanması hedefi bulunuyor.

LÜKS SEGMENT ARAÇLAR

Belediyelerde eşbaşkanların lüks segmentte araç kullanımının önüne geçilmesi de gündemdeki bir başka başlık. Yanı sıra eşbaşkan yardımcılarına, genel sekretere ve yardımcılarına, daire başkanlarına ve birim müdürlerine belediye mesai saatleri haricinde araç tahsis edilmemesinin karar altına alınması bekleniyor.

İŞE ALIMLARDA KURA SİSTEMİ

İşçi alımlarına dair de önemli bazı kararların alınacağı öğrenildi. Bu kapsamda işe alımlarda “kura sistemi” uygulaması getirilecek.

Yerel Yönetim Kurulu, belediye eşbaşkanları, il genel meclis üyeleri, belediye meclis üyeleri ve belediye yönetimlerinde yer alan isimlerin yakınları kesinlikle herhangi bir belediyede işe alınmayacak.

Fazla mesai ücretlerinin denetlenmesi de gündemde. Şeffaf, denetlenebilir ve hakkaniyetli esaslar çerçevesinde bu kapsamda bir kararlaşmaya gitmesi bekleniyor.

AKADEMİ ÇALIŞMASI

Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi noktasında bir akademi çalışması öngörülüyor. Ortak bir görüşün sağlanması halinde bu süreç en geç 1 yıl içerisinde tamamlanacak.

Yanı sıra bağımlılıkla mücadele, sağlıklı yaşam danışma merkezlerinin kurulması, gençlerin karar süreçlerine aktif katılmasının önünün açılması gibi hedefler bulunuyor.

MA / Azad Altay - Müjdat Can

- Bu zorlu bir yılda, Manisalıların acınızı kendi acısı gibi sahiplenmesi nasıl bir duygu?

NURCAN ZEYREK: Ferdi sadece benim eşim, çocuklarımın babası değil; Manisa’nın evladı, kardeşi, başkanıydı. O acı günden beri Manisa halkı bizi bir an bile yalnız bırakmadı. Sokakta yürürken gözündeki o samimi hüznü gördüğüm her bir hemşehrimiz, kapımızı çalan, dualarını esirgemeyen herkes acımıza ortak oldu. Bir kadının, bir annenin böylesi bir trajedinin ardından üç kızıyla dimdik ayakta kalabilmesi kolay değil. Ancak Manisa halkının ve tüm Ege’nin bu acıyı kendi acısı bilip bağrına basması, bize tarifsiz bir güç ve direnç verdi. Yalnız olmadığımızı hissetmek, Ferdi’nin sevgiyle ektiği tohumların ne kadar derine kök saldığını görmek, kızlarım ve benim için bu zorlu yılda en büyük teselli ve ayakta kalma sebebi oldu.

- İhmal iddiaları gündeme gelmişti ve kızınızın “Babamın kanını yerde bırakmayın” feryadı hepimizin hafızalarında...

Kızım Nehir’in o haykırışı, aslında sadece bir evladın can acısı değil, adalete olan sarsılmaz talebimizin de ilk çığlığıydı. Ferdi’nin aramızdan ayrılmasına neden olan o kazadaki ihmal iddialarının, adli sürecin her bir detayının sonuna kadar takipçisiyiz. Bilirkişi raporları ve hukuki süreç titizlikle devam ediyor; avukatlarımızla birlikte her aşamayı an be an izliyoruz. Bu dava da adalete olan inancımız tamdır ve bu inancı korumak, Ferdi’ye ve onun arkasında bıraktığı mirasa olan borcumuzdur. Hiç bir şüphenin karanlıkta kalmaması, sorumluların hak ettikleri cezayı alması için hukuki mücadelemizi son aşamaya kadar sürdüreceğiz.

- Ferdi Bey, Manisa'da 74 yıl sonra çok büyük bir siyasi değişime imza atarak koca bir şehrin umudu olmuştu. Görevde kaldığı o kısa ama son derece yoğun dönemde, onun Manisa için kurduğu en büyük hayal, tamamlamayı en çok istediği proje neydi?

Ferdi, Manisa’da sadece bir seçimi kazanmadı; 74 yıllık bir tıkanmışlığın önünü açarak bu şehrin üzerindeki ölü toprağını attı, insanların umudu oldu. Görev süresi kısa sürdü belki ama her gününü 24 saat değil, sanki 48 saatmiş gibi Manisa için yaşadı. En büyük hayali; çocukların yatağa aç girmediği, kadınların sosyal ve ekonomik hayatın tam merkezinde yer aldığı, adil ve üreten bir Manisa inşa etmekti. Özellikle kırsaldaki çocukların eğitimde fırsat eşitliğine sahip olması onun en hassas noktasıydı. "Bu şehrin her köşesine adalet ve refah gidecek" derdi. Onun yarım kalan o büyük vizyonunu, çocuklara ve kadınlara olan o büyük sevdasını yaşatmak adını taşıyan vakıf ile yaşatmak şu an bizim en büyük ödevimiz.

KIZLARINA SARILDIĞINDA...

- Dışarıdaki o güçlü siyasi figürün ötesinde; evde, kapı kapandığında Ferdi Bey nasıl bir eş ve nasıl bir babaydı? Nehir, Elif ve Zeynep'in babalarının yokluğunda gösterdikleri güçlü duruşu onun anısıyla nasıl bağdaştırıyorsunuz?

Ferdi meydanlarda ne kadar güçlü, kararlı ve coşkuluysa; evde, o kapı kapandığında da bir o kadar şefkatli, eğlenceli ve sevgi dolu bir eş ve babaydı. Kızlarına sarıldığında dünyayı unutan, onlarla arkadaş olan, her anlarında yanlarında hissettiren bir babaydı. Nehir, Elif ve Zeynep... Onlar Ferdi’nin en büyük gurur kaynağıydı. Bugün babalarının yokluğunda gösterdikleri o takdir edilesi, güçlü duruş, tamamen Ferdi’den aldıkları mayayla ilgili. Ferdi onlara dürüstlüğü, cesareti ve ne olursa olsun dik durmayı öğretti. Kızlarım içlerindeki acıyı, babalarının anısına yakışır bir asaletle ve sorumlulukla taşıyorlar. Onlara baktığımda Ferdi’nin bitmeyen enerjisini ve adalet duygusunu görüyorum.

- Acınız henüz çok tazeyken, vefatından sadece aylar sonra Ferdi Zeyrek Vakfını kurdunuz. Eğitim burs desteği yanı sıra özellikle "Dağ köylerinde yalın ayak gezen çocuklara ulaşmak" ve Darüşşafaka ile yapılan işbirliği mutabakatı en somut adımlarınız oldu. Bu projelerde şu an hangi aşamadasınız, başka projeleriniz olacak mı?

Ferdi’nin ardından oturup yas tutmak, onun mücadelesine haksızlık olurdu. Onun adını ve iyilik dolu kalbini yaşatmanın en doğru yolu, onun hayallerini hayata geçirmekti. Bu yüzden Ferdi Zeyrek Vakfı’nı kurduk. Darüşşafaka Cemiyeti ile yaptığımız işbirliği mutabakatı bizim için çok kıymetli; babasını kaybetmiş çocuklarımızın eğitimine can suyu oluyoruz. Dağ köylerindeki çocuklarımıza, "yalın ayak gezen o tek bir çocuğa bile" ulaşmak için ekiplerimiz sahada mekik dokuyor. Şu an burs programlarımız aktif, yüzlerce çocuğumuzun elinden tuttuk. Ancak durmayacağız; önümüzdeki dönemde kadın kooperatiflerini destekleyen, kadın istihdamını artırmaya yönelik projeleri ve sokaktaki can dostlarımız için kalıcı çözümler üreteceğimiz girişimleri de vakfımız çatısı altında hayata geçireceğiz. Ferdi’nin eli, vakfımız aracılığıyla her ihtiyaç sahibine dokunmaya devam edecek.

CUMHURİYET SEVDALISI

- CHP için verilen mutlak butlan kararı sonrası genel başkan Özgür Özel’i çiçeklerle karşıladınız. Ferdi Başkan hayatta olsaydı bu kararı nasıl karşılardı?

Ferdi, her şeyden önce hukukun üstünlüğüne, adalete ve parti içi demokrasiye sarsılmaz bir inanç besleyen bir cumhuriyet sevdalısıydı. Elbette ki hukuka ve yasalara açıkça aykırı olduğu hemen herkesçe kabul edilen böyle bir karardan sonra Genel Başkanımız Özgür Özel’i karşılamamız, ilerde muhakkak tesis edilecek adalete olan saygımızın hem de bu partinin birleştirici gücüne olan inancımızın bir ifadesidir. Ferdi hayatta olsaydı, elbette hukuka uygun olacak her kararı hukuk devleti ilkesi gereği memnuniyetle karşılardı.

- Özgür Özel, Ferdi Başkan ve Gülşah Başkan’ın aramızdan ayrılışları sonrasında bir dizi iddialarda bulunan kişilerin şu an CHP Genel Merkezi’nde olmasına dair suçlamalarda bulundu. Nasıl bu durumu nasıl karşıladınız?

Yaşadığımız kayıplar ve acılar bizim için siyaset üstü bir yerde olmakla birlikte Genel Başkanımız Özgür Özel’in bu konudaki hassasiyetini ve açıklamaları doğru ve yerinde tespitlerdir. Siyasi süreçler ve parti içi değerlendirmeler muhakkak kendi mecrasında yürür. Bizim odak noktamız her zaman Ferdi’nin aziz hatırasını korumak, onun adını temiz tutmak ve vakfımız aracılığıyla insanlara umut olmaktır. O da Ferdi Başkan’ın mirasına, anısına ve arkasında bıraktığı büyük sevgiye saygı gösterilmesidir.

‘FERDİ, ELİNDEN TUTTUĞUMUZ HER ÇOCUĞUN GÜLÜŞÜNDE’

- Bugün Ferdi Bey’in ardından onu anmak için bu satırları okuyan hemşehrilerinize, onu sevenlere ve tüm Türkiye’ye, onun yol arkadaşı ve eşi olarak vermek istediğiniz mesaj nedir?

Ferdi bu dünyaya sığmayacak kadar büyük bir kalbe ve vizyona sahipti. Giderken arkasında gözü yaşlı bir aile bıraktı ama aynı zamanda umudunu yeniden kazanmış koca bir şehir bıraktı. Tüm Türkiye’ye ve sevgili Manisalı hemşehrilerime mesajım şudur: Ferdi’yi sadece özlemle anmak yetmez; onun adalet yürüyüşünü, insana olan sevgisini ve bu şehir için kurduğu hayalleri yaşatmak zorundayız. Biz kızlarımla birlikte bu yola baş koyduk. Sizler de onun adını yaşatan vakfımıza, onun yarım bıraktığı sevgi projelerine sahip çıkarak bu yürüyüşte bize omuz verin. Ferdi Zeyrek ölmedi; o, elinden tuttuğumuz her çocuğun gülüşünde, hayatına dokunduğumuz her kadının gücünde yaşamaya devam ediyor. Bizi hiç yalnız bırakmadınız, minnettarım.

İran-İsrail geriliminin yol açtığı diplomatik ve ekonomik etkiler gündemde öne çıkarken, Çin-Rusya hattındaki rekabet de uluslararası basında tartışma konusu oldu. ABD’de ise göçmen gözaltı merkezlerindeki koşullar tekrar gündeme geldi.

ABD merkezli Axios ise bir haberine göre, iki İsrailli kaynak İsrail’in Nisan ayından bu yana İran’a yönelik en büyük saldırı dalgasına hazırlandığını ve Pazartesi günü onlarca hassas hedefin vurulmasını planladığını aktardı. ABD Başkanı Donald Trump’ın ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu arayarak saldırıları durdurmasının istediği belirtildi. Haberde ayrıca, Trump’ın Axios’a yaptığı açıklamada, “‘Bibi’ye (Netanyahu) ‘dikkatli olsan iyi edersin, yoksa yakında tek başına kalırsın’ dedim” ifadelerini kullandığı da aktarıldı. Aynı habere göre İsrailli kaynağın, görüşmede anlaşmazlıkların yaşandığını ancak görüşmenin ardından Netanyahu’nun üst düzey askeri komutanlarına, saldırı planlarını iptal etmelerini söylediği iddia edildi.

YENİ BİR GÜVENLİK HATTI

İran-İsrail geriliminin piyasa etkilerini ise İngiltere merkezli Reuters yansıttı. Buna göre, İsrail-İran arasındaki saldırıların durmasıyla birlikte petrol fiyatları, 5’i aşan yükselişin ardından kapanışta yaklaşık 1 dolar değer kazandı. Haberin devamında ise İran’ın Moskova Büyükelçisi’nin, boğazın açık olacağını ancak geçiş ücreti de dahil olmak üzere İran ve Umman tarafından belirlenecek şartlara tabi olacağını söylediği aktarıldı. İran devlet medyasına dayandırılan açıklamalarda da, İran Devrim Muhafızları Komutanı İsmail Kaani’nin, Hürmüz Boğazı’ndan Yemen açıklarındaki Babülmendep Boğazı’na ve Körfez’den Kızıldeniz’e kadar uzanan yeni bir güvenlik hattı oluşturulacağını söylediğine yer verildi.

ABD merkezli Associated Press (AP) ise ABD’li havayolu şirketlerinin Nisan ayında jet yakıtına 6 milyar dolardan fazla harcadığı, yıllık bazda ise yüzde 78 artış yaşandığını yazdı. Bu rakamların ise geçen yıl 3,5 milyar dolar olduğuna dikkat çekildi.

DENİZ TRAFİĞİ

ABD merkezli Bloomberg ise Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğe dikkat çekti. Gemi takip verilerine göre, Şubat ayı sonunda Katar’ın Fas Laffan ihracat tesisinde yükleme yapan Ai Daayen adlı LNG tankerinin, Umman’ın doğusunda Çin’e ilerlerken görüldüğü kaydedildi. Tankerin Haziran ayının bir kısmında konum sinyali yayınlamayı durdurduğuna dikkat çekildi.

ÇİN-RUSYA REKABETİ

Çin-Kuzey Kore görüşmesi ise gündemdeki yerini korudu. Görüşmenin Rusya ile bağlantısı uluslararası basında dikkat çekti. Konuya ilişkin ABD merkezli The Economist, “Çin ve Rusya, Kuzey Kore üzerinde daha fazla etki sahibi olmak için yarışıyor” başlığı attı. Haberde Çin’in ziyaretinin amaçlarından birinin, Kuzey Kore’nin Rusya’nın Ukrayna savaşına verdiği destek sonrası artan Rus etkisini dengelemek olduğuna işaret edildi. Aynı zamanda ABD’nin, Kuzey Kore’ye yönelik diplomatik girişimlerini arttırma ihtimalime karşın tekrar bölgedeki etkisini hissettirmek istemesi de gerekçelerin arasında sayıldı.

19 GÖÇMEN GÖZALTINDA YAŞAMINI YİTİRDİ

AP ayrıca bir diğer haberinde ise ABD’nin Louisiana eyaletinde bulunan Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) göçmen gözaltı merkezinde bir göçmenin daha yaşamını yitirdiğini bildirdi. Haberde bu olayın, iki aydan kısa sürede yaşamını yitiren ikinci tutuklu olduğu vurgulandı. Hayatını kaybeden 43 yaşındaki Gürcistan’lı Mamuka Artmeladze’nin ise ölüm nedeninin henüz netleşmediği aktarıldı. Aynı merkezde 11 Nisan’da 49 yaşındaki Alejandro Cabrera Clemente’nin de rahatsızlandığı ve Artmeladze ile aynı hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybettiği ifade edildi. Bu gelişmelerin ise, ICE gözaltı merkezlerinde tutulan kişilere yönelik tıbbi ihmal ve insanlık dışı koşulların incelendiği bir dönemde yaşandığına dikkat çekildi. Habere göre geçen hafta bir denetim merkezine ilişkin raporda da çevre sağlığı ve güvenliği, yemek hizmetleri, görevlilerin güç kullanımı, tıbbi bakım ve birçok alanda çeşitli ihlaller tespit edildiği bildirildi. Ayrıca ICE gözetiminde yaşamını yitiren tutuklu sayısının yıl başından bu yana 19’a yükseldiği belirtildi.

Araştırmacılar, her "günde beş porsiyon" seçeneğinin kalbe aynı oranda fayda sağlamadığını, bu nedenle insanların diyetlerinde flavanol adı verilen önemli besin maddelerine yoğunlaşmaları gerektiğini belirtiyor.

Yaban mersini, erik, böğürtlen, bakla ve kiraz tüketmek ve bunları yeşil çay ile desteklemek, bu eksikliği gidermenin ideal bir yolu olabilir.

ABD ve İngiltere'den 30.000 kişi üzerinde yapılan bir araştırmada, düzenli olarak günde beş porsiyon meyve ve sebze yiyen bazı kişilerde bile, bu bileşenlerin genellikle yetersiz olduğu görüldü.

Diğer uzmanlar ise daha temkinli yaklaşıyor ve flavanol düzeylerini artırmanın kalp sorunlarını önleyip önlemeyeceğinin belirsiz olduğunu söylüyor.

Food and Function dergisinde yayımlanan yeni araştırmaya göre, insanların yüzde 20'ye yakını günlük yeterli miktarda (500 mg) flavanol alıyor.

Belirli gıdalarda bulunan bu antioksidanların, iltihabı azaltarak kalp sağlığını, dolaşımı ve damar esnekliğini destekleyebileceği belirtiliyor.

Çalışma, insanların beslenmelerini izledi ve katılımcıların idrarındaki biyobelirteçleri takip etti.

Araştırmayı yöneten Dr Javier Ottaviani, gıda alımında bazı basit değişikliklere gitmenin bu yararlı bileşiklerin emilimi konusunda "gerçek bir fark yaratabileceğini" söyledi.

"Çoğu insan bol miktarda meyve ve sebze yemenin bunu karşıladığını varsayıyor, ancak bu araştırma, yaptığınız belirli seçimlerin toplam miktardan çok daha önemli olduğunu gösteriyor" diyor.

Reading Üniversitesi'nden araştırmacı Prof Gunter Kuhnle, günde beş porsiyon ilkesinin hâlâ doğru olduğunu, ancak hangi beş porsiyon olduğu konusunda daha dikkatli düşünmemiz gerekebileceğini söyledi.

"Farklı meyve ve sebzeler vitamin ve minerallerin ötesinde çok farklı besinsel faydalar sunuyor.

"Bu bileşikler hakkında daha fazla bilgi edindikçe, beslenme kılavuzunu daha spesifik ve daha etkili hale getirme fırsatı doğar."

ABD Beslenme ve Diyetetik Akademisi'ne göre günde yaklaşık 500 mg flavanol kalp sağlığı için faydalı görünüyor.

Araştırmacıların testlerine göre porsiyon başına daha yüksek flavanol içeren gıdalar ve içerdikleri flavanol miktarı şöyle:

• erik (bir kutu) - 450 mg
• kızılcık (bir kutu) - 300 mg
• böğürtlen (bir kutu) - 250 mg
• yeşil çay (250 ml bir fincan) - 200 mg
• bakla (küçük bir avuç) - 140 mg
• kiraz (bir kutu) - 130 mg
• elma (bir orta boy, kabuğuyla) - 110 mg
• çilek (bir kutu) - 90 mg
• yaban mersini (bir kutu) - 80 mg
• pinto fasulyesi (iki yemek kaşığı) - 70 mg

Araştırmacılar, kakao flavanol takviyelerini inceleyen çikolata şirketi Mars Inc ile flavanol çalışmaları yürütüyor.

British Heart Foundation (BHF - Britanya Kalp Vakfı), ticari çikolatadaki - ve diğer gıdalardaki - flavanol miktarının oldukça değişken olduğunu söylüyor.

İyi bir flavanol kaynağı olan bitter çikolata daha fazla kakao ve daha az şeker içeriyor ve genellikle sütlü çikolataya göre daha sağlıklı bir seçenek olarak görülüyor.

İki veya üç kare bitter çikolata 22-73 mg arasında flavanol içerebilirken, aynı miktar sütlü çikolata sadece 3-7 mg içeriyor.

Glasgow Üniversitesi'nden kalp uzmanı Prof Naveed Sattar, bazı küçük araştırmaların tansiyon üzerinde olumlu etkiler gösterdiğini, ancak kalp hastalığı sonuçlarında gerçek bir azalma olduğuna dair henüz kesin kanıt bulunmadığını söyledi.

Sattar'a göre kalp krizi ve felç gibi kardiyovasküler [kalp ve damar sağlığıyla ilgili] sorunları azaltmanın bir yolu olarak önerilebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.

King's College London'dan beslenme uzmanı Prof Ana Rodriguez-Mateos, meyve ve sebzelerdeki flavanol düzeylerinin, lif içeriğinde olduğu gibi, büyük farklılıklar gösterebildiğini ve bunun daha fazla incelenmesi gerektiğini söyledi.

BHF'den Dell Stanford, farklı ürünlerdeki flavanol miktarının gıdanın yetiştiği yer, iklim, olgunluk düzeyi, nasıl saklandığı veya işlendiği ve ayrıca onu tüketen kişiye bağlı olduğunu söyledi.

"Küçük miktarlar doğrudan emilir. Bağırsak bakterilerimiz flavanolleri vücudun kullanabileceği formlara parçalamaya yardımcı olur, ancak herkesin bağırsak bakterileri farklıdır, bu nedenle insanların flavanollerden elde ettiği faydalar da değişebilir."

BHF ve British Nutrition Foundation'a (Britanya Beslenme Vakfı) göre, kalp sağlığını desteklemenin en iyi yolu, çok çeşitli meyve ve sebzeleri içeren dengeli bir beslenme yaklaşımını uygulamak.

Demokratik Kurumlar Platformu, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü talebiyle “Özgür Önderlikle demokratik topluma” şiarlarıyla gerçekleştirecek olan “Özgürlük Mitingi”nin deklarasyonunu Sümerpark’ta açıkladı. Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanları Çiğdem Kılıçgün Uçar, Keskin Bayındır ile Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, il, ilçe belediye eşbaşkanlarının yanı sıra çok sayıda siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisinin katıldığı açıklamada, Abdullah Öcalan’ın fotoğrafı açıldı. Açıklamada, “Bijî Serok Apo” sloganı atıldı.

DEM Parti Gençlik Meclisi üyesi Arjin Batur, “Barışa daha yakınız, demokratik toplumu inşa etmek için halkımızla birlikte 27 Haziran’da Wan ve Mersin, 28 Haziran’da ise İstanbul ve Amed’de miting düzenlenecek” aktarımında bulundu.

Özgür Kadın Hareketi (Tevgera Jinen Azad-TJA) aktivisti Çimen Fidan, Ortadoğu üzerinde, Kürdistan topraklarında yıllardır “işgalciler” tarafından savaş ve çatışmanın yürütüldüğüne dikkat çekti. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın buna karşı bir mücadele başlattığını dile getiren Çimen Fidan, “Yaklaşık 50 yıldır süren bu mücadelede gençler, kadınlar büyük bedeler verdi. Ağır bedeller verildi; Kürt dili, Kürt varlığı, Kürdistan varlığının inkarı olduğu için bu mücadele yürütüldü. Bedeller çok büyüktü ama kazanımlarda o kadar büyüktü. Eşit yaşam için, kadın kimliği, Kürt kimliği için kadınlar bu mücadelede yerini aldı. Önder Apo’nun felsefesi kadın mücadelesinin yolunu her zaman aydınlattı, güç verdi” diye konuştu.

‘ARTIK FİZİKİ ÖZGÜRLÜK SAĞLANMALI’

Abdullah Öcalan şahsında 27 yıldır Kürt halkı üzerinde tecrit yürütüldüğünü sözlerine ekleyen Fidan Çimen, Abdullah Öcalan tarafından 27 Şubat’ta gerçekleştirilen Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dikkat çekerek, “Onurlu barışı için süreci başlattığı zaman kadınlar, ‘Bunun öncülüğünü yapacağız’ dedi. Bu süreçte Sayın Öcalan baş müzakereci. Artık fiziki özgürlüğü sağlanmalı; halkların, kadınların içinde bu mücadeleyi birlikte yürütmeliyiz. Bunun içinde 4 yerde miting yapacağız. Özgürlük, barış birlik için miting alanlarını dolduracağız. Onurlu barış için, demokratik toplum için kadınlar olarak öncülük edip, o alanları dolduracağız. Önder Apo’nun fiziki özgürlüğü bir an önce sağlanması için kadınlar olarak miting alanlarını dolduracağız. Nasıl ki şimdiye kadar bu sürecin öncülüğünü yaptık, başarıya ulaşana kadar öncülük etmeye devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

Demokratik Kurumlar Platformu, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü talebiyle “Demokratik toplumla özgürlüğe” şiarıyla gerçekleştirecekleri “Özgürlük Mitingi”nin deklarasyonunu açıkladı. Deklarasyon açıklamasında konuşan Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Çiğdem Çiğdem Kılıçgün Uçar, sözlerine katledilen Gazeteci Hafız Akdemir’i anarak başladı.

Bu topraklarda en çok Kürt halkının kültürü, dili, inancının tanınmadığını söyleyen Çiğdem Kılıçgün Uçar, “Öncelikle konuşmak istediğimiz konu devletin doğru söz kurması. 'terör' meselesi diyorlar. Mesele 'terör'değil, mesele Kürt sorunu, tanınma, barışın nasıl tesis edileceği. Biz biliyoruz ki özgürlük, barış önemli bir iş ama biz 50 yıldır yolumuzdan vazgeçmedik. Her yerde barış, özgürlük için elimizden ne geliyorsa onu yapacağımızı söyledik. Dünya üzerinde Fransa ne yaptı? Cezayir sorunu çözdü, İngiltere zulmünü kabul etti, Galler sorunun çözdü, Güney Afrika'da beyazların siyahlar üzerindeki zulümleri çözüldü. Biz de bugün diyoruz ki, devlet, siyaset, muhalefet görüyor ki bu memlekette öyle bir ağır söz var ki çözümü nasıl yapacaksak konuşalım” dedi.

Şu ana kadar iktidar ve tekçi rejimin inanç ve kimlikte teklik yarattığını söyleyen Çiğdem Kılıçgün Uçar, “27 Şubat'ta Abdullah Öcalan'ın çağrısı bunu yıktı. Tecrit uyguluyorlar. Kimsenin İmralı’ya gitmesine izin vermiyorlar. Başkan Öcalan'ın sesinin yüksek şekilde dışarı çıkmasını istemiyorlar. Ama bilsinler ki Rojava mücadelesinde Başkan Öcalan'ın paradigması ve sesi var. Bakur'da Başkan Öcalan'ın önderliği var. Başur'da yürütülen ulusal birlikte Başkan Öcalan'ın önderliği var. Rojhilatta siyasi partilerin ittifakında Başkan Öcalan'ın emeği var. Sadece Kürtler üzerinde değil diğer halklar üzerinde de Başkan Öcalan'ın emeği var ve bugün herkes onun paradigmasını konuşuyor. Bu memleketteki herkes barış ve özgürlükten yana tek bir söz var, o da Başkan Öcalan'ın sözü. Siz hiç biliyor musunuz barış ve özgürlük için diğer partiler iyi bir söz kurmuş. Bizim tek kalmamızı istiyorlar. Ama ne tekiz ne de savunmasızız. Bugün bu fikir bizim elimizle özgür olacak. Kürtlerin statüsü sadece kimlik ve dil statüsü değil” diye konuştu.

Kürtlerin statüsünün aynı zaman Abdullah Öcalan’ın statüsü olduğunu söyleyen Çiğdem Kılıçgün Uçar, “Biz Başkan Öcalan özgür olsun, hem barış hem özgürlük tesis edilsin istiyoruz. 27 Haziran’da İstanbul, Amed, Wan ve Mersin’de dört miting yapacağız . Elimizden ne geliyorsa o güne kadar çalışmalıyız. Öyle bir çalışalım ki bir ay sonra Önderlik yanımıza gelecek şekilde çalışalım” diye konuştu.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Demokratik Kurumlar Platformu tarafından Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü talebiyle “Özgür Önderlikle demokratik topluma” şiarlarıyla gerçekleştirecek olan “Özgürlük Mitingi”nin deklarasyonunda konuştu. Ortadoğu’da yaşanan gelişmelere dikkat çeken Bakırhan, Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yapmış olduğu Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’nın dünyada süren krizlerin çıkışının yanıtı olduğunu belirtti.

‘SAMİMİYET BEKLİYORUZ’

Bakırhan, “Ortadoğu’daki gelişmeler bizim güvenliğimizi etkiliyorsa, gelişmelerin ülkemizin sıçramasını istemiyorsak, kendi barışımızı birlikte demokratik bir zeminde sağlamamız gerekiyor. Dolayısıyla çağrı tarihi önemdedir, çok kıymetlidir. Hem Türkiye’nin demokratik sorunlarını çözmesi için fırsattır hem de Kürt sorunun çözümünü sağlamak için aralanmış bir eşiktir. 20 aydır bir türlü adım atamadık. Tek taraflı atılan adımlar var ama bu konuda hem Meclis hazırlamış olduğu rapora uygun adım atmış değil. Bu süreç başlarken, ‘Çözemedik hiçbir sorun kalmayacak’ diyen iktidar 20 aydır bekliyor. Madem bu kadar tarihi bir fırsat var, onun için kalıcı, onurlu bir barış için kimin üzerine ne düşüyorsa gerekenleri bir an önce yapması gerekiyor. Atılması gereken adımların atılması için toplandık. Sayın Öcalan madem Kürt meselesinin çözümünün yegane aktörü, o zaman yaşam koşulu, çalışma koşullarını hazırlayın ki; topluma size, bize yanıtını bir türlü veremediğimi ama yanıtı çok basit olan adımların niye atılmadığını iyi bilsin. Demokratik gelecek; disiplin, samimiyet ister. Her bir aktörün ayrı ayrı konuşma ve değerlendirme yapmasını bu süreç kaldırmaz. Biz samimi olduğumuzu 7’den 70’e ortaya koyduk. Şimdi bir samimiyet bekliyoruz. Türkiye’nin demokrasisini, ortak geleceğimizi ilgilendiren bu meseleyle ilgili bir yasa çıkmasının önündeki engel nedir? Sayın Kurtulmuş size soruyoruz. Hani, ‘Konuşmayacağımız, çözemeyeceğimiz tek bir şey yoktur’ diyen sizlere sesleniyorum. Türkiye ve Kürt kentlerinden seçilen arkadaşlarımızla buradayız, evlatlarını yitiren Barış Anneleri’yle buradayız, bu sorundan kaynaklı işlerinden olan KHK’li yoldaşlarla buradayız, geleceğimiz olan gençlerle bir aradayız. Bugüne kadar 2 bin 500 tane toplantı yaptık. İşte samimiyet budur. Topluma gidip barışın ne kadar kıymetli olduğunu anlatmak en büyük samimiyettir. Şimdi samimi olması gerekenlere de bir an önce kalıcı adımları atması gerektiği çağrısını yapıyoruz” şeklinde konuştu.

Bakırhan, “Biz sadece Sayın Öcalan’ın fiziki özgürlüğünü istemiyoruz; onunla birlikte adalet, özgürlük olsun, eko-kırım dursun, Türkiye’de yaşayan bütün halkların eşitçe, özgürce, kardeşçe, bir arada yaşamasını istiyoruz. Bu toplumda yaşayan herkesin eşit yurttaş olmasını istiyoruz. O yüzden yapacağımız mitingler sadece Sayın Öcalan’ın fiziki özgürlüğü için değil, onurlu barış için bir araya geleceğimiz tarihi mitinglerdir. Kadınları, gençleri, Arapları, Alevleri, bütün halkları ve inançları miting alanına davet ediyoruz” dedi.

‘BARIŞ İÇİN KATKI SUNMAMIZ GEREKİYOR’

Bakırhan, tüm halklara çağrı yaptığı konuşmasını şöyle tamamladı: “Sayın Öcalan ve partisi üzerine düşeni yaptı. Şimdi bizler, gençler, kadınlar, kurumlar olarak mitingde bir araya gelerek barışı ne kadar istediğimizi haykırmaya çalışacağız. Demokratik toplum ve özgürlük mitingleri yapacağız. O mitinglerin yüzbinlerle geçmesi için herkesi çalışma alanlarına bekliyorum. İstanbul’da bir buçuk milyonla Newroz’u kutlayan onurlu halklarımızı miting alanına bekliyoruz. Barış için bizim de katkı ve destek sunmamız gerekiyor. Biz bu topraklarda çatışmanın, şiddetin can ve mal kaybının ne olduğunu çok iyi biliyoruz. İyi biliyoruz ki barışın kaybedeni yoktur. Gençlerimizi, kadınları, halklarımızı o barış meydanlarına davet ediyorum. Mitinglerimizin barışa, demokrasiye, onurlu bir yaşama, eşit yurttaşlığa, demokratik cumhuriyete vesile olmasını diliyorum.”

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu'nun ÇandAmed Kongre Merkezi’nde “Komün belediyedir, belediye komündür” şiarıyla gerçekleştirdiği konferansta Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın mesajı da okundu.

Yerine kayyım atanan Mêrdîn Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Devrim Demir'in Kürtçe okuduğu mesaj şöyle:

"DEM Parti Yerel Yönetimler Konferansı’nın tüm delegasyon ve katılımcılarına;

Tarihin büyük bir bölümünde toplumda yönetim olgusu yerele, yerindeye; diğer bir ifadeyle kendi kendini yönetmeye dayalıydı. Hatta devlet geleneğinde dahi ağırlıklı olarak yerel yönetimler kural, merkezi iktidar ise istisnaydı. Geçerli olan hukuk, yerelin ve bölgenin hukukuydu. Bu geleneği, son iki yüz yıllık kapitalist modernitenin homojen-tekçi-katı merkeziyetçi ulus devlet modeli bozdu. Bütün sorunların ve çözümsüzlüklerin de ana kaynağı, bu modeli dayatmak ve dünyaya giydirmek oldu.

İki dünya savaşıyla, bu anlayışı doğuran Avrupa ülkeleri başta olmak üzere tüm dünya, faşizmin yol açtığı acıları iliklerine kadar yaşadı, yaşıyor. 1950’lerden itibaren yerelin, bölgenin, milliyet ve kültürün hukuku, sınırlı da olsa yeniden tanımlandı ve demokratik anayasalara geçildi. Avrupa Birliği ülkelerinin kabul ederek onayladığı 'Yerel Yönetimler Özerklik Şartı' da bu sürecin bir devamıdır. Yerel demokrasiye dönüş ülkelerin kurtuluşu, toplumların nefesi olmuştur.

Türkiye’nin rolünün başat olduğu Ortadoğu’da yerel ve bölgesel olana demokratik ifade şansı tanınırsa, sorunların büyük bir kısmı daha kolay aşılacaktır. Özellikle yerel demokrasi üzerindeki çekincenin kaldırılması, Türkiye’yi ikinci yüzyılda bölgede güçlü kılabilir. Demokratik çözüme duyarlı; hem toplumlar hem de devletler için yeniden yapılanma şarttır. Çağın genel akışı da ihtiyacı da merkeziyetçiliği azaltmak, yereli çoğaltmak yönündedir. Akıntıya karşı kürek çekmek, direnmek var olan siyasi, ekonomik, ekolojik krizi daha da derinleştirmektir. Nitekim bir asır böyle heba olmuştur ve herkese kaybettirmiştir.

Antidemokratik merkezi yapıların kendiliğinden dönüşeceğini bekleme yanılgısına düşmemek gerekir. Süreklilik kazanmış demokratik yerel ve kültürel yapıların örgütlü mücadelesi, dönüşümleri hızlandırmada belirleyici olmuştur. Yerel demokrasi ve demokratik anayasalar da böylesi mücadeleler sonucu geliştirilmiştir.

YEREL DEMOKRASİ ÇÖZÜMÜN FORMÜLÜDÜR

'Yerel demokrasi ve demokratik anayasa' formülü, Kürt sorununun barışçıl ve demokratik çözümünün de formülüdür. Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde geliştirmeye çalıştığımız demokratik entegrasyonunun şah damarı da yerel demokrasidir. Demokratik entegrasyon ancak yerel demokrasiyle anlamını bulabilir. Son yıllarda uygulanan kayyım politikasının kaynağında da yerel demokrasinin olmayışı yatar. Demokrasinin bu denli kolayca inkar edilebildiği bir ülkede, hiçbir sorun çözülemez ve çözülemediği de ortadadır.

Kürt sorunu yerel yönetim düzeyinde çözüm aşamasına gelmiştir. Sadece Kürt sorunu bağlamında değil, bir bütün olarak Türkiye için mevcut yerel yönetim sorunlarını aşmanın yolu, güçlü yerel demokrasiden geçer. Yerel demokrasinin hukuk çerçevesinde güvence altına alınması en gerçekçi ve tek çözüm formülüdür. Suriye, Irak ve İran için de gerekli olan, yerel demokrasinin tam ve eksiksiz olarak uygulanmasıdır. Tüm olumsuzlukların panzehiri demokratik siyaset ve yerel demokrasidir. Demokratik topluma ancak böyle ulaşmak mümkündür.

Yerel demokrasinin geliştirilmesinde yerel yönetimlerin rolü belirleyici ve öncüldür. Demokrasinin de demokratik komünün de ilk ayağı yereldir. Demokratik komünal halk belediyeciliğinin geliştirilmesi, bu yolda ön açıcıdır. Bunun için merkeze, iktidara ve tekelciliğe değil, halka dayalı alternatif sosyal, ekonomik, ekolojik modeller geliştirilmelidir. Yerel yönetimlerin en büyük sermayesi halktır; halkın emeği birleştirilirse altından kalkılmayacak hiçbir sorun yoktur.

Demokratik belediyecilik anlayışı geliştirilmelidir. Demokratik belediyecilik hareketi, geniş toplumsal bir ağ halinde köy-mahalle komünlerinden kooperatiflere, sivil toplum örgütlerinden insan hakları kuruluşlarına, kadın özgürlüğü mücadelesinden çocuk ve hayvan hakları savunucularına, gençlikten ekolojistlere kadar her yerde demokratik toplum örgütlenmesini sağlamalıdır. Kadınlar başta olmak üzere çocuk, gençlik, eğitim, dil, kültür, sanat, sağlık, ekonomi ve ekoloji çalışmalarına ağırlık verilmelidir. Üretim alanları artırılmalı, her geçen gün daha da büyüyen işsizliğe çözüm olunmalıdır. Kadınlar öncülüğünde yeni yaşam alanları örülmelidir.

BELEDİYECİLİK KÜÇÜK DEVLETÇİLİK DEĞİLDİR

Halkın yönetime katılımı ve bütün kararlara dahil edilmesi esas alınmalıdır. Kent Konseyleri, Kent Meclisleri kurulabilir; yurttaşlar burada toplanıp, her türlü ekonomik, sosyal sorunlarını tartışabilir ve kararlar alabilir. Demokratik halk belediyeciliği geliştirilirse, halk belediyesine sahip çıkar; kolay kolay da kayyım atamaları gibi antidemokratik yönelimler de gelişemez.

Belediyecilik küçük devletçilik değildir. Ama uygulanan sistem mikro devlettir. Hem felsefi hem de pratik olarak bu fikirden kurtulmalıdır. Belediyeler, bir mikro devlet değil, komündür. Avrupa’da belediyenin temeli komündür. Kürtlerde de 'kombûn'dur; kökeni binlerce yıl öncesine dayanmaktadır ve bu topraklardan Avrupa’ya uzanmaktadır.

Devlet makro düşünür ve yaklaşır, komün ise mikro çözümler üretir; ikisi arasında diyalog, müzakere ve bir rekabet olur ama çatışma olmaz. Böylece sivil toplum işlevselleşir, gerçek kültürel, sosyal, ekonomik kurumlara dönüşürler. Tüm bunların zemini ve imkanı olan belediyelerde komün ruhu geliştirilmeli ve tüm çalışmalar bu ruhla yürütülmelidir. Salt tartışma yetmemektedir, artık inşa etme ve uygulama zamanıdır.

Barış ve Demokratik Toplum Manifestosu’nda sınıf yerine komün koyduk, yoğun tartışmalar yürütüldü. Biz ne sınıfı ne de devleti inkar ediyoruz. Ama devlet ur gibi büyüyor. Devletle komün sentezimiz; donmuş, büyük gerginliğe yol açan, anlamsız savaşlara ve sınıfçılığın aşırı idealize edilmesine yanıt olarak gelişiyor. Ve giderek esnetiyoruz bunu. Bunun panzeri, komün devlet ilişkisini demokratik bir mücadele ve rekabete dönüştürmektir. Suriye’de son dönemde yapılmak istenen bu açıdan önemlidir; Irak’ta da bunu uygulamak gerekir. Kerkük’te Türkmen bir valinin seçilmesi örnektir; Türkmenler burada mikro bir devlet değil, kendilerinin içeriğini belirlediği bir komün olabilir.

Yerel demokrasi zihni ve önemiyle belediyeler yönetilmelidir; küçük kırtasiyeci akılla belediyeler yönetilmemelidir. Temizlikten ucuz üretime, eğitimden sağlığa, ulaşımdan ekolojiye kadar kentlerin tüm ihtiyaçlarına komün anlayışıyla çareler bulunabilir. Yeter ki 'belediyeler komündür' anlayışıyla hareket edilsin ve bunun gereği yapılsın.

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde yerel yönetimlerde, belediyelerde başarılı olmak yeni gelişmelere yol açacak; demokratik müzakere konumuna, zeminine daha fazla güç sunacaktır. Bu süreci geliştirecek bir ciddiyetle demokratik halkçı belediyeciliği pratikleştirme çalışmalarında yer alan herkese başarılar diliyorum. Yerel Yönetimler Konferansı’nın da başarılı geçmesini diler, bitmeyen selam ve sevgilerimi sunarım.

24.05.2026

Abdullah ÖCALAN

İmralı Adası"

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu'nun ÇandAmed Kongre Merkezi’nde “Komün belediyedir, belediye komündür” şiarıyla gerçekleştirdiği iki günlük konferans başladı. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan'ın yanı sıra Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanları Keskin Bayındır ve Çiğdem Kılıçgün Uçar ile çok sayıda siyasetçi konferansa katıldı.

'ELEŞTİRİLER GELECEĞİMİZİ AYDINLATIYOR'

Konferans saygı duruşuyla başladı. Yerel yönetimler mücadelesi ve kayyım uygulamalarını içeren sinevizyon gösteriminin ardından konferans divanı adına konuşan DEM Parti Yerel Yönetimlerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Rüştü Tiryaki, Ortadoğu tarihinin yeniden yazıldığı kritik bir dönemde konferansı gerçekleştirdiklerini söyledi.

Tiryaki, komünal toplumun oluşturulmasında yerel yönetimlerin önemine işaret ederek, "Bütün dünya belediye derken komün, komün derken de belediyeleri anlıyor. Biz de bunu yaşama geçirmek için çaba içerisindeyiz. 27 yıllık bir yerel yönetim deneyimi var. Bunun 17 yılını çok önemli işlere imza atarak geçirdik. Hem bu ülkeye hem dünyaya örnek olacak işler yaptık. 15 Temmuz darbe girişiminden sonra 3 kez yerel yönetimlerimiz engellenmiş olsa da çok dilliği, eşbaşkanlığı, eşit temsiliyeti ilk kez hayata geçirdik. Ekoloji konusunda olağanüstü işler yaptık. Halkımızın belediyelerimizin çalışmalarına dönük eleştirileri olduğunu biliyoruz. Biz bu eleştirileri geleceğimizi aydınlatan meşaleler olarak görüyoruz. Bunların başımızın üstünde yeri var. Bu konferansları da bu eleştirilerin çözüm yeri olarak görüyoruz. 4 günlük konferans sonrası sonuçları halkımızla paylaşacağız" diye konuştu.

BAKIRHAN: DEMOKRATİKLEŞMEYLE SORUNLAR AŞILIR

Eş Genel Başkan Tuncer Bakırhan ise, Türkiye’nin krizli bir dönemlerden birinden geçtiğine işaret ederek, "Bir türlü düzelmedi. İktidara gelen muhalefetle hesaplaşıyor. O kadar haksızlık, hukuksuzluk çıkıyor ki bunu örtmek zorlaşıyor. Biz artık partilerin kapılarına TOMA’lar değil, özgür siyasetin gelmesi gerektiğini söylüyoruz. Söylüyoruz ama iktidar bildiğini okuyor. Türkiye için güçlü demokrasiye, Kürtler için onurlu barışa ihtiyaç var. Bu iktidarın bunların yolunu açması gerektiğini Amed’den bir kez daha söylüyoruz” dedi.

Demokratik entegrasyon sürecinin yürütüldüğünü söyleyen Bakırhan, "Kürtler 100 yıl sonra demokratik bir şekilde, cumhuriyeti demokratikleştirerek, entegre olmak istiyor. Bunun önündeki engelleri iziliyoruz ama mücadelemiz devam ediyor. Türkiye kronikleşmiş sorunları bu yol ve yöntemlerle aşabilir. Bir taraftan yasal adımları bir taraftan da demokratik adımları atarak Türkiye bu kronikleşmiş sorunları aşabilir” şeklinde konuştu.

'ADIM ATILMALI'

Tutsak siyasetçilerin durumu ve kayyım uygulamalarına dikkati çeken Bakırhan, "Bir an önce AİHM kararları uygulanması ve kayyım gaspının ortadan kaldırılması gerektiğini belirtmek istiyorum. Devlet sadece demokrasiye engel değil, halkın hak ve özgürlüklerini de engelliyor. Bir yüzyıl daha bu katı, tekçi, merkeziyetçi sistemle yol alınamayacağını belirtmek istiyorum. Bu yüzyıl Demokratik Cumhuriyet yüzyılıdır. Sayın Abdullah Öcalan da bunu söyledi. Demokratikleşme ile Barış ve Demokratik Toplum Süreci noktasında adımların atılması gerekiyor” diye konuştu.

YEREL YÖNETİMLER ÖZERKLİK ŞARTI ÇAĞRISI

İktidardan herhangi bir imtiyaz beklemediklerini vurgulayan Bakırhan, iktidarın bölgedeki ayrımcı politikalardan ve muhalefetin hizmetlerini engelleyen durumdan vazgeçmesi gerektiğini kaydetti. Bakırhan, "Bütün eleştirilere rağmen belediyelerimizin çalışmalarını yaptığını söylemek istiyorum. Yeterli mi; değil. Üzerine daha fazla koymak gerekiyor. Yaptıklarımızı değil, yapamadıklarımızı bu toplantıda dile getirmeliyiz. Buradan ortak akıl ortaya çıkaralım. Eleştirilerden rahatsız olmamalı, eleştirileri makul bir şekilde karşılamak gerekiyor. Ne kadar zor ve gerçekçi olmayan durumlar varsa izah etmek gerekiyor. Yapıcı eleştirilerin de bizi büyüteceğini belirtiyorum. Ankara'da merkezileşen bir yönetim var, onunla karşı karşıyayız. Ne yerel demokrasinin güçlenmesi için bir şey yapıyorlar, ne de yereli esas alıyorlar. Yerel yönetimlerin gelişmemesi Türkiye’nin bu kronikleşmiş sorunlardan çıkmasının yoludur. Yeni dönemde iktidarın hazırlayacağı bütün yasalar yerel yönetimleri esas alarak hayata geçirilmelidir. Yine Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı var. Aslında mücadelesini yürüttüğümüz bir içeriğe sahip. Türkiye buna çekince koymuş. Bu konferans aracılığıyla bir çağrı daha yapmak gerekiyor; bu çekinceyi kaldırmalıyız, kaldırmakla da yetinmeyerek bunun gereğini yapan sözler verilmelidir. Yerel demokrasiden uzaklaştığımız müddetçe Türkiye krizden ve kaostan kurtulamıyor. Bu konferansında Türkiye’nin içinde bulunduğu krizleri çözme noktasında, sorunların çözümüne konferansın sağlayacağına inanıyorum. Yüz yıldır ihmal edilmiş, bilerek hizmetsizliğe, yoksulluğa karşı karşıya bırakılmış bu coğrafyada hala belediyelerimiz hizmet üretiyorsa bu bizim ne kadar inançlı iş yapma iradesini gösterdiğini belirtmek istiyorum. Sorunlarımızı açıkça ortaya koyalım ki beraber çözüm bulalım. Konferansın Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne katkı sunmasını diliyorum" ifadelerini kullandı.

Konferans basına kapalı bir şekilde devam ediyor.

Eski Başbakan Yardımcısı, Dışişleri Bakanı ve SHP Genel Başkanı Murat Karayalçın Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.

- Butlan kararı olduğu sürece yeni parti veya olası baskın seçim için seçime girme yeterliliği olan bir partiye katılma gündemde olacak. Siz 90’larda yaşanan bölünmenin sonuçlarını bilen bir isimsiniz. Bugün de çare kalmazsa CHP dışında bir parti ile seçime gidilirse ne olur?

Dileğim bu süreçten CHP’liler olarak başarıyla çıkmamız. Herkes bir durup düşünmeli, bir soluklanmalı. Bize devlet kurumlarının, yargının yardım etmeyeceği ortada. Bunu kurgulayanlar da “Bu CHP’nin işi” diyor. Bu ortamda iş başa düştü.

- Gelinen noktada çözüm ne kadar mümkün?

Çözebiliriz, çözersek çok büyük bir kazanım elde ederiz. Öncelikle birlikte çözüme odaklanmalıyız. Partide kalmayı sürdürmenin gerekli olduğu kanısındayım. Tüm yollar tıkanabilir. Her partilimizin, her seçmenimizin “Her şey yapıldı, artık çözüm kalmadı” diyebileceği noktaya kadar direnmek gerek.

‘BÖLÜNÜRSEK ENDİŞE DUYARIM’

CHP’nin durumunu değerlendirirken bölge ülkelerinde yaşananlara da bakıyorum. Hindistan’ı kuranlar laik sosyalist kadrolardı. Bizim kardeş partimizdi, bugün yoklar, silindiler. İsrail’i kuranlar laik ve sosyalist kadrolardı, yoklar. İngiltere’de sosyal demokratlar ikiye bölündü. Bu böyle giderse Farage’ın kazanmasına sosyal demokratlar da katkıda bulunmuş olacak. Almanya’da da durum aynı. Bölünürsek böyle bir gelişme ile karşılaşmaktan endişe duyarım. Son çareyi de kullanmalıyız.

- 2002 seçimleri öncesinde DSP İsmail Cem öncülüğünde ikiye bölündü. Hem DSP hem de kurulan Yeni Türkiye Partisi çok düşük oy aldı. Aynı seçimde başka bir siyasi görüşten kopan Erdoğan ve ekibi iktidar oldu, koptukları parti Meclis dışı kaldı. Özel ve ekibi CHP dışında bir parti ile devam etse hangi örneğe daha yakın bir sonuç alınır?

19 Mart’tan beri yaşadıklarımızı dikkate alırsak başka bir partide seçime girilmesinde AKP’nin 2002’deki aldığı sonuca benzer bir durum ortaya çıkacağına inanıyorum. Özgür Bey’e karşı öyle bir coşku, sevgi var. Ama ben yine de bütünlüğü korumanın gerekli olduğu kanısındayım. CHP’li olmak Cumhuriyet gazetesi okuru olmak gibidir. Yerleşmiş değerler çok güçlüdür. SHP, CHP ile birleştikten sonra 2001’de Erdal Bey (İnönü) ile birlikte istifa ettik. Ayrı bir parti kurulacaktı, Erdal Bey vazgeçti, ben devam ettim.

‘CHP’LİLİK DAMARI VAR’

- 2002’de kurduğunuz Sosyal Demokrat Halk Partisi’nden söz ediyorsunuz değil mi?

Evet. Erdoğan o gün de cumhuriyet değerleri, Atatürk, İsmet İnönü üzerinden CHP’ye saldırıyordu. AKP ile CHP arasında siyaseten bize yarayacak bir kavga olmasına rağmen ben genel başkan olarak Erdoğan’a cevap veriyordum, çünkü benim ağrıma gidiyordu. Böyle bir damar var, bu önemsenmeli. O nedenle CHP adıyla devam etmeli, sonuna kadar direnmeliyiz. CHP’de yönetime getirilen kişileri, doğru kararları alması yönünde ikna etmeliyiz. Tüm CHP’lilere çağrıda bulunuyorum: Siyasi bir gasp olayı yaşadık, CHP Genel başkanının, seçilmiş yöneticilerinin görev ve yetkileri bu gaspla ellerinden alındı. Bir çukura itildik, bir tuzak kuruldu.

- Tuzağı kuran kim?

Tuzağı kuran ülkeyi yönetenler. 19 Mart’tan itibaren tuzak kuruldu. Aşama aşama geliyorlar. Bir ülkenin demokrasisine yönelik en ağır olayı yaşıyoruz. Görünen şu ki bunu biz çözeceğiz, yerli film ifadesiyle “Biz kardeşiz”, bunu unutmamalıyız. Düşürüldüğümüz tuzaktan ancak biz çıkabiliriz.

‘KEMAL BEY’E ARADIM, DÖNMEDİ’

- Altay, Erol ve Öztunç’un mekik diplomasisi yaptığını görüyoruz, sonuç çıkmasını bekliyor musunuz ve siz de devre girmeyi düşünür müsünüz?

Arkadaşlarımızın çabalarını takdirle karşılıyorum. Kim devreye girebiliyorsa, kim masaya oturulmasını sağlayabilecekse bunu yapmalı. Ben devreye girmeye çalıştım, 22 Mayıs akşamı Özgür Bey’den randevu istedim, devreye girmek istediğimi, kendisiyle ve Kemal Bey ile bu konuda uygun görürse görüşmek istediğimi ilettim. Özgür Bey çok memnun olacağını söyledi. Ben de pazartesi günü Kemal Bey’den randevu istemeyi planlamıştım. Pazar sabahı genel merkezimizin çevrildiğini görünce Kemal Bey’i aradım, yanıt vermedi, bir daha dönmedi. Çok üzüldüm tabi. Sonra 27 Mayıs günü Cumhuriyet Gazetesi’nde Sertaş Eş ile Özgür Bey’in söyleşisi çıktı. Özgür Bey 23 Mayıs Cumartesi akşamı Kemal Bey ile telefonda görüştüklerini, Kemal Bey’e “İkimiz de çekilelim, kurultaya kadar eski genel başkan ve büyüğümüz olarak Murat Karayalçın yönetsin” diyor. Ben bunu bilmeden Kemal Bey’i aramıştım, belki bununla da ilişkilendirdi ama sonuçta olmadı.

- Masaya oturulsa dahi tedbir kararı olduğu için kurultay yapılamayacağı ifade ediliyor...

Hem Zeynel Emre’nin hem de Gül Çiftçi’nin bu açıklamaya Cumhuriyet’te yanıtları vardı. Öyle anlaşılıyor ki bu değerlendirme doğru değil. AYM’nin “İrade şekillenmişse tedbir olmaz” diye bir içtihadı var. Ayrıca Sayın Emre, İstanbul İl Kongresi’nin tedbir olmasına rağmen yapıldığını örnek gösterdi. Öte yandan “Tedbir diye sorun varsa itirazı çekin” diyor.

‘TAKVİME BAĞLAYALIM’

Kılıçdaroğlu, “CHP arınmalı” ve “Önce hesap soracağım sonra kurultay yapacağım” diye ifadeler kullandı. Arınma ve hesap sorma işi birbiriyle ilişkili. Bizim arınacak neyimiz var, biz kirli bir parti miyiz ki arınacağız... Partimiz kirli olamaz ama partimiz içinde arınılması gereken isimler varsa o da açıklanmalı. Bizim her hafta bir arkadaşımız, belediye başkanımız içeri alınıyor. Bu kabul edilemez. Onun için arınma konusunu işletmek gerek. “Madem böyle söylüyorsunuz, bu konuda bir hazırlığınızın olduğu anlaşılıyor, bunu çözelim” denmeli. Arınma da kurultay da olabilir. Buna engel yok. CHP’liler olarak içine itildiğimiz çukurda bir soluklanalım. Kardeş olduğumuzu görelim ve bu ikisini bir takvime bağlayalım.

- Tuzak ve çukur diyorsunuz, Kemal Bey bunun neresinde?

Bilemem, bilsem de yorum yapmayı uygun görmem. Bulunduğumuz dönemde birlikte bunu aşmayı öne çıkarmalıyız.

- Kemal Bey tarafı Mansur Yavaş’ın adaylığını dile getirdi. Yavaş bayramlaşma konuşmasında birlik beraberlik vurgusu yaptı, Yavaş adı uzlaşma sağlayabilir mi?

Mansur Bey’in katkısı olursa Mansur Bey de devreye girmeli. Kimin katkısı oluyorsa devreye girmeli, yardımcı olmalı.

- Erken seçim bekliyor musunuz, öngörünüz nedir?

Bu yıl kasımda yapılacağı iddiaları var ama bu yıl için seçim görmüyorum. Bu yıl CHP’yi sarsıyorlar. Önümüzdeki yıla başlarken de yoksullaşan kitlelere destek verileceğini, seçime sonra gidileceğini düşünüyorum. Başkanlık sistemi ile seçime gidilecek olmasının CHP’de yaşadığımız sorunun çözümünde katkısı olabilir.

- Yapılan bu saldırı ve yaşanan süreç fırsata çevrilebilir mi?

Fırsatlar şekillenebilir. Ortak bir cumhurbaşkanı adayı ile bu süreci daha kolay aşarız. Eğer irade varsa çözüm de var. Bu yapı bunu kolaylaştırır. O nedenle bizim birkaç ay içinde kurultaya gitmemiz lazım.

- FETÖ suçlaması ve fezlekeleri düşündüğünüzde Özgür Bey’in dokunulmazlığının kaldırılması ihtimali var mı?

Bu çok ileri bir aşama olur.

- Kamuoyu Ekrem Bey’in tutuklanacağına da ihtimal vermiyordu...

Doğru vermiyordu. Özgür Bey kısa sürede uluslararası güçlü bir figür oldu. Sosyalist Enternasyonel’in başkan yardımcılığını çok iyi kullandı. Avrupa Sosyalist Partisi’nin de çok büyük bir desteği var. O nedenle yapılacağını sanmıyorum.

‘TÜRKLER İÇİN DEVLET ÖNEMLİ’

- Tepki çeken olaylarda devlet aklı kavramı öne çıkıyor, bunu terörsüz Türkiye’den sonra da, CHP’nin butlan kararının ardından da gördük. Bir devlet aklı söz konusu mu?

Devlet aklı diye bir şey olduğunu sanmıyorum. Devleti yönetenlerin aklı olur. Devleti yönetenlerin yaptıklarını yumuşatıcı biçimde devlet aklı diye sunmanın geçerliliği yok. Eskiden buna Hikmeti Hükümet derlerdi. Kitlelerin hoş karşılamadığı uygulamalarda “Vardır bir nedeni” anlamında kullanılırdı. Oysa böyle bir şey yok. Tarihte 16 devlet kurmuşuz, önce devlet olmuş, devlet milleti oluşturmuş. O nedenle devlet Türkler için çok önemli bir örgütlenme şekli. Devlet aklı diyerek yanlışları devlet üzerinden yumuşatmaya çalışıyorlar. Devletin örgütlenmesini anayasalar ortaya koyar. Yok böyle bir şey. Bu devleti yönetenlerin aklının işidir, devlet aklı değil.

- Ortadoğu’daki karışıklık malum diğer yandan Türkiye için de “Lübnanlaşma” tehlikesinden söz ediliyor, Türkiye’nin kurucu partisinde yaşananları da göz önüne aldığınızda Türkiye için bir tehdit öngörüyor musunuz?

Lübnanlaşma’nın örneğini Irak’ta yaşadık. Irak Anayasası Lübnan Anayasası’na benzer. Bu işgalcilerin, emperyalistlerin bölgeleri yönetmek için kendilerine sağladıkları bir kolaylık. Lübnanlaşma ile “Bir Alevi bir de Kürt cumhurbaşkanı yardımcısı olsun” arasında bir paralellik var. Iraklılaşma da aynı. Çevremizdeki rejimler yıkılırken, çökerken biz Türkiye Cumhuriyeti Devleti olarak tüm sorunlarımıza rağmen ayaktayız. Bizi ayakta tutan Atatürk’ün yurttaşlık anlayışı. Biz Atatürk milliyetçiliği dediğimiz millet anlayışını, anayasal sistemi Ortadoğu’ya taşımalıyız. Lübnanlaşma, Iraklaşma değil Türkiye’deki sistem Ortadoğu’da da geçerli olmalı. Atatürk’ün ortaya koyduğu anlayış Otadoğu’da da olursa Ortadoğu’nun gelişmesi çok rahat olur.

1968’de Nobel ödülü kazanan “Asya’nın Dramı” kitabında özetle Asya ülkelerinin kalkınamayacağı söylenir. Bugün Asya ülkeleri olağanüstü bir kalkınma gerçekleştiriyor. Biz de Ortadoğu’da kalkınmanın öncülüğünü CHP iktidarında yapabiliriz. Anayasa, ulus ve devlet anlayışımızla Ortadoğu’da yeni bir dönemi başlatabiliriz. Bu Tom Barrack ve benzerlerine verebileceğimiz uygulamaya dayalı ciddi bir yanıt olur.

‘HALK İKTİDARA CHP’NİN YANINDA YER ALARAK YANIT VERİYOR’

- CHP’deki mevcut tablonun seçmende etkisi nedir, süre uzarsa toplumsal muhalefet zamanla düşer mi?

Zaman uzarsa insanlar usanabilir. Bu beşeri bir şey, böyle bir sorun yaşanabilir ama Özgür Bey’in siyasi zekası çok yüksek, ilginç şeyler buluyor. 19 Mart gecesi Saraçhane’deki miting çok görkemliydi. Ben ertesi gün ayrıldım, Özgür Bey devam edeceğini söyledi. İçimden “Keşke devam etmese bir daha bu kadar kalabalık olmayabilir” diye geçirdim. Hayır öyle olmadı, olağanüstü bir kalabalıkla devam etti. Sonra Özgür Bey Yenikapı’da miting yapacağını söyledi. O miting da çok başarılı oldu. CHP’ye yönelik baskı arttıkça halk devleti yönetenlere CHP’nin yanında yer alarak yanıt veriyor. Coşku, tansiyon yüksekliği sürdürülebilir. Tabii diğer seçenek de gözardı edilmemeli, bu nedenle söylenen sözlerin çeşitlendirilmesi önemli. Çok başarılı bir programımız var, Cumhurbaşkanlığı Adaylık Ofisi’nde geliştirilen projeler var. Biz maalesef somut olarak yaptıklarımızı anlatmakta yetersiz kalıyoruz. Çeşme Belediyesi 2 Nisan’da kiralık konut uygulaması başlattı. Türkiye tarihinde ilk kez bir belediye, bir kamu kuruluşu kiralık konut üretecek. Özgür Bey Urla’da belediye başkanlarından 5 yıl içinde istediği kreş ve öğrenci yurtlarının yüzde 80’inin gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu müthiş bir şey. Ben bunu orada duydum ama başkaları da duymamıştı. Böyle bir derdimiz var. Onun için hem insanlardaki eğilim hem de yaptıklarımızı, yapacaklarımızı anlatırsak bu tempo düşmez.

- Özgür Bey’in lider olarak ön plana geldiği, adaylık için de konuşulduğunu görüyoruz. Sizin yorumunuz nedir?

Tabii olabilir. Bence daha önce kullandığımız aday belirleme yöntemini kullanmalıyız. Tüm yurttaşlarımızın katılımıyla Ekrem Bey’i belirledik. Şimdi de aynısı olmalı, adaya göre yöntem değişmemeli. Özgür Bey olabilir, Mansur Bey olabilir, başka bir arkadaşımız olabilir, herkes olabilir.

PORTRE

1943’te Samsun’da doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Maliye Bölümü'nden mezun oldu. Yüksek lisansını İngiltere'de kalkınma üzerine yaptı. Türkiye’ye döndükten sonra DPT’de uzman olarak çalıştı. Köy İşleri ve Kooperatifler Bakanlığı’nda Müsteşar Yardımcılığı, Kent-Koop genel başkanlığı, Uluslararası İskan Konseyi Yönetim Kurulu üyeliği, TÜRKKENT genel başkanlığı yaptı. 1989’da Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi. SHP Genel Başkanlığı, Devlet ve Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Yardımcılığı görevlerinde bulundu.

Ortadoğu’da tırmanan gerilimin yanı sıra Asya-Pasifik bölgesinde tırmanan krizler de dünya gündeminde. İngiltere merkezli Reuters'ın haberine göre; ABD Başkanı Donald Trump’ın İran'a daha fazla saldırı düzenlememe yönünde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu uyardığı ancak buna rağmen İsrail’in İran’ı hava saldırılarıyla hedef almaya devam ettiği belirtildi. Haberde, taraflar arasında Lübnan’a ilişkin anlaşmazlıkların yaşandığı hatırlatıldı. Bölgede tırmanan gerilimin sonucunda petrol fiyatlarının yüzde 3’ün üzerinde arttığı ve Brent petrolün varil fiyatının yeniden 96 dolar seviyesine yükseldiği bildirildi.

ÇİN-TAYVAN GERİLİMİ GÜNDEMDE

Reuters ayrıca artan bir diğer gerilim olan Çin-Tayvan gelişmelerini de gündemde taşıdı. Habere göre Çin devlet medyasının, Tayvan’ı doğusundaki sulara “deniz trafiğine yönelik özel bir kolluk operasyonu” düzenlediğini yazdı. Haberde, Tayvan sahil güvenliğinin 4 Çin gemisinin sulara girdiğini duyurduğuna yer verildi. Tayvan’ın bunun üzerine Çin gemilerini bölgeden uzaklaştırmak amacıyla 7 sahil güvenlik gemisi gönderdiği bildirildi. Gemilerin tamamının bölgeden çıkarıldığı bilgisi paylaşıldı. Bu gelişmenin bölgedeki deniz yetki alanı anlaşmazlıkları nedeniyle yüksek olan gerilimi daha da arttırdığı kaydedildi.

HÜRMÜZ KRİZİ SÜRERKEN OPEC KARARI

Singapur merkezli CNA haber kanalı, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC+) son 4 ay içinde 4'üncü kez petrol üretim hedeflerini arttırma kararı aldığı bilgisini paylaştı. 7 üye ülkenin Temmuz ayından itibaren üretim hedeflerini 188 bin arttırmayı duyurduğu bildirildi. Haberin devamında, İran’a yönelik savaşın dünyanın gördüğü en büyük arz krizini yarattığı ifade edilirken, OPEC+ üyelerinin de Şubat ayının sonundan bu yana müşterilerine tam kapasiteyle petrol tedarik edemediği hatırlatıldı. Aynı zamanda üye ülkelerin geçmişte de Nisan ayında Haziran ayına kadar üretim kotalarını günlük 600 bin varile arttırdığı hatırlatıldı. Ancak gerçekliğin farklı olduğu ifade edildi. Buna göre, Şubat ayındaki 42,77 milyon varil seviyesinin Nisan ayındaki günlük ortalama 33,19 milyon varile gerilediği ifade edildi.

XI JINPING KUZEY KORE’DE

ABD merkezli Associated Press (AP), Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in, Kuzey Kore Lideri Kim Jong Un ile görüşmek üzere ülkeye vardığını bildirdi. 2 gün sürecek ziyaretin, iki ülkenin ABD ile yaşadığı ayrı ayrı gerilimler sebebiyle geleneksel ittifaklarını yeniden güçlendirmeyi amaçladığı, bu yüzden bölgesel dengeler üzerinde önemli etkileri olabileceği değerlendirildi.

SİYASİ KRİZ SÜRÜYOR

ABD merkezli Politico ise Macaristan’da süren siyasi krizi gündeme getirdi. Buna göre, ülkenin yolsuzlukla mücadele kurumu, Macaristan’ın eski Başbakanı Viktor Orban’ın hükümetindeki üst düzey yetkililerin “çalınan” milyarlarca euroluk Avrupa Birliği fonları nedeniyle soruşturulması gerektiğini açıkladı.

İstanbul'da 13-14 Haziran tarihlerinde "İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı" gerçekleştirilecek. Cem Karaca Kültür Merkezi'nde yapılacak konferansta, demokratik bir cumhuriyetin inşası tartışılacak. Yine eşit yurttaşlık ve katılımcı bir düzenin inşası tartışılacak.

Konferansın çağrıcıları arasında yer alan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi eski yargıcı Rıza Türmen, Yeni Yaşam gazetesinin sorularını yanıtladı:

Hızla akan gündemin tam ortasında demokrasi kavramı var. Bir tarafta yürütülen bir barış süreci diğer tarafta CHP’ye mutlak butlan… Öte taraftan değişmeyen ırkçı, kindar bir zihniyet. Halkların ortak geleceğinin inşasından söz ederken nasıl bir yerdeyiz?

Nasıl bir yerde olduğumuzu anlamak için şuna bakmak lazım. Bugün Türkiye’de seçilmiş bir parti liderliği mahkeme kararıyla ortadan kaldırılıyor ve başka bir lider mahkeme kararıyla atanıyor. Partinin örgütsel iradesi aslında hiçe sayılıyor ve parti dışındaki mekanizmalar tarafından partinin başkanı tayin ediyor.

Bu ne demek oluyor?

Bu, Türkiye’de çok partili siyasetin sonu demektir. Bugün çok partili siyasetin sonu demek de aynı zamanda demokrasinin sonu demektir. Çok partili siyaset yoksa demokrasi de yoktur. Tek partili siyaset böyle tek partili bir devlet bürokrasisinden ibaret kalır.

O zaman bugün olan sistemin demokrasiyi yok etmesi mi?

Bugün olan şudur; Türkiye’de demokrasinin sonu gelmiştir, Türkiye’de demokrasi ortadan kaldırılmıştır, Türkiye’de yeni bir cumhuriyet kurulmaktadır. Bu mutlak butlan kararı, bağımsız bir yargının olmaması, bunların hepsini beraber topladığımız zaman 2017 referandumundan bu yana meydana gelen bir süreç. Bu sürecin noktalandığı, yeni bir aşamaya girdiği bir dönemi yaşıyoruz.

Yeni bir cumhuriyet kurulmaktadır dediniz, o zaman nasıl bir dönem ve handikaplarla karşı karşıyayız. Bu sistem son derece otoriterken nasıl bir cumhuriyet kurulacak? Ne hedefleniyor?

Bu yeni kurulan cumhuriyet otoriter, muhalefetin olmadığı, merkeziyetçi, temel hak ve özgürlüklerin bastırıldığı, basın ifade özgürlüğü gibi şeylerin olmadığı, hukuk devleti gibi kavramların geçerli olmadığı İslami referanslı bir cumhuriyettir. Bu cumhuriyete itiraz etmek lazım.

Bahsettiğiniz bu cumhuriyetin kodları daha muhafazakâr, daha din temelli mi? Bugünün şartlarında çoğulcu demokrasiye sahip çıkmak, bu oyun planına karşı çıkmak konusunda eksiklik nedir?

Eksiklik şudur! Yeteri kadar toplumsal bir itiraz yok ortada.

Neden?

Halk kitlelerini talebi olan, kimliği olan, kişiliği olan bir halka dönüştürmek zor bir iştir. Halk her zaman böyle bir itirazda zorlanır. Çünkü işte günlük hayatın şartları, monotonluğu vardır, korku vardır, geçim derdi vardır. Belirsizlikler vardır. Sokağa çıktığında başına ne getireceğini bilememe vardır. Tabi ki devletleşmiş bir hükümet mekanizması var, devletleşmiş bir parti mekanizması da var. O parti mekanizması yargıyı da içine almış. Bütün bunlar tabi ki bir tepkiyi zorlaştırıyor ama bu durumda harekete geçmek lazım. Bu sadece Cumhuriyet Halk Partisi’nin meselesi değildir. Demokrasinin ortadan kaldırılması bütün Türkiye’nin meselesidir.

Bu söylediğinizde bir çelişki mi ortaya çıkıyor?

Evet aynen öyledir. Buradaki temel çelişki, bir demokratik yönetim altında yaşamak isteyenler ile demokrasiyi bu hale getirenler arasındadır. Bu CHP’nin içindeki başkanlık meselesi değildir. Bu temel çelişkiyi göz önünde bulundurmak; toplumsal bir muhalefet, toplumsal bir halk hareketi yaratmak lazım.

Bu halk hareketi yaratmak çok mu zor? Muhalefet arasında bir bölünmüşlük bir atıllık mı var? Aynı zamanda “CHP’ye bunu yapan bize ne yapmaz ki?” çekincesi aslında yapılanları bir yandan da normalleştirmiyor mu?

Adım adım uygulanan bir proje var. İmamoğlu cezaevine konuldu, arkasından belediye başkanları konuldu. Arkasından CHP’ye dönüldü, butlan kararı çıkarıldı. Butlan kararının hukuken tutar hiçbir tarafı yoktur. Belli ki daha önce konuşulmuş, düşünülmüş bir projenin parçasıdır. Şimdi ne kaldı geriye? Özgür Özel kaldı onu hedefe alalım deniyor.

Bütün bu oyunları ne bozar?

Bütün bu oyunları bozacak olan bir toplumsal hareketlenme ve toplumsal itirazdır. Halkın, halk hareketlerinin sahneye çıkması, siyasetin içine girmesi, halkın siyasetin motoru haline gelmesidir. Bugün eğer bahsettiğimiz gibi biz başka bir cumhuriyet istiyoruz diyorsak O cumhuriyetin motorunun halk olması lazım. Onun için halkın mutlaka siyasetin içinde olması lazım.

Siyaset sadece Meclis’te yapılmaz, itirazlar salt oradan yükselmez mi diyorsunuz? Tam da bu durumda gerçekleştirilecek Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı bunu, toplumsal muhalefeti mi hedefliyor?

Evet çünkü gerçekten siyaset sadece Meclis’te yapılmaz, siyaset sokaklarda yapılır aynı zamanda. Önce sokaklara çıkabilmek ve sokakları mutlaka tutmak lazım. Toplumsal muhalefet dediğimiz şey kamusal alanda yapılır. Bu konferansın da amacı biraz budur. Konferansla yeni bir umut vermek, yeni bir halk hareketi yaratmak, başka bir cumhuriyetin temellerini atmak istiyoruz.

Tam da burada yakın tarihte yaşananlar bugün için gösterge değil mi? CHP’ye son yapılanlar 7 Haziran sonrasında HDP’ye yapılanlarla aynı değil mi?

Tabi, bunların hepsi AKP’nin kurduğu, kuracağı yeni cumhuriyetin inşası süreci. Muhalefeti olmayan olsa bile uysal, itaatkâr, seçim kazanamayan bir muhalefet olan, itiraz seslerinin fazla yükselmediği, tek adamın bütün kararları verdiği bir cumhuriyet. Burada buna engel ne görülüyorsa; DEM görülüyorsa, HDP görülüyorsa onu ortadan kaldırmak lazım. CHP engel görülüyorsa onu ortadan kaldırmak lazım. Yani seçimin sadece bir parti tarafından kazanılacağının garanti edilmesi lazım. İşin temeli bu.

29 aydın bu oyunu bozmak için mi adım attı ve çağrıda bulundu? Türkiye’nin geleceği için herkesin buna ses vermesi, el uzatması, yan yana durması, içinde olması; cumhuriyetin demokratikleşmesi için bir irade ortaya koymalı mı diyorsunuz? Konferansın temel amacı nedir?

Bu konferansın aslında üç tane özelliği var. Birinci özelliği, demokrasinin terk edildiği, otoriter bir rejime geçildiği Cumhuriyet tarihinin çok önemli bir dönüm noktasında yapılıyor bu konferans. Biz bu AKP’nin kuracağı cumhuriyete itiraz ediyoruz. Onu istemiyoruz, onu eleştiriyoruz. Ama bu eleştiri yeterli değil. Nasıl bir cumhuriyet istiyoruz? Onu ortaya koyuyoruz. Eşit yurttaşlığa dayanan, demokratik, çoğulcu, bütün farklılıkların kimliklere dönüştüğü, kimliklerin eşit bir biçimde yan yana yaşayabildiği ve tanındığı bir cumhuriyet istiyoruz. Bunu söylerken de katılanlara baktığınız zaman görüyorsunuz ki çok değişik yerlerden gelen insanlar var. Fakat herkesin birleştiği ortak hedef bir demokratik cumhuriyet.

Geçmişte demokratik olmamış bir cumhuriyet bugün nasıl olabilir? Var olan cumhuriyetin en temel meselesi neydi?

Konferansın ikinci özelliği tam da bu. Geçmişte de tam demokratik bir cumhuriyet kuramadık. Cumhuriyetin en büyük meselelerinden biri onu yeteri kadar demokratik bir cumhuriyet haline getirememiş olmamız. Cumhuriyeti demokrasi düşüncesiyle tamamlayamamış olmamız.

Geçmişle geleceğin birleştirilmesi mi?

Şimdi birleştirebilmeliyiz. Yani geçmişe bakan, geçmişteki yanlışları gören, yanlışlardan ders çıkaran ve bu derslerden hareketle yeni bir cumhuriyete yönelen, kurmak isteyen, inşa iradesi var. Konferansın üçüncüsü özelliği olarak da yeni bir umut doğurmasını istiyoruz. Bir konferans yapılıp sonra da sona ermesinin istemiyoruz. Bunu bir süreç haline getirmek istiyoruz. Bu konferans bir başlangıç olsun istiyoruz. Bu konferanstan sonra da bu süreç devam etsin istiyoruz. Kitleleri içine alarak daha da genişleyen; bütün bu çoban ateşlerini birleştiren, bir kartopu gibi büyüyerek büyük bir halk hareketi haline gelsin, yeni bir umut olsun istiyoruz.

Bu umut var ama sahada, toplumda demokratik cumhuriyet nasıl olacak, nasıl dönüşecek tartışmaları da var. Konferansın sonraki adımda halkla daha güçlü temas kuracak, bunu örgütleyecek, güçlendirecek mekanizmalar yaratmak mı? Bu nasıl olacak?

Bu uzun ve zor bir süreç ama halkla birebir konuşmak, üstten bakmamak lazım. İnsanlarla karşılıklı bir öğrenme süreci yaratabilmek lazım ve bugünkü ekonomik sıkıntıların, bugünkü geçim zorlukların demokrasi olmamasından kaynaklandığını anlatmak lazım. Demokrasinin olmaması, Türkiye’de demokratik bir rejimin ortadan kaldırılması ile geçim zorlukları ayrılamaz bir bütün teşkil eder. Türkiye’deki yoksulluğun nedeniyle demokrasi arasındaki bağı iyi kurabilmek ve bunu insanlara anlatabilmek lazım.

Ortada bir Kürt sorunu var. Sorunun çözümünde siyasi partiler de dahil ayrışan kesimler var. Özellikle son mutlak butlanla da birlikte bir tarafta barışa odaklanıldı ama demokrasi konuşulmuyor deniliyor. Barışla demokrasi iç içe değil midir? Neden böyle bir ayrışma söz konusu oluyor?

Kürt sorunuyla ilgili bu son süreçte iki temel çelişki var. Birinci çelişki: Kürt sorunuyla demokrasi birbirinden ayrılmaz bir bütündür. Kürt sorunu ancak demokrasi çerçevesinde çözülür ve demokrasi olmadan Kürt sorunu çözülemez diyoruz. Ama ondan sonra demokrasiden en çok uzaklaşıldığı bir dönemde Kürt sorununu ele alıp çözmek istiyoruz. Bu çok büyük bir çelişki ve bu çelişkiyi çözmek gerek.

Türkiye böyle demokrasiden uzaklaşırken o vakit Kürt sorunu çözümü süreç görüşmeler ne oluyor sorusu çıkıyor?

Ne oluyor? Süreç inandırıcı olmaktan çıkıyor ve toplumsallaşmıyor. Toplumda kimse sürecin hakikiliğine inanmıyor. Bir taraftan demokrasi, öbür taraftan Kürt sorunu. Bunların arasındaki bu çelişkiyi çözmemiz lazım. İkinci çelişki de şu, ortada sanki Kürt sorunu diye bir şey yok, kimse Kürt sorunu konuşmuyor konuşulan şey “terörsüz Türkiye”. Yani silah bırakılacak, dağdan inilecek, işte o kadar onun ötesi yok bu da başka bir çelişki.

Dağa çıkanlar niye çıkmış? Nedenlerin ortadan kaldırılması gerekmiyor mu?

İnsanların dağa çıkmasının tabi ki nedenleri var. Siz bu nedenlere çözüm getirmeden sadece sonucu ele alırsanız, o zaman aynı nedenler yarın öbür gün yine aynı sonuca yol açar. Bir kapı açıldı, bu kapıdan geçerek Kürt sorununun çözümünü toplumun gündemine sokmak lazım. Kürt sorunu diye bir sorun var, bu sorun nasıl çözümlenir, bunu görüşmemiz ve konuşmamız lazım. Bu süreç başlayalı can kaybı olmuyor. Tabi ki bu çok önemli ama yeterli değil. Bunu başka bir şeye dönüştürmek lazım.

Mesele geliyor, hukuka, yasal adımlara dayanıyor. Önümüzdeki hafta AİHM toplantısı olacak. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin umut hakkı kararı; uygulanmayan Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Osman Kavala, Can Atalay kararları ve hukuk dışı birçok uygulamaların olduğu yerden baktığımızda siz AİHM eski yargıcı olarak ne görüyorsunuz?

Hukuksuzluk görüyorum. Hukuksuzluktan da öte hukukun hiçe sayıldığı bir dönem görüyorum. Hukuk yokmuş gibi davranıldı. Umut Hakkı bir AİHM kararı. Kavala ve Demirtaş kararları AİHM kararları. Kavala ve Demirtaş’ın hala cezaevinde tutulmaları ne kadar geçerlidir? Hiçbir temeli olmayan büyük bir keyfiliktir. Ama bu keyfilik yüzünden insanların hayatları sönüyor. Osman Kavala 9 yıldır içeride. Selahattin Demirtaş ta bir o kadar. Bugün Selahattin Demirtaş’ın dışarıda olması, Türkiye siyasetinde pek çok şeyi değiştirir. Osman Kavala’nın dışarıda olması sivil toplumda çok önemli.

Tayfun Kahraman, Can Atalay, Çiğdem Mater niye içerde?

Bunların hiçbirinin cevabı yok. Ama bu hukuksuzluk içine girdiğiniz zaman, hukuksuzluğun olduğu yerde hukuki mücadele yapmak son derece güç oluyor.

AKP Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemi diyebileceğimiz bu yeni dönemde şu kavramlardan vazgeçmemiz lazım. Demokrasiydi, hukuk devletiydi, çoğulculuktu, insan haklarıydı, temel hak ve özgürlüktü, vicdandı. Bunların hiçbiri geçerli değil çünkü insan değeri yok AKP Cumhuriyeti’nde. Bu kavramlarla düşünmekten vazgeçmek lazım çünkü eski döneme aitler.

Eski döneme ait olan bu kavramların yerini şimdi ne alıyor ya da alacak? Önümüzde nasıl imkan ve fırsatlar var değişim dönüşüm için?

Her şeyin çöktüğü bir dönemde ve yeni bir dönemin açılmasının ortasında olduğumuz bir zaman dilimi içindeyiz. Bu zaman dilimi bize tabi fırsatlar da veriyor. Yani yeni bir cümle kurma fırsatını da veriyor. İtirazlar ve eleştiriyle birlikte bu fırsatları kullanabilmek lazım. Bu konferansın amacı da biraz bu.

Bütün kesimlerin, farklı görüşlerin ortak bir hatta demokrasi için buluşması ve yol araması, ortak bir yaşam için demokratik birlik meselesi mi?

Burada en önemli mesele: Türkiye’nin bundan sonraki geleceği kararlaştırılıyor bugünlerde. Geleceği kararlaştırılırken bizim ortak bir mücadele verebilmemiz, demokrasiden yana güçlerin birleşik bir mücadele verebilmesi son derece önem taşıyor. Çünkü yarın çok geç olacak, gün bugündür. Birleşik, ortak, demokrasi çevresinde birleşmiş, bütün demokratik güçlerin ve bütün halkın birlikte bir ortak mücadelenin tarafı olması lazım. Demokrasi tarafında olmak lazım. AKP kendine bir devlet kurdu ve yeni bir cumhuriyetin inşasında… O cumhuriyete izin vermeyelim.

Günün sonunda hepimizin payına düşen o tanıdık keder biçimleriyle nasıl baş ettiğimiz, sinemanın da sinemacının da en temel sınavıdır malum. Ankara Kült Kavaklıdere sahnesine çıkan 77 yaşındaki Murat, yakın tarihin en karanlık dönemlerinden birinden sağ çıkmayı başardığı gibi geçmişin yaralarını sanata dönüştürmüş bir bilge adeta. Festivalin program direktörü Alin Taşçıyan’ın moderatörlüğünde düzenlenen Ustalık Sınıfı’ndan film gösterimleri sonrası sohbetlere, hayranlıkla peşinden ayrılmadığım yönetmen, her şeye karşın umutlu. Yeni filmi için çalışması tabii ki buna yanıt ama yine de ısrarla soruyorum ve gezegen baş aşağı giderken dahi “Umut direnişin bir yolu” yanıtını alıyorum. Latin Amerika’nın en uzun diktatörlüklerinden biri olan Brezilya askeri rejimini (1964-1985) gündeme getiren Oscar adayı “Gizli Ajan” (2025) ve Oscarlı “Hâlâ Buradayım” (2024) filmleri son dönem baştacı edilirken onların öncüleri Lúcia Murat’ın hatırlanması elzemdi zaten: “İyi ki varlar. Benim filmlerim onlar gibi milyonlarca kişiye ulaşamadı tabii ama yaşananları dünyaya hatırlatmaları çok önemli” diyor.

Üstelik Latin Amerika’nın en uzun diktatörlüklerinden biri olan Brezilya askeri rejimi (1964-1985) döneminde işkencelere maruz kalmasına karşın.

Festivalde yer alan üç filminden, “Yaşadığını Görmek Ne Güzel” (Que Bom Te Ver Viva, 1989) kadınlara yapılan işkenceleri, tecavüzleri ve gözaltındaki kayboluşları anlatıyor. Bir arkadaşıyla karşılaştığında söylenen cümle filme adını vermiş. Belgesel olarak başlamış ama yetmemiş: “Söyleşileri insanların gerçekte neler yaşandığını tüm çıplaklığıyla anlaması için koydum. Kurbanların sesini duymak istedim ama bu yaşadığım dehşeti yeterince anlatamıyordu. İçimdeki o müthiş isyanı ifade edebilmek için kurmacaya da sığındım” diyor. Yönetmen, yaşadığı acının ve sinemasal arayışın ne kadar evrensel bir karşılığı olduğunu ilk kez uluslararası festivallere gittiğinde fark etmiş.

ORYANTALİZME TEPKİ

Diktatörlük sonrasında bir süre televizyonda da çalışan Murat için sineması toplumsal bir yüzleşme aracı. Murat’ın sinemasında hiçbir film havadan düşmüyor, her yapıt bir öncekinin içinden, adeta küllerinden doğuyor. Siyasi mahkûmluk, devrim idealleri ve yoldaşlık bağları derken sinemasını toplumsal bir yüzleşme arenasına çeviriyor. Tabii bu sırada “egzotik, sıcak, şen şakrak Brezilya” imajı satmaya çalışan oryantalist kafalarla dalga geçmeyi de ihmal etmiyor. Olhar Estrangeiro (Yabancı Bakışı) belgeseliyle Brezilyalı kadınların cinselliği üzerinden yaratılan o mutlu fantezi illüzyonunu darmadağın etmiş... “Kızgın ve öfkeliydim” derken bile sakin ve zarif.

Yine de insanlık tarihi kadar eski o cevapsız soru Lúcia’nın da yakasını bırakmıyor: “Orta sınıftan gelen, iyi eğitimli bir ailelerin çocuğuydum. Daha iyi bir dünya için başkaldırdık. Ve dehşeti yaşadık. Bir insan, bir diğerine bu kötülüğü nasıl yapabilir? Hâlâ anlamıyorum.”

GENÇLERE TAVSİYE

Sosyal adaletsizliğin altını çizerken genç enerjiyi her zaman baştacı eden yönetmenin, öğretmenlerin sefalet ücretlerine karşın yaşamlarını çocuklara adadığı Hora do Recreio (Oyun Vakti) filmindeki o dinamizm, aslında sinemasının da özeti. Günün sonunda genç sinemacılara ve aktivistlere verdiği tavsiye ise açık: “Kendinize ve fikirlerinize inanmalısınız! Vazgeçmeyin! Yol boyunca karşınıza çokça ‘hayır’ çıkacak. Bu ‘hayır’larla baş etmeyi ve yıkılmamayı öğrenmelisiniz. Ama asıl önemli olan, hayatınız boyunca o tek bir ‘evet’i alabilmek için sonuna kadar çabalamak.” Gençlerin apolitik birer tüketici gibi algılanmasına da karşı: “Hayalleri ve idealleri olan bir gençlik var, her türlü engele karşın daha iyi bir hayatı hak ediyorlar”

‘BANA ANLATILAN ANILAR’ VE BİTMEYEN TÜRKİYE SİMÜLASYONU

Lúcia Murat’ı dinlerken hepimizin ülke travmalarına tanıdık gelen o makus talihe karşı sinemasal bir seansa oturmuş gibi hissedebilirsiniz. Dile kolay; askeri diktatörlüğün en zifiri karanlığında dört yıl hapis yatmış, işkencenin her türlüsünü görmüş ama pes etmek yerine kamerayı bir “sessizliği yırtma aparatı” olarak kullanmayı seçmiş.

Festivalde yer alan, kaybedilmiş devrim mücadelelerinin şahane bir hesaplaşması olan filminin finalindeki o “Biz buradayız, devam edeceğiz” diyen genç kuşak, seyirciyi alt üst etmeye yetti. Zira film, adeta bizim gibi “daha iyi bir dünya ararken sürekli duvara toslayan” ülkelerin aynısı, adeta bir Türkiye simülasyonu.

Peki, tüm bu badirelere, eski başbakan Bolsonaro gibi yakın geçmişte sanatı fonlamayarak yok etmeye çalışan sağcı iktidarlara rağmen hâlâ nasıl bu kadar umutlu olabiliyor? Lúcia Murat, o meşhur, içimizi ısıtan geniş gülümsemesiyle filmin finalinden söz açıyor. Polyannacılık değil, direniş. Filmdeki “mikro devrimler” yani küçük ama köklü değişim hareketleri, gençliğe her zaman bir acil çıkış planı sunuyor.

İnanç, insanın yalnızca zihniyle verdiği bir karar değildir; düşünce ile duygunun derinlerde kurduğu kadim bir ittifaktır. Akıl, dünyayı anlamlandırmak ister; duygu ise o dünyanın içinde kaybolmadan yaşayabilmek… İnsan bazen bir düşünceye değil, kendi varlığını taşıyabilme ihtimaline inanır. Bu yüzden inanmak, yalnızca dışarıdaki bir hakikate yönelmek değil; insanın kendi iç uçurumuna bakıp yine de yürümeye devam etmesidir.

Belki de bu yüzden insanlık tarihi, yalnızca savaşların, imparatorlukların ve iktidarların tarihi değildir. Aynı zamanda görünmeyene inanan insanların tarihidir. Çöllerde yürüyen peygamberlerin, zindanlarda düşünmeye devam eden filozofların, sürgünde şiir yazan şairlerin, darağaçlarına giderken bile hakikatten vazgeçmeyen insanların tarihi… Çünkü dünya çoğu zaman, gerçeği hemen değiştiremeyen ama ona inanmaktan vazgeçmeyen insanların sessiz yürüyüşüyle dönüşmüştür.

İnanmak zor bir eylemdir. İnsan inanırken yalnızca dış dünyaya değil, kendi bilinmezliğine de kapı açar. İnanç, insanın içindeki kaosla yaptığı sessiz bir anlaşmadır. Ve çoğu zaman insanı tüketen şey, acının kendisi değil; acının anlamsız olduğuna dair duygudur. İnsan, çektiği acının bir anlamı olduğuna inandığında dayanabilir. Ruh, anlam bulduğu yerde yaralarını taşımayı öğrenir.

Carl Gustav Jung’un sezdiği gibi, insan ruhu yalnızca bilinçten ibaret değildir. İçimizde konuşmayan ama bizi yöneten derin katmanlar vardır. Korkularımız, arketiplerimiz, bastırılmış gölgelerimiz, çocukluk yaralarımız ve kolektif hafızanın kadim izleri… İnanç bazen tam da burada doğar: Bilincin açıklayamadığı bir karanlıkta, ruhun kendi bütünlüğünü arama çabasında. Çünkü insan ruhu, yalnızca mantıkla tamamlanmaz; sembollerle, anlamlarla ve görünmeyen bağlarla da yaşar.

Ama bu düşünce yalnızca Jung’a ait değildir. Søren Kierkegaard da insanın hakiki inanca ancak “uçurumun kenarında” ulaşabileceğini söylerdi. Çünkü ona göre inanmak, kesinlik içinde yaşamak değil; belirsizliğe rağmen sıçramayı göze almaktı. İnsan bazen hiçbir garantisi olmayan bir yola yalnızca ruhunun çağrısına güvenerek girer. Ve tam o anda, korku ile özgürlük birbirine karışır.

Friedrich Nietzsche ise insanın büyük acılar olmadan dönüşemeyeceğini düşünüyordu. Ona göre insanı olgunlaştıran şey konfor değil, kendi karanlığıyla yüzleşme cesaretiydi. “İnsanın içinde hâlâ kaos taşıması gerekir ki dans eden bir yıldız doğurabilsin,” derken belki de inancın trajik yönünü anlatıyordu. Çünkü insan bazen parçalanmadan derinleşemez.

Bir başka yerde, Fyodor Dostoevsky insan ruhunun en karanlık koridorlarında dolaşırken, inanç ile umutsuzluk arasındaki o ince çizgiyi gösteriyordu bize. Onun karakterleri çoğu zaman Tanrı’yı kaybetmenin eşiğinde dolaşır; ama tam da o kayboluşun içinde insanın vicdanını, merhametini ve hakikat arayışını keşfederler. Çünkü bazen insan, ışığın değerini ancak karanlığın içinde anlar.

Ve belki de Erich Fromm haklıydı: Modern insan özgürlüğü istediğini söyler ama çoğu zaman özgürlüğün yükünden korkar. Bu yüzden kolay inançlara, hazır kimliklere ve güçlü otoritelere sığınır. Oysa gerçek inanç, insanı edilgenleştiren değil; onu daha bilinçli, daha sorumlu ve daha cesur yapan inançtır.

Bir de Doğu’nun bilgeleri vardır. Laozi, insanın bazen su gibi olması gerektiğini söylerdi: Yumuşak ama vazgeçmeyen… Çünkü en sert kayaları bile zamanla su aşındırır. Nagarjuna ise hakikatin, insanın mutlak sandığı şeyleri boşaltmasından geçtiğini anlatıyordu. Belki de gerçek inanç, insanın kendi egosunu merkeze koymayı bırakmasıyla başlıyordu.

Tasavvuf geleneğinde ise insanın önce kendi içindeki putları kırması gerektiği söylenirdi. Ibn Arabi için hakikat, insanın içindeki sonsuzluğu fark etmesiydi. Mansur Al-Hallaj ise hakikati uğruna bedel ödemenin ne demek olduğunu gösterdi. Çünkü bazı insanlar için inanç, yalnızca düşünmek değil; yaşamın tamamını o hakikatin içine koymaktır.

Bir de arada duran insanlar vardır. Ne tamamen inanırlar ne de bütünüyle vazgeçerler. Her döneme uyum sağlayan, her yenilgide başka bir yöne dönen insanlar… Onlar fırtınalarda ayakta kalabilirler belki, ama çoğu zaman tarihin ruhunda iz bırakmazlar. Çünkü insan ruhu bazen ancak risk aldığında derinleşir. Konfor, ruhu sakinleştirebilir; fakat çoğu zaman büyütmez.

Bazı insanlar vardır; yenilgiyi gördükleri anda inançlarını kaybederler. Bazıları ise tam tersine, yalnızca inandıkları için yenilginin içinden geçmeyi başarırlar. İnsanlık tarihi çoğu zaman ikinci tür insanların sessiz yürüyüşüyle şekillenmiştir. Çünkü insan yalnızca gördüğü gerçeklikle yaşamaz; henüz doğmamış ihtimallerle de yaşar. Bazen bir halk yıllarca görünmeyen bir sabaha inanarak yürür. Bazen tek bir insan, henüz kimsenin görmediği bir hakikatin yükünü taşır. Ve dünya, çoğu zaman o görünmeyen ihtimaller uğruna direnen insanların omuzlarında değişir.

İnanç bu yüzden yalnızca göğe çevrilmiş bir dua değildir. Bazen insanın kendi içindeki karanlığa karşı yaktığı son lambadır. İnsan çoğu zaman başaracağına dair kesin kanıtlar bulduğu için inanmaz; aksine, hiçbir kesinlik yokken inanmaya karar verdiği için yürümeye devam eder. Umut da tam burada doğar: Henüz gerçekleşmemiş bir geleceğe karşı duyulan derin sadakatten.

Fakat inanç kendi başına masum değildir. İnsan ruhunu özgürleştirebildiği gibi onu esir de alabilir. Hakikatten kopmuş bir inanç, zamanla fanatizme dönüşür. Çünkü insan, kendi korkularıyla yüzleşmek yerine onları kutsallaştırmaya başladığında, inanç bir aydınlanma değil; bir kaçış olur. Jung’un en büyük uyarılarından biri buydu belki de: İnsan yüzleşmediği gölgesini dışarıda bir düşman olarak görmeye başlar. Böylece kötülükle mücadele ettiğini sanarken, kendi karanlığının hizmetkârına dönüşebilir.

Bu yüzden en güçlü inanç, kendi gölgesine bakabilen inançtır. Kendini sürekli yeniden sorgulayan, hakikati kendi egosunun önünde tutabilen inanç… Çünkü gerçek olgunluk, insanın yalnızca ışığını değil, karanlığını da tanıyabilmesidir.

Belki de başarı dediğimiz şey bu nedenle dışarıdan göründüğü kadar basit değildir. O; görünmez iç savaşların, sessiz direnişlerin ve ruhsal dönüşümlerin toplamıdır. İnsan bazen yalnızca bir adım daha attığı için kazanır. O son adımı attıran şey ise çoğu zaman mantığın hesapları değil; ruhun derinliklerinden gelen, açıklanması zor bir çağrıdır.

Ve yaşadığımız süreç biraz da böyledir. Çünkü cennet, yalnızca ölümden sonra vaat edilen bir yer değildir; ortak inananların birlikte kurduğu bir ruh hâlidir aynı zamanda. İnsanlar aynı umudu koruduklarında, birbirlerinin karanlığını taşıyabildiklerinde ve aynı hakikate birlikte sadık kaldıklarında, yalnızca bir toplum değil; ortak bir bilinç inşa ederler.

Belki de insanlığın en derin sırrı burada saklıdır:
Dünya bazen silahlarla, parayla ya da güçle değil; aynı düşü görmeyi sürdürebilen insanların ruhsal dayanışmasıyla değişir.
***
Çoğu zaman İnanç üzerine konuşurken, bazı insanlar yalnızca bir fikre bağlı kalmayı anlar. Oysa hakiki inanç, donmuş bir sadakat değil; insanın sürekli kendini aşma cesaretidir. Bu nedenle bazı insanlar inançlı görünür ama aslında yalnızca alışkanlıklarının tutsağıdır. Çünkü ezber, çoğu zaman insanı güvende hissettirir. Hakikat ise güvenli değildir. İnsanı sarsar, yalnız bırakır, eski düşüncelerini yıkar ve onu sürekli yeniden doğmaya zorlar.

A.Öcalan tam da bu nedenle anlaşılması zor bir bilge veya önderdir. Çünkü o, yalnızca politik bir aktör olarak değil; aynı zamanda sürekli dönüşen, kendisini durmadan sorgulayan ve kendi düşüncesini bile mutlaklaştırmayan bir hakikat arayıcısı olarak okunmalıdır. Onu yalnızca sloganlarla, ezberlerle ya da tarafların oluşturduğu kalıplarla anlamaya çalışan herkes, aslında onun en temel yönünü kaçırır: Hareket hâlindeki düşünceyi.

Kendisininde sıkça dile getirdiği gibi Çocukluğundan itibaren ona da birçok kalıp dayatıldı. Nasıl düşünmesi, nasıl inanması, nasıl yaşaması gerektiği söylendi. Ezberci olması beklendi. Kendisine sunulan dünyanın sınırlarını kabul etmesi istendi. Fakat bazı insanlar vardır; kendilerine çizilmiş hayatı yaşamayı reddederler. Çünkü onların ruhunda yalnızca itaat değil, hakikatin çağrısı yankılanır. Öcalan’ın en belirgin taraflarından biri belki de buydu: Verili olanla yetinmemesi.

Bu nedenle onun düşünsel çizgisi, durağan değil; sürekli dönüşen bir çizgidir. Bugün doğru gördüğünü, yarın daha derin bir hakikat bulduğunda değiştirebilir. Çünkü onun için düşünce, korunacak bir put değil; hakikate ulaşmak için kullanılan bir araçtır. Ve hakikati gerçekten arayan insan, kendi düşüncesini bile gerektiğinde aşmayı bilendir.

İnsanların çoğu burada zorlanır. Çünkü toplumlar genellikle düşünen insan değil, tekrar eden insan isterler. Şablonlar güven verir. Kesin cümleler rahatlatır. Oysa sorgulayan insan hem kendisini hem çevresini huzursuz eder. Büyük düşünmeye ve anlamaya zorlar.Bu yüzden birçok kişi başlangıçta ondan hakikati öğrenmek isterken, zamanla onu kendi ezberlerinin içine hapsetmeye çalıştı. Ondan bir dogma üretmek isteyenler oldu. Sabit bir biçime dönüşmesini isteyenler oldu. Çünkü insanlar çoğu zaman düşüncenin canlılığından korkar; değişmeyen liderler, değişen hakikatlerden daha güvenli gelir onlara.

Fakat o, teslim olmadı. Başkalarına teslim olmadığı gibi kendi eski düşüncelerine de teslim olmadı. Belki de onu anlamayı zorlaştıran temel nokta budur. Çünkü insanlar genellikle tutarlılığı, hiç değişmemek sanırlar. Oysa daha yüksek bir tutarlılık vardır: Hakikate sadık kalmak. Bu tür insanlar biçim değiştirebilir ama özlerini kaybetmezler. Nehir gibi akarlar; fakat yönleri belidir.

Bu yüzden onu anlamak için yalnızca politik analiz yetmez. Onu anlamak biraz da insan ruhunun hakikatle kurduğu ilişkiyi anlamayı gerektirir. Çünkü bazı insanlar bir ideolojiye bağlanır; bazıları ise yaşamın kendisini sürekli sorgulayan bir arayışa dönüşür. Öcalan’ın çizgisinde görülen şey, yalnızca siyasal bir mücadele değil; aynı zamanda insanı, toplumu, tarihi ve özgürlüğü yeniden tanımlama çabasıdır.

Bu yönüyle onun düşüncesinde hem mistik hem felsefi bir damar vardır. Mistik, çünkü insanın kendi nefsini aşmadan özgürleşemeyeceğini düşünür. Felsefi, çünkü hiçbir kavramı son hâliyle kabul etmez; sürekli yeniden sorgular. Belki de bu yüzden onun düşüncesinde kesinlikten çok arayış hâli baskındır. Çünkü hakikat donmuş değil, yaşayan bir şeydir.

Bugün birçok insan ona ruh hallerine göre bir isim takıyorlar.Kimisi kahraman diyor, kimisi suçlu, kimisi hayalperest,hayin ve tehlikeli diyor. Unutmamak gerekir ki insanlık tarihi boyunca hakikatle yürüyen her figür, çağının korkularını da , öfkesini de ve yönelimlerini de üzerine çekmiştir. Çünkü insanlar çoğu zaman anlamadıkları şeyi önce yargılarlar ve öcü ilan ederler.Özellikle de kendi karanlığıyla yüzleşemeyen,oluş ve inşa bilincini yitiren toplumlar, ışığı taşıyan ve hakikat çağrısına dönen insanlardan rahatsız olur. Onlara ahlak ve vicdan dışı yöntemlerle saldırırlar.Jung’un söylediği gibi, insan yüzleşmediği gölgesini dışarıya yansıtır. Böylece anlamadığı kişiyi suçlayarak kendi iç çelişkilerinden kaçmaya çalışır.

Fakat hakikat savaşçılığı tam da burada başlar. İnsan yalnızca alkışlandığında değil, yanlış anlaşıldığında da yürümeye devam edebiliyorsa hakikate yaklaşır. Çünkü hakikatin yolu çoğu zaman yalnızlıktan geçer. Tarihte büyük dönüşümler yaratan birçok insanın ortak kaderi budur: Önce reddedilmek, sonra anlamak için çabalamak.

Ve belki de bugün yaşanan şey biraz budur. En karanlık zamanlarda, insanların umutlarını kaybettiği, ruhların yorulduğu ve herkesin birbirine benzediği bir çağda, hâlâ başka bir yaşamın mümkün olduğunu söylemek… Bu yalnızca politik bir iddia değildir; aynı zamanda ruhsal,düşünsel ve vicdani bir direniştir. Çünkü insanın içindeki umut ölürse, toplumların geleceği de ölür.

O,bu yüzden biçimlere takılmaz. Çünkü biçimler değişir. Güçler yükselir ve çöker. İktidarlar gelir geçer. Ama insanın hakikatle kurduğu bağ daha derin bir şeydir. Ve belki de onun asıl gücü burada yatar: Dışarıdaki güçlerden çok, kendi içindeki inançla kurduğu ilişkide.

Gerçek inanç zaten biraz böyledir. Kendini sürekli yeniden yaratır. Karanlığın içinde bile yönünü kaybetmez. Başarıyı yalnızca sonuçta değil, yürüyüşün kendisinde görür. Çünkü bazı insanlar için kazanmak, yalnızca bir hedefe ulaşmak değil; hakikate sadık kalabilmektir. Kanımca Apo tamda budur.

Belki de bu yüzden onu gerçekten anlamak isteyenlerin önce şu soruyla yüzleşmesi gerekir:
İnsan hakikati gerçekten arıyor mu, yoksa yalnızca kendi ezberlerinin onaylanmasını mı istiyor?

Çünkü hakikati arayan insan değişmeyi göze almalıdır. Ve değişmeyi göze alamayanlar, hakikatin değil; yalnızca alışkanlıklarının savunucusu olarak kalırlar.
O hep değişim, akış ve inşadır.

Chobani Stad'nın yanında bulunan eski Kenan Evren Lisesi arsasında yapılan oy verme işlemi, saat 10.00'da başladı ve saat 17.00'de sona erdi. Kongrede başkan adaylarından Hakan Safi için beyaz, Aziz Yıldırım için ise sarı pusula kullanıldı.

8 YIL SONRA YENİDEN BAŞKAN

Kongrede kullanılan 27 bin 387 oyun, 27 bin 172 geçerli sayıldı. Aziz Yıldırım, 17 bin 245 oy alarak 8 yıl sonra yeniden başkanlığa seçildi. Hakan Safi ise 9 bin 927 oy aldı.

3 Haziran 2018'deki seçimi kaybederek Fenerbahçe başkanlığından ayrılan Aziz Yıldırım, 8 yıl 4 gün (2926 gün) sonra geri döndü.

AZİZ YILDIRIM'DAN İLK AÇIKLAMA

Fenerbahçe'nin yeni başkanı Aziz Yıldırım, sandık sonuçlarının ardından kürsüye çıkarak açıklamalarda bulundu.

Aziz Yıldırım şu ifadeleri kullandı:

"Bugün camiamızda bir seçim yaptık. Ama kazanan Fenerbahçe'dir, Aziz Yıldırım değildir. İnşallah şampiyon oluruz. Biz birbirimize küsmeyeceğiz, sarılacağız. Fenerbahçe'nin büyüklüğünü herkes biliyor. Şimdi bizler, bir yönetim kurulu kurduk. Sözümüz söz, şampiyonluk. Bundan endişeniz olmasın. Bu stadı büyütmek için çalışmaya başlayacaklar. Ben size minnettarım, size borcumuzu ödemeden gitmeyeceğiz, 1 yıl içinde olacak."

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Riha Milletvekili Ömer Öcalan, Fransa’nın Avignon kentinde gerçekleştirilen halk toplantısına katılarak gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Espace le Mas Davon Salonu’nda düzenlenen etkinlik, saygı duruşuyla başladı. Fransa’daki programı kapsamında çeşitli halk buluşmaları gerçekleştirdiklerini belirten Öcalan, toplantıların Barış ve Demokratik Toplum Sürecine ilişkin bilgilendirme amacı taşıdığını söyledi.

Uzun yıllar süren çatışmalı dönemin ardından barışın inşasının önemine dikkat çeken Öcalan, bu süreçte toplumun tüm kesimlerinin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti. Gençler ve kadınların toplumsal ve siyasal alandaki rolüne vurgu yapan Öcalan, yeniden inşa ve kurumsallaşma çalışmalarının önemine değindi. Konuşmasında Kürtlerin tarihsel süreç boyunca karşı karşıya kaldığı baskı politikalarına da değinen Öcalan, Kürtlerin bölgesel gelişmeler açısından önemli bir aktör haline geldiğini belirtti.

Sürece yönelik sosyal medyada yürütülen tartışmalara da değinen Öcalan, barış ve çözüm çabalarının desteklenmesi gerektiğini söyledi. Öcalan ayrıca, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın son dönemde attığı adımların stratejik nitelikte olduğunu ifade ederek, önümüzdeki dönemde devlet heyeti ile yeni görüşmeler yapılabileceğini ve yasal düzenlemelere ilişkin adımların gündeme gelebileceğini dile getirdi.

Toplantı, katılımcıların sorularının yanıtlandığı bölümün ardından sona erdi.

Kanalın Ankara temsilcisi Fatih Atik'in canlı yayında aktardığı iddiaya göre, CHP lideri Özgür Özel'in tarafı, Demokratik Sol Parti yönetimiyle temas kurup "Partiyi bize verin" teklifinde bulundu.

İddiaya göre Aksakal da iddiayı doğrularken "Teklifi Murat Emir iletti. DSP olarak reddettik” dedi.

"TESLİM ALMA ÖNERİSİ OLMADI, YANLIŞ ANLAMIŞ OLABİLİR"

İlginç iddianın gündem olması üzerine CHP Grup Başkanvekili Murat Emir bir açıklama yaptı. Emir, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Bir görüşme üzerinden yapılan abartılı spekülasyonlardan dolayı kamuoyunu bilgilendirme ihtiyacı doğmuştur. Genel Başkan Yardımcısı Sayın İbrahim Yumuşak’la kendi ofisinde bir çay içimi süresinde, dostane ve içeriği yaşadığımız siyasal krizi de içeren bir sohbet gerçekleştirdik. Benim DSP’yi teslim almak gibi bir önerim olmadığı gibi, böyle bir teklifin yapılabilmesinin son derece kabalık sayılacağı da açıktır. Genel Başkan Önder Aksakal’ın konuyu yanlış anlamış olabileceği olasıdır. Bizim her türlü hukuksuzluk ve haksızlığa karşı CHP’yi Saraya teslim etmeyeceğimizden ve sonuna kadar mücadele edeceğimizden kimsenin şüphesi olmamalıdır."

Fenerbahçe'nin olağanüstü seçimli genel kurulunda bugün yapılacak seçimde kulübün yeni başkanı belirlenecek. Fenerbahçe'den yapılan açıklamada 44 bin 741 üyenin genel kurula katılma hakkı olduğu belirtilmişti. 10.00'da başlayan oy verme işlemi 17.00'de sona erdi.

Fenerbahçe'de başkan adayları Aziz Yıldırım ve Hakan Safi'nin yönetim kurulu listeleri şöyle:

AZİZ YILDIRIM'IN YÖNETİM KURULU LİSTESİ

Asil Üyeler: Barış Göktürk, Mahmut Uslu, Nihat Özbağı, Mustafa Çağlar, Önder Fırat, Cihan Kamer, Fatih Öztürk, Batuhan Özdemir, Tanju Kaya, Murat İman, Özgür Peker, Yusuf Buğra Tanık, Mehmet Aydın, Selim Kosif.

Yedek Üyeler: Fatih Aslan, Volkan Akan, Mustafa Aydın Acun, Barış Karagöz, Savaş Adalet, Demre İşcan, Yasemin Babayiğit

HAKAN SAFİ'NİN YÖNETİM KURULU LİSTESİ

Asil Üyeler: Ali Aytemiz, Metin Doğan, Agah Ruşen Çetin, Metin Sipahioğlu, Dağlarca Çağlar, Rahmi Mertay Türk, Mustafa Ömer Topbaş, Özgür Özaktaç, Atakan Altınbaş, Orhan Turan, Selahattin Süleymanoğlu, Ogün Doğan, Şanser Özyıldırım, Taha Gökberk Doğan

Yedek Üyeler: Esra Öztürk Çilingir, Ahmet Bulut, Ahmet Murat Emanetoğlu, Ertuğrul Eren Ergen, Barış Öztürk, Mustafa Enes Yıldırım, Aras Bağ

CANLI | Fenerbahçe Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantısı

19:45 | Eşlemelerin tamamlanmadığı son 2 sandık kaldı. Sandık kontrollerinin tamamlanmasının ardından oy sayımına geçilecek.

19:20 | Henüz zarf ve oy pusulasının eşit olup olmadığı yönünde kontroller sağlanıyor, eşit olmayan sandıklarda tutanaklar tutuluyor, itirazlar yapılıyor. Hiçbir oy zarfı açılmadı.

18:50 | Şekip Mosturoğlu: "Arkadaşlar, seçim bizim namusumuz. Kimse telefonla bir yere bilgi vermesin. En yakınınıza bile. Gözlemciler sayıları alıyor."

18:15 | Şekip Mosturoğlu: "18:15'te sandıkları açıyoruz"

17:15 | Fenerbahçe'nin olağanüstü seçimli genel kurulunda 27 bin 138 kongre üyesi oy kullandı.

17:00 | Fenerbahçe'nin olağanüstü seçimli genel kurul toplantısında oy verme işlemi sona erdi.

16:30 | Fenerbahçe Başkan Adayı Hakan Safi, genel kurulda oyunu kullandı.

15:30 | Oy kullanımının tamamlanmasına 1 saat 30 dakika kala seçime katılım 22 bin 444 kişi olarak açıklandı.

15:09 | Fenerbahçe eski başkanı ve başkan adayı Aziz Yıldırım, kızı Yaz ile birlikte oyunu kullandı.

14:30 | Fenerbahçe Yüksek Divan Kurulu Başkanı Şekip Mosturoğlu açıklamalarda bulundu. Seçime katılım hakkında bilgi veren Mosturoğlu, "Katılım çok büyük. Geçen seneye göre daha iyi bir sayı. Herhangi bir problem olmadı. Umuyorum bu ortam içinde genel kurulumuzu tamamlayacağız. Bana verilen sayı 17 bin civarında, artacaktır bu sayı" dedi.

Şekip Mosturoğlu ayrıca, "Seçim bugün bitecek. Yarın yeni bir gün başlayacak. Seçilecek başkana destek vererek kuruluşumuzun 120. yılında şampiyon olmak için her çabayı vereceğiz. Sandıklar kapandığında bugün burada bitecek" açıklamasında bulundu.

13:48 | Fenerbahçe Kulübü Başkanı Sadettin Saran, oyunu kullandı.

13:30 | Fenerbahçe'nin eski başkanı Ali Koç, genel kurulda oyunu kullandı.

13:20 | Hakan Safi: "Kongre üyelerimizin teveccühünü görüyorsunuz. Nefes alamıyoruz. Vaktimiz çok kısıtlı. 17.00’ye kadar buradayız. Çok büyük kalabalık var. Biz de taraftarımıza layık olmaya çalışıyoruz. Hakan Çalhanoğlu son transferimiz. Onu da bitirdik. Seçimden sonra inşallah daha da yapacağız. Kongremiz Fenerbahçe'mize hayırlı olsun. Kazanan Fenerbahçe olsun."

13:14 | Fenerbahçe'deki olağanüstü seçimli genel kurulda oy verme işlemi devam ediyor. Sarı-lacivertli kulüpteki seçimde katılım sayısı 13 bini geçti.

13:00 | Fenerbahçe'den açıklama: "Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantımızda oy kullanma işlemi devam ediyor. Kongre üyelerimiz, saat 17.00’ye kadar oylarını kullanabilirler."

12:45 | Mehmet Ali Aydınlar, Fenerbahçe'nin başkanlık seçiminde oyunu kullandı.

11:05 | Fenerbahçe Başkan Adayı Aziz Yıldırım kongre alanına geldi.

10:55 | Fenerbahçe Başkan Adayı Hakan Safi stadyuma geldi. Üyelerle fotoğraf çektiren Safi, "Bir transfer daha bitti biliyorsunuz değil mi? Çalhanoğlu bitti işte. Açıkladık onu da. Evet o da bitti" açıklamasında bulundu.

10:00 | Fenerbahçe Olağanüstü Seçimli Genel Kurulu'nda oy verme işlemi başladı. Oy verme işlemi, 17.00'ye kadar devam edecek. Sarı-lacivertli kulübün yeni başkanı ile yönetim kurulunu belirleyecek genel kurulda üyeler, toplam 45 sandıkta oylarını verecek. Genel kurul üyeleri başkan adaylarından Aziz Yıldırım için sarı, Hakan Safi için ise beyaz renkte basılan oy pusulalarını kullanacak.

09:04 | Fenerbahçe, oy verme işlemi öncesinde kulübün sosyal medya hesabından bir paylaşım yaptı: "Olağanüstü Seçimli Genel Kurul Toplantımızda oy kullanma işlemi 10.00 itibarıyla başlayacaktır. Tüm kongre üyelerimizi bekliyoruz.”

KOSGEB, İŞKUR, ticaret odaları, esnaf odaları ve Avrupa Birliği destek programlarının kadın girişimcilere sunduğu destekler de kadınların iş yaşamına katılımını artırıyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin yaşamın her alanında pratikleşmesi gerektiğini belirten kadınlar, ekonomik yaşamda eşit temsiliyetin önemine dikkat çekiyor. Amed’in Bağlar ilçesinde yaşayan kardeşler Avniye ve Mekiye Dindar da kendi emekleriyle iş yeri açarak üretime katılan kadınlardan oldu.
Yıllarca farklı iş yerlerinde emekçi ve işçi olarak çalışan Dindar kardeşler, yaklaşık iki hafta önce Bağlar ilçesi Seyfi Şamil Mahallesi’nde “Öz Kardeşler Ev Yemekleri” isimli iş yerini açtı. İş yerinde sabah kahvaltısı, tost, çorba, gözleme ve çeşitli sulu yemekler hazırlayan kardeşler, gün boyu müşterilerine hizmet veriyor.
Kadın emeğini görünür kılmayı amaçlayan Med Gündem’e konuşan Mekiye Dindar, uzun yıllar başka iş yerlerinde çalıştığını belirterek artık kendi emekleri için çalıştıklarını söyledi.

Dindar, “Yıllardır evde yemek yapıyordum. Birçok iş yerinde çalıştım, hep işçiydik. Şimdi kendi işimizi yapıyoruz. Emeğimizle çalışıyoruz ve mutlu hissediyoruz. Başaracağımıza inanıyoruz. Daha yeniyiz ama zamanla müşterilerimizin yemeklerimizden ve hizmetimizden memnun kalacağını düşünüyoruz” dedi.
Kardeşi Avniye Dindar ise kardeş dayanışmasıyla iş yerini birlikte işlettiklerini belirterek, “Birlikte yaşıyoruz, birlikte emek veriyoruz. Sabah kahvaltısı çıkarıyoruz. Çorba, tost, gözleme ile öğle ve akşam için sulu yemek çeşitlerimiz bulunuyor. Sabah saat 07.00’de açıyoruz, akşam 21.00’e kadar hizmet veriyoruz. Yaz aylarında çalışma saatlerimiz değişebilir” diye konuştu.
Kadın dayanışmasının önemine dikkat çeken Dindar kardeşler, kadın esnafların daha fazla desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Kadın girişimcilere yönelik desteklerden yararlanmak istediklerini belirten kardeşler, “KOSGEB, odalar ve ilgili kurumların kadın esnaflara sunduğu desteklerden biz de yararlanmak istiyoruz. Ev emekçisi kadınlar da kendi yeteneklerini üretime dönüştürmeli. İnsan kendi emeğiyle çalışınca daha mutlu ve gururlu oluyor” ifadelerini kullandı.
Dindar kardeşlerin işlettiği Öz Kardeşler Ev Yemekleri, Bağlar ilçesi Seyfi Şamil Mahallesi Karacadağ Bulvarı Aykut Apartmanı No:2 adresinde hizmet veriyor. İş yerinin halk arasında “Kuruçeşme Bağlar Kaymakamlığı karşısı” olarak bilinen noktada bulunduğu belirtildi. Sipariş hattı ise 0501 519 27 99 olarak paylaşıldı.

Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026
Kutlamalarda sahne alan sanatçılar, söyledikleri şarkılarla kalabalığı coştururken, sık sık çekilen halaylar renkli görüntüler oluşturdu. Alanda yükselen sloganlar ve alkışlar, Newroz’un birlik ve dayanışma ruhunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Program kapsamında yapılan konuşmalarda ise Newroz’un tarihsel ve kültürel önemi vurgulandı. Konuşmacılar, barış, özgürlük ve toplumsal dayanışma mesajları verirken, katılımcılar bu mesajlara alkışlarla destek verdi.
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın çözüm sürecine ve güncel gelişmelere ilişkin kaleme aldığı tarihi mektupta yer alan mesajlar da alanda yankı buldu. Okunan mesajlar, kitle tarafından dikkatle dinlenirken sık sık alkış ve sloganlarla karşılık buldu. Bu durum, Newroz’un yalnızca bir bayram değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasal bir ifade alanı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026
Kutlamalara çeşitli siyasi parti, demokratik kurumlar ve protokol üyeleri de katıldı. Protokol konuşmaları sırasında da Newroz’un halklar açısından taşıdığı anlam ve ortak yaşam vurgusu öne çıktı.
Med Gündem kamerasına yansıyan görüntülerde, özellikle gençlerin ve kadınların yoğun katılımı dikkat çekerken, alan genelinde bayram havası hâkimdi. Renkli kıyafetler, yöresel motifler ve coşkulu kalabalık, Newroz’un Amed’deki güçlü atmosferini bir kez daha ortaya koydu.
Newroz kutlamalarının tüm detayları, halaylar, müzikler, konuşmalar ve alandan özel görüntülerle birlikte Med Gündem YouTube kanalında izlenebilir.

Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026

Amed Newroz’dan konuşmalar: Abdullah Öcalan’ın özgürlük

Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026Med Gündem Amed Newroz 21 Mart 2026

Gülhan Bişeng ve Bediz Yılmaz’dan Alternatif Yaşam Modelleri Üzerine Söyleşi

Mersin’de gerçekleştirilen etkinlikte sanatçı Gülhan Bişeng, “Longo Mai / Bir Komün Deneyimi” kitabının yazarı ve akademisyen Bediz Yılmaz ile bir araya geldi. Bişeng, Yılmaz’ı “Mersin’e hoş geldiniz” diyerek karşıladı ve uzun süredir İstanbul’da olmasında bir araya gelemediklerini belirterek sohbeti başlattı.

Yılmaz, son dönemdeki çalışmalarını özetlerken özellikle tarım, gıda, ekoloji ve agroekoloji alanlarında yoğunlaştığını ifade etti. Söyleşide, uzun yıllardır araştırdığı Longo Mai kolektifini anlattı:

“Longo Mai, 68 kuşağından doğmuş ve Avrupa’da alternatif bir yaşam modeli sunan bir oluşum. 70’li yıllarda Fransa’nın güneyinde bir grup genç tarafından kapitalizm ve şiddet karşıtlığı temelinde kuruluyor. Kent kökenli gençler burada tarım, hayvancılık, ekmek yapımı ve yapı inşasını öğrenerek daha özerk bir yaşam sürüyorlar.”

Yılmaz, kolektifin yalnızca kendi içinde değil, dünya genelinde olup bitenlere karşı da aktif bir dayanışma ağı kurduğunu vurguladı. Ayrıca kadınların yapı içindeki eşit konumuna dikkat çekerek sistemin “birlikte öğrenmeye” dayandığını belirtti.

Söyleşide Bişeng, bu tür kolektif yaşamların sürdürülebilir olup olmadığını sorarak “Umut verici bir model. Başka yerlerde de mümkün olabilir mi?” diye sordu.

Yılmaz bu soruya şöyle yanıt verdi:

“Bence neredeyse mümkün. Bugünkü toplumsal düzen sürdürülebilir değil; kentler artık yaşanabilir olmaktan uzak. Kapitalizmin mevcut hali hem insanı hem doğayı sömürüyor. Bir noktada bu düzen kırılacak ve yeni yaşam arayışları başlayacak. Bu tür örnekler bize yol gösteriyor.”

Yılmaz ayrıca, deprem, ekonomik kriz veya pandemi gibi kriz dönemlerine hazırlık açısından tarım yapmayı, temel yapı inşa etmeyi, yiyecek ve enerji üretmeyi öğrenmenin önemine dikkat çekti.

Söyleşi Bişeng’in teşekkürleriyle sona erdi. Bişeng, Yılmaz’ın paylaşımlarının “tüketilen bir yaşamın yeniden var edilebilmesi için umut verdiğini” söyledi.

Bediz Yılmaz Kimdir?

Bediz Yılmaz, göç, kentsel çalışma, mekânsal ayrışma ve toplumsal cinsiyet konularında uzman bir araştırmacıdır.

* Lisans eğitimini Siyaset ve İdari Bilimler alanında tamamlamış, ardından Paris VIII Üniversitesi’nde “zorunlu göçmenlerin sosyal dışlanması” üzerine yaptığı doktora tezi ile mezun olmuştur.
* Akademik kariyerine Mersin Üniversitesi Kamu Yönetimi bölümünde başlamış; Eylül 2006 - Ağustos 2016 arasında öğretim üyesi olarak çalışmıştır.
* 2016 yılında Barış Akademisyenleri Bildirisi (Barış İçin Akademisyenler) imzacısı olduğu için görevinden uzaklaştırılmıştır.
* Daha sonra Almanya’ya geçerek Osnabrück Üniversitesi’nde Göç Araştırmaları ve Kültürlerarası Çalışmalar Enstitüsü’nde (IMIS) araştırmacı olarak çalışmaya başlamıştır.
* Araştırmalarında zorunlu göç / zorla çalıştırma ilişkisi, kadın göçmenlerin işgücü ve kentsel dışlanma gibi konulara odaklanmaktadır. İstanbul’da kent tarımı yapmaktadır.

Not: Söyleşi Med Gündem ve Gülhan Bişeng'in YouTube kanalında yayınlandı.

Maç öncesinde sahaya çıkan her iki takım oyuncularına karanfil dağıtıldı. Tribünlerde ise İran rejimi tarafından 16 Eylül 2022’de katledilen Jîna Emînî’nin dev koreografisi açıldı. Koreografiyle birlikte “Jin, jiyan, azadî” sloganları stadyumu doldurdu.

Maçın Gelişimi

Karşılaşmaya hızlı başlayan Trabzonspor Kadın Futbol Takımı, ilk dakikalarda bulduğu golle 1-0 öne geçti. Amedspor’un denge kurma çabaları sonuçsuz kalınca ilk yarı bu skorla tamamlandı. İkinci yarıda da üstünlüğünü sürdüren Trabzonspor, bulduğu ikinci golle farkı 2’ye çıkardı ve maçtan 3 puanla galip ayrıldı.

Taraftarlar maç boyunca kadın mücadelesini selamlayan “Jin, jiyan, azadî” ve “Kîne em Kurdin em” sloganları attı. Tribünlerdeki coşku, sahadaki rekabetle birleşerek güçlü bir atmosfer yarattı.

Med Gündem’e Konuşanlar: Amedspor Yöneticileri, Belediyeler Eş Başkanları, Barış Anneleri ve Taraftarlar

Karşılaşmayı izleyenler arasında Amedspor yöneticileri, Çınar Belediyesi Eş Başkanı Semra Akyüz, Kayapınar Belediyesi Eş Başkanı Berivan Sincar, Barış Anneleri ve çok sayıda taraftar yer aldı. Amedspor yöneticileri, belediye eş başkanları, Barış Anneleri ve taraftarlar Med Gündem’in sorularını yanıtlayarak kadın futbolunun mevcut koşullarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kadın kurum temsilcileri ve yöneticiler, kadın takımlarının büyük stadyumlarda düzenli olarak maç yapmasının görünürlük açısından zorunlu olduğunu vurgularken; taraftarlar, kadın futbolunun küçük sahalara sıkıştırılmasını “yapısal bir eşitsizlik” olarak nitelendirdi.

“Eşitlik İlkesine Uyulsun” Çağrısı

Taraftarlar, kadın futbolculara yönelik kısıtlamaların son bulması gerektiğini belirterek federasyona seslendi:
“Erkek takımları kentlerin en büyük stadyumlarında oynarken kadın futbolunu arka planda tutmak kabul edilemez. TFF eşitlik ilkesine uymalı.”

Kadın kurumları ise kadın futbolunun yalnızca belirli günlerde değil yıl boyunca görünür ve desteklenir olması gerektiğini vurguladı. Genç kadınların spora katılımı için güçlü rol modellerin ve görünürlüğün hayati olduğuna dikkat çekildi.

Sonuç ve Kadın Dayanışması

Trabzonspor Kadın Futbol Takımı sahadan 3 puanla ayrılırken, tribünlerin ortak fikri açıktı: Bu maçın gerçek kazananı kadınların dayanışması, görünürlük mücadelesi ve eşitlik talebiydi. Taraftarlar maç sonunda da şu mesajı verdi:

“Amedspor da Trabzonspor da biziz; tüm kadın kazanımları bizimdir. Gönlümüzdeki takım diğer tüm kadın takımlar ile eşittir; çünkü kadın kimliği bir kazanımdır.”

Taraftarların ortak mesajı şöyleydi:
“Tüm spor alanlarında kadınlara eşit temsil ve eşit saha kullanım hakkı tanınmalıdır.”

“Şiddetsiz ve özgür bir yaşam için sözümüz bitmedi; şiddeti birlikte durduracağız” pankartı eşliğinde yapılan açıklamaya belediye eş başkanları, meclis üyeleri, kadın kurumları temsilcileri ve çok sayıda kadın katıldı.

Rojin Kabaiş’in anısına farkındalık

Açılış konuşmasını yapan Rezan Belediye Eş Başkanı Leyla Ayaz, açıklama mekanının, bir yıldır katilleri bulunamayan Rojin Kabaiş adına farkındalık yaratmak için seçildiğini belirtti. Ayaz, “Rojin’in anısı, kadın mücadelesinde bize yön göstermeye devam edecek” dedi.

‘Şiddet sistematiktir, politiktir’

Ortak basın metninin Türkçesini Rezan Belediyesi Kadın Politikalar Müdürlüğü Psikoloğu Rozerin Doğar, Kürtçesini ise Peyas (Kayapınar) Belediyesi Kadın Politikalar Müdürlüğü Psikoloğu Fatma Budak Gül okudu.

Doğar, kadınların yaşam hakkına yönelen şiddetin “tesadüf değil, sistematik ve politik bir saldırı” olduğunu vurguladı. “Cezasızlık politikalarına, şüpheli ölümlere karşı Mirabel kardeşlerin mirasından aldığımız güçle direniyoruz” dedi.

Bağlar’da farkındalık çalışması: 8 bin broşür dağıtıldı

Basın açıklamasının ardından belediye eş başkanları, meclis üyeleri, belediyelere bağlı kadın kurumları ve sivil toplum temsilcileri, Rojin Kabaiş Dayanışma Merkezi’nden DBP İl Örgütü’ne kadar esnaf ziyaretleri gerçekleştirdi.

Bugün Bağlar merkezinde yapılan farkındalık çalışması kapsamında 8 bin broşür dağıtıldı, kadınlara yönelik bilgilendirici materyaller esnaflarla birlikte cam ve duvarlara asıldı.

Eş başkanlardan 25 Kasım mesajı

Broşür dağıtımı sırasında Amed Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Sera Bucak, Ergani Belediyesi Eş Başkanı Birsen Azak Bayar, Lice Belediyesi Eş Başkanı Dilek Diyar Özer, Çınar Belediyesi Eş Başkanı Semra Akyüz ve Bağlar Belediyesi Eş Başkanı Leyla Ayaz, 25 Kasım’a ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sera Bucak, “Kadına yönelik şiddet sadece bireysel değil, aynı zamanda politik bir meseledir. Biz kadınlar, yaşamın her alanında eşit temsiliyet ve özgürlük için mücadele ediyoruz” dedi.

Birsen Azak Bayar, “Kadın öncülüğünde kurulan demokratik yerel yönetimler, erkek egemen zihniyeti yıkmanın en güçlü aracıdır” ifadelerini kullandı.

Dilek Diyar Özer, “Her kadın yaşasın diye biz mücadele ediyoruz. Belediyelerimiz kadın dayanışmasının mekânları olacak” diye konuştu.

Semra Akyüz, “Bugün Bağlar’dayız. Kadınlara ulaşmak, farkındalık yaratmak için sahadayız. 8 bin broşürle kadınlara şiddetsiz yaşamın mümkün olduğunu anlatıyoruz” dedi.

Leyla Ayaz ise, “Henüz sözümüz bitmedi. Kadınların yaşam hakkını, emeğini, özgürlüğünü savunmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

Açıklamanın tamamı ve eş başkanların değerlendirmeleri Med Gündem YouTube kanalında yayımlandı.

Med Gündem Haber

Med Gündem, internet haberciliğinin ilk dönemlerinden 10 Eylül 2017 bugüne uzanan bir emek yolculuğunun yansımasıdır — hakikatin peşinde yürüyen bir gazetecilik çabasıdır. Kurulduğu günden bu yana haberciliği yalnızca bir meslek değil, bir sorumluluk, bir vicdan meselesi, bir toplumsal hafıza olarak görüyoruz.

Biz, haberi sadece yazmakla değil; görmek, anlamak, tanıklık etmek ve duyurmakla yükümlü olduğumuzu biliyoruz. Barışçıl, temkinli ve pozitif bir yayın diliyle; demokrasi, özgürlük ve eşitlik değerlerinden ödün vermeden yayın yapıyoruz. Tuzak, iddia, karalama, polemik, trol, cinsiyetçi, ötekileştirici ve asparagas gazeteciliği kesin bir dille reddediyoruz. Çünkü bizim için gazetecilik; hakikatin izinde, insanın ve doğanın yanında durma iradesidir.

Med Gündem, her haberinde, her yayında, her soruda emek veren bir topluluğun sesiyle var olur. Haberlerimizde, canlı yayınlarımızda, röportajlarımızda ve yazılarımızda önceliğimiz; emek esaslı, toplumsal cinsiyet bilinciyle mücadele eden, ekolojiyi savunan, bilimsel düşünceyi rehber edinen isimlerle birlikte yürümektir. Biz, yaşamın her alanında, doğadaki her canlı için adalet, eşitlik ve barış talebini yükselten bir çizginin temsilcisiyiz.

Bugüne dek binlerce röportaj, söyleşi ve canlı yayın gerçekleştirdik. Barış akademisyenleri, memur ve işçilerin KHK ihraçlarına dair tanıklıklarıyla hazırladığımız “Türkiye’de KHK Manzaraları”, kadınlarla felsefi temelde yürütülen “Kadınların Yüzyılı” ve COVID-19 sürecine ilişkin “Koronavirüs’ün Düşündürdükleri” adlı kitaplarımız ile aynı adlı belgeselimiz, bu çabanın ve emeğin kalıcı tanıklarıdır.

Yeni dönemde de tanıklık etmeye, anlatmaya ve paylaşmaya devam ediyoruz. Gülhan Bişeng’in Demeter’in Bahçesi programında jineoloji üzerine yaptığı yayınların kitaplaştırılması, Hamza Özkan’ın Van’da Kürt siyasetine dair yürüttüğü kitap ve belgesel çalışmaları ve yazar–sanatçı söyleşilerinden oluşan “20 Soru” dizisinin kitaplaştırılması, bu yolun devamıdır.

Hafta içi akşam saat 21.00’de, gazeteci Hamza Özkan’ın sunduğu 8. Gün, sanatçı Gülhan Bişeng’in Demeter’in Bahçesi ve spor yorumcuları Sinan Dedeoğlu ile Fırat Bozkurt’un hazırladığı Med Gündem Spor, düşüncenin, sanatın ve sporun toplumsal yüzünü tartışmaya açıyor.

Ve biz biliyoruz ki; Med Gündem yalnızca bir haber sitesi değil, gönüllülük temelinde yükselen bir dayanışma ağıdır.
Bu dayanışmayı büyüten; yazılarıyla, fikirleriyle, sesiyle, emeğiyle katkı sunan her köşe yazarına, konuk yazara, muhabire, sunucuya, konuğa, editöre, yayınevine ve matbaa emekçisine; sitemizi ve sosyal medya hesaplarımızı dayanışma gönüllülüğüyle takip eden ve edecek olan herkese ayrı ayrı teşekkür ediyoruz.

Sosyal Medya ve İletişim

📧 bilgi@medgundem.com
🐦 Twitter/X https://x.com/MedGundem
📘 Facebook https://www.facebook.com/MedGundem
📸 Instagram https://www.instagram.com/medgundem/
▶️ YouTube https://www.youtube.com/channel/UCmKlsa826_a9G30R7r884Xw

Çünkü biz inanıyoruz: Dayanışma bulaşıcıdır. Emekle gülümsemektir.
Ve her şeye rağmen, biz hakikatin ve umudun peşinden yürümeye devam ediyoruz.

Med Gündem Haber Sitesi Sahibi, Emekçisi ve Genel Yayın Yönetmeni
Hamza Özkan

Karşılaşma öncesinde son antrenmanını tesislerinde gerçekleştiren Amedspor, teknik heyetin yönetiminde taktiksel ve fiziksel çalışmalar yaptı. Yaklaşık 1,5 saat süren idmanda oyuncuların yüksek motivasyonu dikkat çekti.
Takım, maç öncesi son hazırlıklarını tamamlayarak kampa girdi.

Amedspor, kendi taraftarı önünde Fenerbahçe karşısında puan ya da puanlar alarak üst sıralardaki iddiasını sürdürmeyi hedefliyor.
Sezona iyi başlayan Diyarbakır ekibi, şu ana kadar oynadığı 6 maçta 3 galibiyet, 2 beraberlik, 1 mağlubiyet elde ederek 11 puanla 6. sırada yer alıyor.

Konuk ekip Fenerbahçe Petrol Ofisi ise oynadığı tüm maçları kazanarak 18 puanla ikinci sırada bulunuyor. Sarı-lacivertli ekip, Galatasaray ile birlikte averaj farkıyla zirve yarışını sürdürüyor.

Maç Bilgisi

📅 Tarih: 8 Kasım 2025, Cumartesi
🕑 Saat: 14.00
🏟️ Stad: Şılbe 2 Nolu Çim Saha
📺 Yayın: TFF YouTube / Bein Sports Max (Bekleniyor)

🎥 Kazananlar:

Jüri Özel Ödülü: Görünür Görünmez: Bir (Oto)sansürün Antolojisi

Orhan Doğan Hakikat ve Adalet Ödülü: Dargeçit – Berke Baş

Leyla Kasım Özgürlük Ödülü: Shot the Voice of Freedom – Zainap Entezar

Hevsel Bahçeleri Ekoloji Ödülü: Habibullah – Adnan Zandi

Kemal Kurkut Halk Ödülü: Gazeteci Abdurrahman Gök

Ortadoğu Sinema Akademisi Özel Dayanışma Ödülü: Sosyolog İsmail Beşikçi’ye verildi.

FilmAmed Film Ödülleri: İçimde Kurumuş Ot – Dilan Engin, Ben û Sen – Ahmet Petek, Gündem – Fatma Çelik

Kemal Kurkut’un annesi Sican Kurkut’un sahneye çıkışı törenin en duygusal anlarından biri oldu. Uzun süre ayakta alkışlanan anne Kurkut, oğlunun katillerinin cezalandırılması çağrısında bulundu.

🎤 Ödül programı öncesi ve sonrası yapılan söyleşiler ile ödül gecesinde yaşanan duygu dolu anların tamamı, konuşmalar ve özel görüntülerle birlikte Med Gündem YouTube kanalında izlenebiliyor
👉 https://youtu.be/6ki-XY4f4ag

Amed'de her pazar saat 21.00’de Med Gündem YouTube kanalı üzerinden canlı yayınlanan, gazeteci Sinan Dedeoğlu moderatörlüğündeki “Med Gündem Spor” programı, bu hafta da sporseverlerin ilgi odağı oldu. Programın bu haftaki konukları Vanspor FK Başkanı Erol Temel ve spor yazarı Fırat Bozkurt oldu.

Futbola verilen kısa yaz arasına rağmen heyecan kaldığı yerden devam etti. Sinan Dedeoğlu’nun içten açılışıyla başlayan programda, Başkan Temel hem kulüp gündemine hem de yeni sezon planlamasına dair kapsamlı açıklamalarda bulundu.

“Yoruldum ama halkın sesine kulak verdim”

Erol Temel, görevden ayrılacağına dair çıkan söylentilere şu sözlerle yanıt verdi:
“Yazılı bir istifa dilekçem hiç olmadı. Sadece ‘yoruldum’ dedim. Ancak halkımız, devlet büyükleri, kanaat önderleri ve taraftarlarımız bu görevi bırakmamı istemedi. Biz de onların sesine kulak verdik.”

Başkan, Vanspor’un yalnızca sportif başarıyla değil, kurumsal yapılanmayla da yoluna devam ettiğini vurguladı:
“Transfer sürecimiz çok yoğun geçiyor. Hocamız Ankara’da kampı başlattı, ben de İstanbul’dayım. Hafta içi yurt dışına giderek bazı görüşmeler yapacağım. Tesisimizin ihalesi 14 Temmuz’da. Stat projesi de hızla ilerliyor. Vanspor artık her alanda büyümeye devam ediyor.”

“Eleştiriler var ama destek daha büyük”

Zaman zaman duygusal anlar yaşayan Başkan Temel, bazı kesimlerin haksız eleştirilerine de değindi:
“Bugüne kadar Vanspor’u sahipsiz diyen çoktu. Şimdi her kesimden sahiplenilmesi bizi mutlu ediyor. Ancak buna rağmen ağır eleştirilerle de karşılaşıyoruz. Buna rağmen halkın yüzde 95’inin desteğini hissediyorum. Bu destek bizi ayakta tutuyor.”

“Kongre kararı yönetimin takdirindedir”

Fırat Bozkurt’un “Kongre yapılacak mı?” sorusu üzerine Başkan Temel, tüzüğe uygun şekilde süreci değerlendirdiklerini belirterek şunları söyledi:
“Yönetim olarak görevimizin başındayız. Tüzüğe göre üç yıl içinde sadece mali veriler onaya sunulur. Kongre kararı alınırsa zaten kamuoyuyla paylaşılır. Ama şu an tüm yoğunluğumuz Vanspor’un yeni sezonuna odaklanmış durumda.”

“Süper Lig hedef değil ama güçlü bir takım kuracağız”

Başkan Temel, Vanspor’un gelecek hedeflerini net şekilde ifade etti:
“Süper Lig hedefi koymuyorum ama bu sezon ligin en iyi takımlarından birini kuracağımıza kimsenin şüphesi olmasın. Bu memlekete bir futbol kültürü kazandırmak istiyoruz.”

Vanspor yönetimine Türkiye’nin dört bir yanından destek geldiğini de belirten Temel, “Günde yüzlerce telefon alıyorum, herkes destek olmak istiyor. Bu sahiplenme bizi daha da güçlendiriyor,” dedi.

? Canlı yayını kaçıranlar için not:

Bu özel programı kaçıran izleyiciler, Med Gündem YouTube kanalından yayının tamamını izleyebilir. Vanspor’un geleceğine dair kapsamlı değerlendirmelerin yer aldığı bu bölümü mutlaka izleyin!

Medgündem’de yayınlanan “Demeter’in Bahçesi” programının bu haftaki konuğu, Pamukkale Üniversitesi öğretim üyesi Dr. İsaf Bozoğlu oldu. Arkeolog Gülhan Bişeng’in sunduğu programda, kadınların tarih boyunca üstlendiği üretken rol, ana tanrıça inancı ve mitolojik hafızadaki yeri masaya yatırıldı.

Programda, Kürtçedeki “yastar” sözcüğü üzerinden kadınların tarihsel yakarışı ele alındı. Bozoğlu, “Kadınlar büyük bir zorlukla karşılaştığında ellerini göğe kaldırır ve ‘yastar’ der. Bu hem çağrı, hem sitem, hem de yakarıştır” dedi.

Kadının varoluş mücadelesinin bugün de sürdüğüne dikkat çeken Bozoğlu, “Toplum ve biçimler değişse de ana tema değişmiyor. Kadın bugün de görünmez kılınıyor ve mücadele etmeye devam ediyor. Bu bir varoluş mitosudur” ifadelerini kullandı.

Ortak yaşam vurgusu yapan Bozoğlu, “Eril gücü yok saymıyoruz, eşitliği savunuyoruz. Hedefimiz, kadın ve erkeğin birlikte ürettiği, yaşanabilir bir dünyadır” dedi.

Program, Bişeng’in “Yaşamı birlikte örmek, geçmişin izlerini bugünün mücadelesine taşımaktır” sözleriyle sona erdi.

NOT: Canlı yayını kaçıran izleyicilerimiz, programın tamamını YouTube kanalımızdan izleyebilir

Vangölü Sportif Faaliyetler, TFF Futsal Ligi Play-Off finalinin ilk maçında büyük bir zafere imza attı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Spor Salonu’nda oynanan karşılaşmada temsilcimiz, güçlü rakibi 41 Osmanlı Spor’u 10-8 mağlup ederek şampiyonluk yolunda çok önemli bir avantaj elde etti. İlk yarıyı 6-2 önde tamamlayan Vangölü Sportif, ikinci yarıda da skor üstünlüğünü koruyarak sahadan galibiyetle ayrıldı.

Play-Off sürecinde sergilediği etkileyici performansla dikkatleri üzerine çeken Vangölü Sportif Faaliyetler, 1. Tur’da Diyarbakır Alipaşa SK’yı 2-0’la geçerken, 2. Tur’da ise Sakarya Karasu 1933 SK’yı eleyerek adını finale yazdırmıştı.

Finalin ilk ayağında alınan bu tarihi galibiyetin ardından gözler Kocaeli’de oynanacak rövanş maçına çevrildi. Sportif Direktör Kadir Tunçdemir, “Van halkına armağan etmek istediğimiz bu şampiyonluk için bir adım daha attık. Oyuncularımızı kutluyorum,” dedi.

DESTEK MESAJLARI

Maç sonrası Van Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Abdullah Zeydan ve Vanspor 2. Başkanı Veysi Gencer, takımı soyunma odasında ziyaret ederek futbolcuları tek tek tebrik etti. Gencer, takıma prim sözü verirken, Zeydan da desteğinin süreceğini belirtti. Her iki isim de sosyal medya hesaplarından da Vangölü Spor’a destek mesajları paylaştı.

Abdullah Zeydan, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Bugün TFF Futsal Süper Lig Şampiyonluk maçının ilk ayağında Vangölü Spor, Osmanlı 41 takımını 10-8 yendi. Spora ve dayanışmaya yakışır bir mücadele ortaya koyan her iki takıma da teşekkür ederiz. Vangölü Spor’un Kocaeli’deki maçı da kazanarak Van’a bu sezon ikinci şampiyonluğu getireceğine inanıyoruz."

Veysi Gencer ise şu mesajı yayınladı: "Tebrikler Vangölü Spor! Osmanlı 41’i 10-8 yenerek şampiyonluk yolunda büyük bir adım attınız! Sahadaki mücadele ve dayanışma için teşekkürler. Van’ımızın birliğini güçlendiren, kararlı ve vizyoner kıymetli eş başkanlarımız Neslihan Şedal ve Abdullah Zeydan’a destekleri için sonsuz saygı ve şükranlarımı sunuyorum."

MED GÜNDEM EKRANLARINDAN CANLI TAKİP

Maç öncesi, devre arası ve sonrasında Med Gündem Spor programı sunucusu Sinan Dedeoğlu, Van Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Abdullah Zeydan, Vanspor 2. Başkanı Veysi Gencer, Sportif Direktör Kadir Tunçdemir, teknik direktör, takım kaptanı ve taraftarlarla röportajlar gerçekleştirdi. Yayında, hem saha içindeki başarı hem de Van halkının kenetlenmesi vurgulandı.

Şimdi tüm gözler Kocaeli’de oynanacak rövanş karşılaşmasına çevrildi. Vangölü Sportif Faaliyetler, bu maçı da kazanarak Van’a sezonun ikinci büyük kupasını kazandırmayı hedefliyor. Kent halkı, tarihi başarıya kilitlenmiş durumda.

? NOT: sitemiz, yayın hayatına Öz Gündem adıyla başlayan kısa sürede teknik tamamlandığında Med Gündem ismiyle devam edecektir

Amed 2025 Newroz'unun her anını sizlerle paylaştık. Hazırlıklardan resepsiyona, büyük buluşmadan coşkulu kutlamalara kadar tüm detaylar özel fotoğraf galerimizde!
11 Mart 2025’te Amed’in tarihi surları içinde, Mardin Kapısı’nda başlayan hazırlıklardan itibaren, ilk dekorasyon fotoğraflarını sizlere sunduk. 20 Mart 2025’te, Suriçi’ndeki Cemil Paşa Konağı’nda gerçekleşen Newroz resepsiyonu ile heyecan doruğa ulaştı. 21 Mart 2025’te ise Bağlar ilçesinde, Amed Newroz alanında yüzbinlerin katılımıyla tarihi bir Newroz kutlaması gerçekleşti.

O günün en özel anlarını, coşkusunu, heyecanını ve unutulmaz görüntülerini özel fotoğraf galerimizde sizlerle paylaşmaya devam ediyoruz.

 Bu yıl Amed’de, İstasyon Meydanı’nda coşkuyla kutlanan 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü'nde, Öz Gündem olarak biz de alandaydık. Kadınların direnişini, mücadelesini ve dayanışmasını hissettiğimiz bu özel günde, hem röportajlar yaptık hem de halaylarla, sloganlarla yankılanan meydanı kare kare ölümsüzleştirdik. İşte alanda çektiğimiz, kaldıracımızdaki fotoğraflar ve hafızalarımıza kazınan o unutulmaz anlar!

Uçar: Sayın Öcalan onurlu barış için cesaretli siyasiler arıyor #Amed’de Emek ve Demokrasi Güçleri öncülüğünde #1EylülDünyaBarışGünü kapsamında yürüyüş gerçekleştirildi.@DBP_GenelMerkez @KESK1995 @cigdemkilicgun @AdaletKaya_

VİDEO Devamı?https://t.co/21D6AjuomS pic.twitter.com/RkmvDfutil

— Ötekilerin Gündemi (@OtekilerinG) September 2, 2024

Kodu Kopyala

Vakfımızın kurucusu, emektarı, Denetim Kurulu Üyemiz sevgili arkadaşımız *Ali Şükran Aktaş* amansız hastalığa yenik düştü.

29 Ekim 1999'da Avrupa'dan gelen 2. Barış Grubu üyesi; Türkiye Barış Meclisi kurucusu; Barış Vakfı'nın sessiz kahramanı ve mücadele arkadaşımızı yitirdik.

Barışçıların başı sağ olsun. 

Herkes için bir oda, özelikle kadınlar için... Odeyek ji bo herkesî û pîranî jî bo jinan.. Odeya Virginia Woolf ê..

https://www.ozgundem.com/kadinlarin-kaleminden-her-cumartesi-bir-mektup-3

✍️

Kadın Yoksulluğu

Krizlerde savaşlarda ilk işten çıkarılanlar kadınlar oluyor. Kadın yoksulluğu hükümet politikalarıyla doğrudan ilişkili.

https://www.ozgundem.com/kadin-yoksullugu

✍️

Mücadele Özgürleştirir 

Hüsniye Çelik, "Ötekilerin Gündemi" sitesindeki "Kadınların Kaleminden: Her Cumartesi Bir Mektup" köşesinde "Mücadele Özgürleştirir" başlıklı bir yazı kaleme aldı.

https://www.ozgundem.com/mucadele-ozgurlestirir 
✍️

Günün Sonunda Tüm Ülkeye Kayyum Olmak!

Eylül Yaylacı,"Ötekilerin Gündemi" sitesindeki "Kadınların Kaleminden: Her Cumartesi Bir Mektup" köşesinde "Günün Sonunda Tüm Ülkeye Kayyum Olmak! " başlıklı bir yazı kaleme aldı.

https://www.ozgundem.com/gunun-sonunda-tum-ulkeye-kayyum-olmak

✍️

… Ve tanrı kadını unuttu sonra! 

Hatice Özhan, "Kadınların Kaleminden: Her Cumartesi Bir Mektup" köşesinde "… Ve tanrı kadını unuttu sonra!" başlıklı bir yazı kaleme aldı.

https://www.ozgundem.com/ve-tanri-kadini-unuttu-sonra 
✍️

Kıymayın

Arzu Ulaş Tayboğa, "Kadınların Kaleminden: Her Cumartesi Bir Mektup" köşesinde " Kıymayın" başlıklı bir yazı kaleme aldı.

 https://www.ozgundem.com/kiymayin 
✍️

Hévî

Siyasetmedar Necla Yildirim di kolona xwe ya bi navê "Ji Pênûsa Jinê: Her Şemî Nameyek" nivîsek bi sernavê "Hêvî" nivîsand.

https://www.ozgundem.com/hevi

✍️

“Kadınların Kaleminden: Her Cumartesi Bir Mektup”
Ötekilerin Gündemi

Herkes için bir oda, özellikle kadınlar için...

Odeyek  jî bo herkesî û bi piranî jî bo jinan… 
odeya Virginia Woolf ê.

E-posta: otekileringundemi@gmail.com haber@otekileringundemi.com

Tarihin ve doğal dokusu yanı sıra yılın en sıcak aylarında dahi zirvesinde karın hiç eksik olmadığı Artos’un eteklerine kurulu Wan’ın Westan (Gevaş) ilçesinde tarlalar gelinciklerin kızılına bürünüyor. Her mevsimi yerli ve yabancı turistleri konuk almaktadır.

#DEMParti 96 merkezde göstereceği adayları açıkladı #ÖtekilerinGündemi@huseyin_olan @Semra_caglar_

Video devamı ? https://t.co/CqMsu9fuQt @YouTube
⬆️ pic.twitter.com/MsXVs82ZJW

— Ötekilerin Gündemi (@OtekilerinG) January 29, 2024

Copy Code

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), 31 Mart yerel seçimleri için çalışmalarının startını Amed'de verdi. Kadın belediye eşbaşkan adayları için yapılan tanıtım etkinliği sonrası karma adaylar için benzer bir etkinlik yapıldı. Amed'de bulunan bir otelde yapılan etkinliğe belediye eşbaşkan adaylarının yanı sıra binlerce kişi katıldı. 

SOLMAZ VE SÖNMEZ UNUTULMADI

Demokrasi ve özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenlerin anısına yapılan saygı duruşunun ardından Kürt siyasetçi Edip Solmaz'ın ailesinden Hasan Solmaz konuştu. Edip Solmaz'ın "yerel dinamiklerin kendi inisiyatifiyle oluşturduğu kollektif anlayışın ifadesi" olduğunu söyleyen Solmaz, "Diğer ifade de özellikle Kürt özgürlük hareketinin demokratik yöntemlerle mücadelesinin, kitleselleşmesinin sonucudur. Kürt halkının kitlesel duruşları Edip Solmaz gibi yoldaşların yarattığı değerlerin sonuçlarıdır" dedi. 

Ardından "Terzi Fikret" namıyla da bilinen Fatsa Belediye Başkanı Fikri Sönmez'in oğlu Naci Sönmez konuştu. Sönmez, "Bugün benim Amed'de bulunuyor olmam, Fatsa'nın yaşadığını, Terzi Fikri'nin tarihe bıraktığı önemli izlerin takip edildiğini gösteriyor. Rojava'daki yerel yönetimlerde bunun yaşandığını görüyorum" dedi. 

'KAYYIMLARI GÖNDERECEĞİZ'

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğü talebiyle devam eden açlık grevi eylemlerini hatırlatarak konuşmasına başladı. Seçimlerde kayyımları göndereceklerini vurgulayan Hatimoğulları, "Bizim davamız Kürt halkının kendi sorunlarının çözümü için verdiği hak mücadelesidir. Alevilerin, farklı halkların bu ülkede eşit yurttaşlık mücadelesidir. Kadınların, gençlerin, doğa savunucuların mücadelesidir. Bizim mücadelemiz işçinin, emekçinin, yoksulun mücadelesidir. Önümüzdeki yerel seçimleri bunlardan bağımsız görmüyoruz. Mutlaka kazanacağız. 31 Mart'ta bütün halklara bu zaferi hediye edeceğiz" dedi. 

DOĞRUDAN DEMOKRASİ

Kayyımların kentlerde yarattığı tahribatlara değinen Hatimoğulları, “Mutlaka kayyımları göndereceğiz. 31 Mart yerel seçimleri demek, yerinden yönetimin demokraside yer bulması demektir. Halkın iradesinin tecelli etmesi demektir" dedi. 

Heskîf (Hasankeyf) ve Sûr ilçelerinde yaşananları anımsatan Hatimoğulları, şunları söyledi: "Doğrudan demokrasiyi belediyelerde hayata geçireceğiz. Belediye ile halk arasına beton bloklar kuruldu. Bizler onları darma duman edeceğiz. Halk aynı şekilde belediyelere gelecek ve o yönetimin ortağı olacak. Kürt, Türk, Alevi, Ermeni, Süryani kimseyi dışarıda bırakmadan hizmet edeceğiz. Kayyımları süpüreceğiz. Tek süpürge yetmez; her yurttaşımız eline süpürgesini alacak, 31 Mart’ta kayyımları süpüre süpüre alacağız. Kayyımların saldırıları Kürtçeye olduğu kadar kadınların kazanımlarına dönük de oldu. Belediye eşbaşkanlarını, meclis üyelerini hapishanelere koydular. Kadın danışma merkezlerinin yerlerine erkek müdür atadılar. Kadın politikaları, daire başkanlıklarını ortadan kaldırdılar. 

MUTLAKA KAZANACAĞIZ

Coğrafyamız acılarla dolu ve savaş çığırtkanlığıyla baş başa kalmış dönemden geçiyor. Savaş yorgunu bu coğrafyamızda halklar, başarı haberi bekliyor. Bunlardan biri 31 Mart'ta bütün başarıyı halklara armağan ediyoruz. Amed'deki bir başarı bütün bölgeyi, ülkeyi etkiler. Bizler sandıktan DEM Parti'yi çıkardıkça, haritayı mora boyadıkça, mutlaka başaracağız. Hep beraber ev ev gezerek, bu tarihi başarıya sizlerin ortak olması önemli. Bizim mücadelemiz seçme ve seçilme mücadelesi değildir. Ezilen ve sömürülen bütün emekçilerin, kadınların, işçilerin özgürlüğü için mücadele ediyoruz. Her birimiz kendimiz adaymışız gibi çalışmalara katılacağız. İl, ilçe örgütlerimizle hep beraber eli taşın altına koyacağımız bir dönem. Ben değil, biz anlayışıyla yönetmeliyiz belediyelerimizi."

 Ev ev dolaşarak seçim çalışması yürüteceklerini belirten DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, eşbaşkanlık gibi dünya demokrasisine örnek bir uygulama kazandırdıklarını ve kayyumları bin odalı Saray'a göndereceklerini söyledi. 

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Amed'de partisinin gerçekleştirdiği belediye eşbaşkan adayları tanıtım toplantısında konuştu. Bakırhan, aday belirleme sürecine dikkati çekerek, "Eşbaşkanlığa yasal statü kazandırdık. Dünyanın birçok yerinde Kürtlerin kendi bağrından çıkardığı esbaşkanlığın nasıl uygulandığını gösterdik" dedi. 

Aday adaylarının partinin genel merkezi yerine halka gittiğini ve çalışma yürüttüğünü vurgulayan Bakırhan, "Genel merkezi kapatıp, ön seçim yaptık. Bize değil, halklarımıza gidin, sokaklara gidin, Kürt halkından onay alın, sonra bize gelin dedik. Emin olun bunu da başardınız. Sıkıştığımız her dönemde yardımımıza koşan sizler büyük bir demokrasi örneği vererek, bu halk oylamasını da başarıyla sonlandırdınız. Bugün ortaya koyduğunuz demokrasi örneği de Kürtlerin dünyaya hediye ettiği bir model olacaktır" diye konuştu. 

Bakırhan'ın devamla şunları söyledi: "Zor dönemden geçiyoruz. Sistem irademizi yok saymak için elinden geleni yapıyor. Kayyımlar atıyor, irademize el koyuyorlar. Sanıyorlar ki belediyeleri iki dönem kayyım atadıklarında Kürt baş eğecek. Selahattin Demirtaş'ları, Gültan Kışanak'ları içeri alınca Kürtler vazgeçecek sanıyorlar. Onlara 31 Mart’ta Kürdün her şeye rağmen direndiğini, iradesine sahip çıktığını bir kez daha göstereceğiz. Kayyım hırsızlık demektir, yolsuzluk ve usulsüzlük demektir. Mardin kayyımının yaptığı usulsüzlükler buradan Ankara'ya yol olur. Amed kayyımlarının yaptığı usulsüzlükler; La Casa De Papel dizisi vardı, onun senaristlerini bile şaşırtacak niteliktedir. Eminim o diziyi çekenler bu kayyımların usulsüzlüklerini görselelerdi bu dizileri yapmazlardı. Kayyım ismimize düşman. Kayyım Kürdün varlığına ve iradesine düşman. Ne yapacağız? 31 Mart’ta bunları Ankara’ya göndereceğiz. Saray'ın bin odası var. Hepsi orada kendisine yatacak yer de bulur, iş de bulur. Biz kendi işimize bakarak, Kürt toplumunun halklarımızın daha özgür, daha şeffaf, daha demokratik bir anlayışla yönetilmesini hep birlikte sağlayacağız. 

EV EV DOLAŞACAĞIZ

Burada sizlere büyük görevler düşüyor. Değerli barış annelerim, barış mücadelesinde örnek olan anneler, ev ev dolaşacağız, gitmediğimiz kapı bırakmayacağız. Bunların kaçak seçmenlerine karşı biz iki tane seçmen kazanacağız. Bunların bütün polisleri, askerler ve kolluk kuvvetlerini taşıyarak irademizi gasp etme girişimi karşısında durmayacağız, dinmeyeceğiz. El birliği ile çalışacağız. Bunlara Kürdün nasıl bir çelik iradeye sahip olduğunu hep birlikte göstereceğiz. Buna inanıyorum, sizler yoktan var ettiniz. Sizler adı dili ağızlara alınmayan bir halkın mücadelesini gerçekliğini ortaya koydunuz. Sizler Rojava'da milliyetçiliğin, muhafazakârlığın, dinciliğin hüküm sürdüğü kadınının, Kürdün yok sayıldığı bir coğrafyada büyük bir devrim yarattınız. Şimdi emin ki hep birlikte Kurdistan coğrafyasındaki halklarımızla birlikte bizim bağrımızdan çıkmayan, bize ait olmayan her şeyimize yabancı olan bu kayyımları göndereceğiz. 

KAYYIMLAR GİBİ AKP’Lİ BELEDİYELERDE YÖNETEMİYOR

Sadece kayyımlar değil AKP’nin belediyeleri de iyi yönetemiyor. Ağrı Belediyesi’nin ne halde olduğunu Ağrılı hemşerilerimiz çok iyi bilir. İnanın köstebek yuvası çamur içerisinden yürünmüyor. Bingöl Belediyesi deprem bölgesi olmasına rağmen depremin ne olduğunu bilmiyor. Deprem hattı üzerinde iskan veriyor, imar izni veriyor. Sanıyor ki deprem oradan es geçecek. Bingöl Belediyesini batırmış, bitirmiş, borçlandırmış. Dersim Belediyesi’nde ‘Tunceli’ zihniyetini ortadan kaldırarak, Dersim’in gerçek evlatlarını iktidara taşıyarak, demokratik yerel yönetimlerimizi oraya da götürmek durumundayız. Kars kayyımı namaz kılıyor ama vallahi yapmış olduğu yolsuzluklar yol olur. Yani bunların namazı ibadeti bir yere kadardır. Mesele rant olunca, mesele Kürdün iradesi olunca mesele Kürdün inkarı olunca bunlar her şeye karşı çıkarlar, takiye yaparlar. AKP yönetemiyor, ülkeyi yönetemediği gibi belediyeleri de yönetemiyor. Bize kayyım atamasının sebebi örnek modeller ortaya koyduğumuzdandır. Siirtli arkadaşlarımız bilir bir dönem biz de orada belediye eş başkanlığı yaptık. Emin olun suyu kesilen tek bir hane yoktu, parası olmadığı için okula gidemeyen tek bir öğrenci yoktu. Kadın kooperatifleri kuruldu. Açlığı yoksulluğu önlemek için elimizden gelen her şeyi yaptık, halkın belediyesi olduk. Sadece Kürtlere değil orada yaşayan Araplara, Türklere de eşit hizmet götürerek, ciddi bir model ortaya koyduk. Şimdi 25 yıldır büyük bedellerle yaratmış olduğumuz bu modeli batıya taşımaya AKP belediyelerini alarak oralara götürme gibi bir sorumluluğumuz olduğunu belirtmek istiyorum. Bunları başaracağımıza inanıyorum. 

HALKIMIZ KAZANDI

Değerli arkadaşlar evet yeni bir model uyguladık, kimi eksikliklerimiz olabilir, kimi yetersizliklerimiz olabilir. Yeni uygulanan her şeyde ufak tefek kimi arızalar ortaya çıkabilir. Eminim ki önümüzdeki dönem şimdi ortaya çıkan bu eksiklikleri de birlikte gidereceğiz. Şimdi aday adayı olan bütün arkadaşlar bizim arkadaşlarımız yoldaşlarımızdır. Dosyasını aldığımız yarışa giren bütün arkadaşlar bizim için eş değerdedir. Sadece seçilen eş başkanlar değil seçilemeyenler de bizim yol arkadaşlarımızdır. Bizim değerlerimizdir. Bizim birlikte yürüyeceğimiz birlikte mücadele edeceğimiz birlikte bu zorlukları göğüsleyeceğimiz arkadaşlarımızdır. Dolayısıyla çağrım onlara; siz yenilmediniz, kaybetmediniz. Hep birlikte halkımız kazandı, modelimiz kazandı, önümüzdeki dönem seçilen arkadaşlarımızla beraber birebir daha güçlü daha çok çalışarak, bu halkın hizmetinde olduğumuzu kanıtlayalım. Biz bir seçim partisi değiliz. Kimin nereye seçildiğinin bir yere kadar önemi var. Önemli olan Kürt halkının geleceğidir, mücadelesidir. Önemli olan bu mücadele için kaybettiğimiz binlerce insanın onuruna layık olmaktır. Cezaevinde bizim başarımızı bekleyen direnen açlık grevine giren Kürtlüğünü dilini kimliğini yaşatmak için mücadele eden bütün arkadaşlarımıza başarı borcumuz var. 

Biz birbirimize güvenerek, birbirimize inanarak örgütümüze merkezimize kurumlarımıza sahip çıkarak bu zulüm düzeni ile baş edebiliriz. Ben baş edeceğimize, kazanacağımıza, 31 Martta ezilenlerin, ötekilerin, Kürtlerin tekrar demokratik yerel yönetimler anlayışını yönetime taşıyacağına onan inançla siz emek veren bu demokrasi modelini hayata geçiren halklarımızın önünde saygıyla eğiliyor. Hepimize başarılar diliyorum. Serkeftin.”

Kaynak: https://mezopotamyaajansi.net/tum-haberler/content/view/231348

Kaybolmaya yüz tutan mesleklerden; Kalaycılık Kalaylama, yıpranan bakır kapların ateşte ısıtılarak “ak kurşun” olarak adlandırılan kalay madeniyle kaplanmasıdır. Geleneksel halk zanaatlarımızdan "Kalaycılık Mesleği" Amed 'te halen yaşatılmaktadır.

"Kalaycılık" adlı belgesel Avrupa Birliği'nin Sivil Duşun programının desteğiyle hazırlandı.

Arzella Bektaş, "Soğuk" (2021) adlı kısa filmde ve "Kalp Yarası" (2021-2022) dizisinde çalıştı ve fotoğrafçılık çalışmalarına devam ediyor.

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu’nun (KESK) Amed’de İstasyon Meydanı’nda “Emekten yana demokratik halk bütçesi istiyoruz” şiarıyla düzenlediği mitinge Amed ve çevre illerden yüzlerce emekçi katıldı

İstasyon Meydanı’na girişlerde arama noktalarından geçen emekçiler, kortejler oluşturarak yürürken, TTB Merkez Konsey üyelerinin görevden alınmasına karşı Amed Tabip Odası “İrademe dokunma” yazılı pankartla alan girdi. Yürüyüş sırasında sık sık "Biji berxwedana kedkaran", "Kurtuluş yok tek başına ya hep beraber ya hiç birimiz" ve “Savaşa hayır barış hemen şimdi” sloganları atıldı. 

Kitle yürüyüşün ardından kurulan sahne önünde bir araya geldi. Mitingin yapıldığı alana, Kürtçe ve Türkçe “Jin, Jiyan Azadî” “Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçe istiyoruz”, “Emekçiler üretiyor, sermayederler yiyor”, “Savaşlara değil, barışa bütçe”, “Kayyum irade gaspıdır”, “Halkın payı, savaşa gitmesin” yazılı pankartlar asıldı. 

Miting emek ve demokrasi mücadelesinde yaşamını yitirenlerin anısına saygı duruşuyla başladı.